Chương 13: Nồi Cháo Nghĩa Tình

Tiếng "rắc... răng rắc" vừa dứt, bác Vượng không kịp nghĩ ngợi gì thêm — người thợ già hét to đến khản cổ "Tản ra! Tất cả tản ra khỏi taluy! Mau lên!"

Đồng thời bác đập mạnh bàn tay vào cần tời, hét tiếp qua ô cửa mở toang "Thược! Giật lẫy! Tao rồ ga bây giờ!"

Thược đứng bên hông xe Con Voi Già nghe tiếng hét, lập tức vận hết sức kéo thẳng cần hãm tời. Bác Vượng dận mạnh chân ga, bốn lốp đôi bọc xích sắt gai cào nghiến vào nền đá dăm cấp phối, sợi cáp thép bện căng như dây cung. Đầu xe Sao Mai giật nảy một cái, bánh sau bật khỏi hố bùn nhão khiến bùn đất bắn tung tóe ra hai bên — đúng lúc một tảng đá núi to bằng cái chum sành rơi thẳng xuống, nghiền phẳng chính vũng lầy mà bánh xe vừa cắm sâu trong đó. Bùn đỏ văng tứ tung, bắn đầy cửa kính cabin.

Bác Vượng thở phào, nhả ga từ từ.

Hai xe cách nhau vài thước, cùng dừng hẳn giữa đoạn đường hẹp. Bên trái là vách đá sạt lở mới còn bốc hơi ẩm, bên phải là taluy âm tối om dẫn xuống vực sâu hun hút tiếng nước chảy xiết. Trời sập tối lúc nào không hay, mưa vẫn rả rích không ngừng. Cả hai đầu tuyến bị bịt kín: phía dưới là bãi sạt lở cũ ở chân dốc Bò Lăn, phía trên đèo là đống đất đá vừa trút xuống. Không ai đi được đâu đêm nay.

Bác Vượng leo xuống cabin, đưa mắt nhìn qua một lượt. Hành khách hai xe đứng co ro giữa màn mưa lạnh, người nào cũng đói run. Mấy bà tiểu thương hai tay ôm thúng hàng rúm người lại, môi thâm tím. Một cụ ông ngồi bệt ngay mép đường, đầu gục xuống th* d*c vì mệt. Bác Vượng cắn chặt ria mép, ruột đã có chủ ý.

"Bà con nghe đây!" Bác cất giọng vang rõ át mưa gió. "Đêm nay không về được. Ta đốt lửa, nấu cháo ấm bụng rồi chờ sáng!"

Tiếng xì xào nổi lên, nhưng không ai phản đối. Người ta đói quá rồi, còn hơi sức đâu mà cãi.

Bác Vượng phân công nhanh gọn. Mấy người đàn ông khỏe nhất kéo những bao tải ra che bớt khoang xe Sao Mai rách dột cho người già và trẻ nhỏ tránh mưa. Thằng Cò leo thoăn thoắt lên nóc Con Voi Già kéo xuống tấm bạt bộ đội dự phòng, phụ che thêm bên hông xe. Bà Năm Dược vốn đã ở trong khoang, nghe một câu là xắn tay áo mưa lên tới khuỷu "Gạo thì bà có! Bà buôn chuyến mà, gạo nếp cẩm với gạo tẻ bà đều có. Lão Vượng cần bao nhiêu thì lấy!"

"Bơ thôi bà Năm ơi, một bơ thôi. Tiết kiệm, còn về xuôi bán hàng."

Bà Năm lầu bầu nhưng vẫn kéo ra cái lon gô bộ đội đã cũ, vốc đầy một bơ gạo tẻ đưa cho bác Vượng.

Thược đứng cạnh bác, chân thọt bên phải hơi nhấc lên vì đau — cả buổi chiều lội bùn, vết thương cũ do mảnh đạn từ chiến trường Vị Xuyên lại tức lên âm ỉ dưới da thịt. Nhưng cậu không hé miệng kêu ca câu nào. Bác Vượng liếc xuống, thấy dáng đứng lệch của đệ tử, hiểu ngay "Chú mày ngồi xuống nghỉ. Để bác làm."

"Cháu khỏe, bác ơi. Để cháu bắt cá cho."

"Bắt cá? Dưới khe suối kia à? Tối như bưng thế này?"Thược với tay lấy chiếc đèn pin nhỏ vẫn gài trong hộc cabin, nói gọn "Cháu quen mò cá tối thời đóng quân ở biên giới. Cháu đi mười lăm phút thôi."

Bác Vượng nhìn cậu một thoáng, gật đầu. Thược cầm đèn pin thụt vào bóng tối mép đường, men theo taluy âm tụt xuống khe suối nhỏ chảy bên dưới vực cạn. Tiếng mưa át đi tiếng bước chân.

Trong lúc đó, bác Vượng xử lý nồi. Xe than hoạt động theo nguyên lý nước làm mát tuần hoàn qua két sinh hàn — nước trong két luôn giữ ở nhiệt độ ngót nghét chín mươi độ khi máy vừa tắt. Bác lấy chiếc nồi nhôm quân dụng to của Thược, xả van lấy nước sôi từ két sinh hàn ra, đổ gạo vào, dùng bếp than củi nhỏ đặt ngay cạnh nồi sinh khí để giữ lửa nấu thêm.

Nước sôi sẵn, gạo chín nhanh. Chưa đầy nửa canh giờ, mùi cháo hoa đã nghi ngút tỏa lên trong màn mưa lạnh, thơm lừng và ấm áp như hơi thở của cái bếp quê nhà.

Thược trở về, trên tay cầm mớ cá suối nhỏ bằng ngón tay — chừng hai chục con, vảy bạc lấp lánh dưới ánh đèn pin. Cậu lấy con dao nhỏ xử lý gọn gàng, rồi thả thẳng vào nồi cháo đang sôi lục bục. Bà Năm Dược móc trong thúng ra gói muối vừng, rắc vào, lẩm bẩm "Chỉ tiếc không có hành mỡ. Mà thôi, đói thì cháo trắng cũng ngon như cao lương mỹ vị."

Khi nồi cháo chín, bác Vượng đứng phân phát. Bác múc từng bát, trao tận tay từ người già đến trẻ nhỏ, xe Sao Mai trước rồi mới đến hành khách xe mình. Bà Năm Dược đứng cạnh bác, tay cầm muôi khuấy nhẹ dưới đáy nồi để cháo không dính, miệng vẫn không ngừng bình luận bất kể ai nghe "Cháo cá suối nấu nước két xe than, chưa chắc nhà hàng nào ở Bến Sỏi nấu được đâu đấy nhé!"

Mấy bà tiểu thương xe Sao Mai bưng bát cháo, húp một hớp, im lặng một lúc rồi bỗng có người bật khóc. Bà cụ ngồi mép đường lúc nãy nhận bát cháo từ tay bác Vượng, run run hỏi "Ông tài ơi, chúng tôi đi xe Sao Mai... ông không ghét à?"

Bác Vượng gạt phắt "Bà con đi xe nào là quyền của bà con. Tôi cứu là cứu con người, chứ tôi có cứu chiếc xe đâu mà ghét với không ghét."

Câu nói ngắn gọn, không hề điệu đà, nhưng mấy người xung quanh nghe xong, ai cũng lặng đi một lúc mới cúi đầu húp cháo. Thược ngồi bên hông xe nhai chậm, cái chân thọt vô tình duỗi thẳng ra trong bóng tối, khuôn mặt dãi gió sương ánh lên vẻ ưng cái bụng. Thằng Cò ngồi thu lu trên bậc cửa xe Con Voi Già, bát cháo cầm hai tay, húp xùm xụp, chốc chốc lại gật gù một cái như người sành ăn thẩm định món ngon.

Mưa nhỏ dần. Ánh lửa than sau đuôi xe Con Voi Già hắt ra một vầng sáng ấm màu hổ phách, soi rõ những khuôn mặt hồng hào dần lên sau bát cháo nóng. Bác Vượng đứng nhìn quanh một vòng, nếp nhăn nơi khóe mắt xô lại như nan quạt gấp.

Rồi cái vầng sáng hổ phách đó soi trúng một bóng người đứng nép sau đuôi xe diesel, cách đám đông gần chục thước. Toàn Dầu Gió không ra lấy cháo. Gã đứng một mình trong bóng tối, mắt lim dim nhìn về phía bà con đang quây quần, cái nhìn cay cú như người uống nhầm nước chua. Rồi, chậm rãi và dứt khoát, gã huých khuỷu tay ra hiệu cho tên phụ xe thân tín đang đứng kề bên.

Tên phụ xe gật đầu một cái, lẳng lặng tách khỏi ánh lửa, lẫn vào bóng đêm mưa phía sau đuôi xe Con Voi Già.