Chương 10: Bữa Tiệc Đỉnh Đèo

Bác Vượng gạt cần số về mo, bàn chân giẫm phanh rồi kéo phanh tay cạch một tiếng đanh gọn. Con Voi Già rùng mình đứng sững bên mép đá dăm, thở phì luồng hơi nước ấm áp qua khe van xả, mùi gỗ nung thanh dịu lan tỏa vào màn sương sớm.

Phía đối diện, cánh cửa chiếc xe con bóng lộn bật mở. Toàn Dầu Gió lặc lè bước xuống, nhe hàm răng bọc vàng nhếch cười thách thức. Đi cùng gã là hai cán bộ Đoàn kiểm tra liên ngành: một đồng chí công an huyện đeo băng đỏ và một cán bộ kỹ thuật trẻ của Ty Giao thông vận tải xách túi đồ nghề đo kiểm.

Toàn Dầu Gió khoanh tay trước bụng phệ, cất giọng the the “Đấy! Tôi đã thưa từ sớm rồi mà! Con xe hoán cải này chẳng khác nào cái lò vôi di động, xả khói mù mịt khắp đèo Gió làm ô nhiễm môi trường, lại tiềm ẩn nguy cơ nổ bình hơi chết người! Khen cho ông Vượng to gan, dám đem đống sắt vụn này l*n đ*nh đèo thách thức kỷ cương!”

Bác Vượng điềm nhiên mở cửa cabin nhảy xuống đất, đôi giày vải sờn mũi nện chắc nịch trên nền đá dăm. Bác không thèm liếc nhìn Toàn lấy nửa mắt, thong thả rút từ túi ngực áo gilê bảo hộ ra tập hồ sơ bọc bìa nilông “Chào các đồng chí. Đây là sổ kiểm định kỹ thuật, giấy phép lưu hành tuyến Bến Sỏi – Mường Khau và bản thuyết minh hoán cải khí than củi đã được Ty Giao thông nghiệm thu từ năm 1978. Xe chạy đúng tải, bảo dưỡng nghiêm chỉnh, xin mời các đồng chí kiểm tra theo đúng phận sự.”

Đồng chí công an đón lấy tập hồ sơ, lật giở đối chiếu cẩn thận. Lúc này, gió đỉnh đèo rít từng hồi buốt giá, sương muối phả buốt rát mặt mày. Cậu cán bộ kỹ thuật trẻ đứng bên cạnh co ro vì rét, đôi vai so lại dưới làn áo mỏng, những ngón tay cầm que đo run lên lẩy bẩy.

Cánh cửa thùng xe phía sau bỗng bật mở đánh “rầm”. Tiếng rổn rảng của bà Năm Dược vang lên át cả gió núi “Gớm chết! Gió đèo Gió buốt tận xương tủy thế kia mà các chú cán bộ lại phong phanh manh áo mỏng!”

Nách cắp mẹt bánh đúc lạc bốc khói nghi ngút, tay xách ấm tích nước chè xanh ủ trong giỏ nan, bà Năm xăm xăm bước xuống. Mấy chị tiểu thương cũng nhanh nhảu bưng thúng chuối mật luộc và rổ củ từ nướng thơm lừng tiến lại. Bà Năm thoan thoắt xới từng tảng bánh đúc dẻo quánh ra bát sứt men, chan muỗng tương bần vàng sánh đưa tận tay hai cán bộ “Nào, làm nhiệm vụ nhà nước thì cũng phải giữ cái bụng nóng! Ăn miếng bánh đúc nóng chấm tương gừng cho ấm tì vị, hớp ngụm chè xanh đặc sánh cho tỉnh người đã! Để bụng đói cồn cào trong sương muối thế này thì máy móc nào đo cho chuẩn được!”

Người cán bộ trẻ ngơ ngác nhìn bát bánh đúc bốc khói, bụng đói sau chặng đường dài sớm mai bất giác réo lên ùng ục. Người chiến sĩ công an mỉm cười đôn hậu đỡ lấy “Bác chu đáo quá. Đúng là rét thấu ruột thấu gan, chúng cháu xin phép bà con một miếng cho ấm người.”

Toàn Dầu Gió tím tái mặt mày, vội xua tay lia lịa “Ấy chết! Các đồng chí đang thi hành công vụ, sao lại ăn uống lộn xộn thế này? Rõ ràng là chiêu trò mua chuộc hòng che giấu vi phạm kỹ thuật đấy!”

Bà Năm Dược quắc mắt, chống tay vào hông, chiếc đòn gánh kẹp bên sườn rung rinh “Này ông Toàn Dầu Gió! Bánh đúc quê với bát nước chè xanh của dân nghèo chứ có phải nem công chả phượng đút lót đâu mà bảo mua chuộc? Quân dân như cá với nước, cán bộ l*n đ*nh đèo rét mướt thì đồng bào chia củ khoai chén nước, đấy là cái đạo lý ở đời! Chỉ có ngữ lòng dạ đen như đáy chảo mới nghĩ ai cũng xấu xa như mình!”

Mấy chị tiểu thương trên xe cười rộ giòn giã. Hai cán bộ vừa ăn từng miếng bánh đúc mềm mướt, vừa tấm tắc khen vị ngọt bùi của gạo mới và hạt lạc béo ngậy. Bầu không khí đối đầu căng thẳng thoắt cái biến thành buổi gặp gỡ thân tình ấm áp giữa đỉnh đèo hun hút.

Lót dạ xong xuôi, sắc diện người cán bộ kỹ thuật hồng hào trở lại. Cậu mở hòm đồ nghề bằng tôn, lấy ra ống thủy tinh chuẩn độ khí độc và thiết bị đo kiểm:“Bác tài, giờ chúng cháu xin phép đo nồng độ khí xả và độ kín buồng sinh khí.”

“Xin mời đồng chí!” Bác Vượng hào sảng đáp, ngoắc tay gọi đệ tử. “Thược, nổ máy! Cho buồng nén chạy ở vòng tua leo dốc!”

Thược nhanh nhẹn trèo lên buồng lái, kéo nhẹ chân ga. Động cơ Con Voi Già gầm vang trầm hùng, nhịp piston nổ giòn giã đều đặn. Ở phía sau đuôi xe, bác Vượng tháo van xả mồi, chỉ tay vào bầu lọc hình trụ vừa làm mới đêm qua “Báo cáo đồng chí, xe dùng than củi nghiến nung yếm khí, toàn bộ luồng khí than sau khi qua giàn sinh hàn trước khi vào buồng đốt đều qua ba tầng xơ mướp khô tẩm nước vôi trong để bẫy tro tàn và trung hòa khí độc. Khí xả thừa cũng qua van hồi lưu tuần hoàn c**ng b*c chế từ vỏ bình bọt Liên Xô, tuyệt đối không xả muội than bừa bãi ra lòng đường.”

Cậu cán bộ kỹ thuật áp ống đo thủy tinh vào miệng luồng khí xả, mắt chăm chú theo dõi phản ứng đổi màu của hóa chất chỉ thị. Dung dịch trong ống chỉ hơi ngả sang màu vàng nhạt rồi dừng hẳn, không hề chuyển sang màu nâu báo động độc hại. Tiếp đó, cậu gắn đồng hồ đo áp suất vào đường ống dẫn chính. Vết nứt chữ Y được trám bằng đất sét non và mật mía chiều qua, nay dưới sức nóng buồng đốt đã cháy cô lại thành lớp men sành đen bóng, cứng đanh như đá tảng, không hề rỉ ra dù chỉ một bọt khí li ti. Chỉ số áp suất rung nhè nhẹ rồi đứng yên thẳng tắp ở mức hai kilôgam lực trên một xăngtimét vuông vô cùng ổn định.

Cậu cán bộ tháo kính bảo hộ, khuôn mặt lộ rõ vẻ khâm phục “Kỳ tài thật đấy bác Vượng ạ! Hàm lượng khí độc hại thấp hơn mức cho phép của quy chuẩn hiện hành tới ba mươi phần trăm. Bộ lọc xơ mướp này giữ bụi mịn cực kỳ hiệu quả, ống xả sạch bong không một hạt muội than. Lại thêm giải pháp trám cổ xả bằng đất sét mật mía chịu nhiệt này nữa, đúng là sáng kiến cơ khí tuyệt vời của công nhân lái xe Trường Sơn!”

Toàn Dầu Gió đứng chết trân bên cạnh, hai mắt trợn tròn, mồ hôi trán vã ra ướt đẫm cả mớ tóc chải dầu chanh bóng lộn. Gã lắp bắp “Không... không thể nào! Xe than củi tự chế mà lại sạch hơn xe khách chạy dầu diesel của tôi được à? Các đồng chí có nhìn nhầm vạch đo không đấy?”

Viên công an huyện đanh mặt lại, nghiêm giọng chấn chỉnh “Đồng chí Toàn! Thiết bị đo kiểm của Ty Giao thông vận tải là phương tiện kỹ thuật chuẩn mực của Nhà nước, không có chuyện nhầm lẫn ở đây! Căn cứ vào kết quả kiểm định thực tế và hồ sơ phương tiện, chiếc xe Desoto biển số 22A0414 hoàn toàn đủ điều kiện an toàn kỹ thuật để lưu hành trên toàn tuyến đèo.”

Nói đoạn, vị đại diện đoàn kiểm tra rút chiếc bút máy Hồng Hà cài bên túi áo, ký roẹt một nét dứt khoát vào tờ biên bản kiểm tra liên ngành, đóng dấu đỏ tươi rồi trao tận tay bác Vượng “Thay mặt đoàn kiểm tra, chúng tôi biểu dương tinh thần khắc phục khó khăn, tiết kiệm nhiên liệu quý báu của tổ xe trong thời kỳ đất nước đang Đổi Mới. Đây là giấy thông hành ưu tiên của Ty cấp, chúc bác tài và bà con thượng lộ bình an!”

“Cảm ơn các đồng chí!” Bác Vượng đón nhận tờ giấy thông hành với hai bàn tay run run vì xúc động. Lồng ngực người thợ già căng tràn niềm tự hào kiêu hãnh.

Bà Năm Dược cùng đám hành khách ùa ra reo hò ầm ĩ. Tiếng vỗ tay rầm rộ hòa cùng tiếng cười sảng khoái vang dội khắp sườn non đèo Gió. Toàn Dầu Gió bẽ bàng cúp đuôi, mặt mày xám ngoét như chàm đổ. Không dám ho he thêm một lời nào, gã lủi thủi chui tọt vào chiếc xe con bốn chỗ, rồ ga quay đầu xe phóng thục mạng xuống dốc trong tiếng la ó châm chọc của tiểu thương.

Thanh barie chắn đường từ từ được kéo lên, mở toang lối đi thênh thang về phía Mường Khau. Bác Vượng tươi cười vẫy chào đoàn kiểm tra, rảo bước vòng ra sau xe để kiểm tra lại nắp buồng than trước khi xuất phát.

Thế nhưng, vừa bước tới gần hộc chứa nhiên liệu, một bóng người nhỏ thó bỗng lao vụt ra từ lùm cây sau bến than củi ven đường. Thằng Cò mặt cắt không còn hột máu, hai bàn tay lấm lem muội than bám chặt lấy gấu áo gilê của bác Vượng, miệng thở hổn hển không ra hơi. Nó rướn người ghé sát tai bác, run rẩy thì thào “Bác Vượng ơi... nguy to rồi! Lúc nãy mải ăn bánh đúc, cháu thấy thằng mặt quắt lái phụ của lão Toàn... lén nhét một gói bột màu trắng vào tận đáy thùng than củi dự trữ của xe mình!”