Chương 15: Vượt Dốc Trong Mưa

Tiếng sấm sét rền rĩ suốt đêm cuối cùng cũng chịu lùi dần về phía bên kia dãy núi đá biên giới. Bên khung cửa sổ nhà sàn, cụ Triệu Vĩnh Nghiệp khẽ buông vạt áo chàm, mắt đăm đăm nhìn về phía vách Thau Chua mờ ảo trong màn sương trắng đục. Hơi nước sau trận mưa rào đầu thu xộc vào gian buồng, mang theo mùi ngai ngái nồng nặc của đất sét bị xới tung và lá mục thối rữa dưới thung lũng.

Gió lạnh rít qua kẽ ván nứa nghe như tiếng thở dài nghẹn ứ. Cụ Triệu xoay người, hạ bấc ngọn đèn bão trên chõng tre cho ngọn lửa thu nhỏ lại chỉ bằng hạt đỗ, rồi bước khẽ tới bên chiếc phản nơi Bằng vừa choàng tỉnh giấc.

— Dậy thôi, chú Bằng. Sắp sáng rõ mặt người rồi.

Bằng vội dụi mắt, chiếc áo sơ mi công nhân nhăn nhúm vì qua một đêm chập chờn lo nghĩ. Anh nhìn ra ngoài trời, giọng còn ngái ngủ nhưng thoáng vẻ âu lo — Mưa tạnh rồi hả cụ? Đường đất sau cơn mưa thế này thì trơn như đổ mỡ, dân bản chắc chưa ai dám ra đồng sớm đâu.

— Chính vì đường trơn nên ta mới phải đi ngay lúc này — Cụ Triệu khẽ gật đầu, râu cằm bạc cước rung nhẹ theo từng tiếng nói trầm đục — Đêm qua kẻ gian châm lửa đốt xưởng nứa không thành, lại gặp trận mưa lớn thế này, tai mắt của lũ người Đội 2 hay đám chân gỗ của thầy mo Phử đều sẽ lười biếng mà rúc trong lán trại sưởi lửa. Chúng đinh ninh sau đám cháy hụt và cơn mưa quất rát mặt, lão già bảy mươi bảy tuổi này chỉ biết ngồi co ro bên bếp. Đây là lúc chúng lơ là nhất.

Cụ Triệu bước lại góc buồng, nhấc hai khúc gỗ dẻ nặng trịch chắn cửa sang một bên, kéo tấm chiếu cói cũ ra. Bảy gióng tre gai ngâm ba mùa rét hiện ra dưới ánh sáng vàng le lói, thớ cật xanh thẫm đanh quánh như sừng, không hề vương một tì vết. Khung treo bằng gỗ nghiến lõi đực màu nâu sẫm cũng nằm im lìm bên cạnh.

Hai người nhanh chóng bắt tay vào việc. Cụ Triệu lấy hai chiếc gùi nứa đan dày cật mà cụ đã chuẩn bị từ trước mùa măng. Từng gióng tre gai được quấn chặt bằng những túm rơm khô để tránh va đập vào nhau phát ra tiếng động, sau đó khéo léo xếp đứng vào lòng gùi. Gióng chủ chốt dài năm gang tay được đặt cẩn thận ở chiếc gùi của cụ Triệu, nơi cụ có thể kiểm soát từng cử động của tấm lưng già nua. Phía trên miệng gùi, cụ rải một lớp lá dong rừng, rồi chất lên đó từng bó măng vầu tươi bẻ sẵn dưới gầm sàn cùng những cành củi dẻ khô chẻ nhỏ.

Ngắm nghía hai chiếc gùi đã được ngụy trang kín ghẽ tựa như mớ đồ đi rừng của người đi kiếm củi sớm, cụ Triệu đưa cho Bằng một đoạn gậy vầu vót nhọn đầu — Chú khoác gùi ngắn, cầm thêm cây gậy này mà chống. Nếu có gặp ai đi làm đồng sớm hỏi thăm, cứ bảo lão Nghiệp dẫn cán bộ lên rừng vầu bẻ măng cải thiện bữa ăn.

Bằng gật đầu, cẩn thận luồn hai quai gùi bện bằng vỏ cây rừng qua vai. Hai bóng người lặng lẽ bước xuống từng bậc thang gỗ nghiến của ngôi nhà sàn, lách qua cổng rào dâm bụt rồi hòa vào màn sương sớm còn mịt mùng hơi lạnh.

Bản Nặm Sương lúc này hãy còn chìm trong im lìm. Những nếp nhà trình tường đất nện nép dưới chân núi đóng chặt cửa then cài, khói bếp chỉ mới le lói bốc lên từ vài mái ngói âm dương thâm u. Không đi theo con đường mòn dẫn qua trạm gác Đội 1, cụ Triệu dẫn Bằng vòng ra sau đồi quế hợp tác xã, men theo bờ con suối cạn cằn cỗi toàn sỏi đá nham nhở.

Nước mưa từ trên đỉnh núi đá vẫn cuồn cuộn chảy xuống lòng suối, biến lớp đất sét đỏ đặc thù của vùng này thành một thứ bùn nhão quánh, trơn trượt khôn cùng. Đôi chân cụ Triệu đi dép cao su đúc, từng ngón chân bấm chặt lấy lòng dép ghì trên mặt đá trơn. Chiếc gùi nặng kéo trĩu đôi vai gầy guộc, nhưng tấm lưng cụ vẫn thẳng tắp như thân bương rừng.

Đến chân vách Thau Chua, con suối cạn chấm dứt trước một bờ vực dựng đứng lởm chởm đá tai mèo sắc như dao cạo. Màn sương muối bao phủ lấy những hốc đá lở loét khiến lối lên càng thêm hiểm trở. Gió luồn qua vách đá thổi bạt từng vạt áo chàm, táp vào mặt những giọt nước mưa đọng lại trên cành sau sau buốt lạnh thấu xương.— Bám sát theo tôi, chú Bằng — Cụ Triệu ngoái lại thì thầm, tai phải cụ khẽ nghiêng để đón từng tiếng động nhỏ nhất của núi rừng — Chỗ này rêu xanh bám dày sau mưa, chỉ cần đặt chân lệch một tấc là trượt xuống hủm đá bên dưới ngay.

Cụ tháo cuộn dây thừng vỏ dâu da bện ba tao chắc nịch quấn quanh bụng, quăng một đầu dây móc chặt vào gốc nghiến cổ thụ mọc nghiêng ngả trên vách đá. Từng bước một, cụ dùng kinh nghiệm của một cựu thợ săn từng ngang dọc khắp cánh rừng biên ải này để dò đường. Cụ không bước vội, mỗi lần nhấc chân đều dùng mũi gậy trúc gõ thử vào hốc đá tai mèo để kiểm tra độ vững chãi trước khi dồn trọng lượng cơ thể lên đó.

Bỗng nhiên, một mảng đất sét đỏ dưới chân cụ vỡ vụn sau tiếng "rắc" khô khốc. Bàn chân phải trượt phắt ra ngoài gờ đá hẹp, cả thân hình cụ già bảy mươi bảy tuổi chao đảo mạnh về phía miệng vực sâu hun hút. Chiếc gùi tre trĩu nặng trên lưng chực lôi cụ tuột xuống dốc đứng.

— Cụ Nghiệp! — Bằng thất thanh kêu khẽ, vội vươn tay chộp lấy bờ đá phía dưới.

Trong khoảnh khắc sinh tử ngàn cân treo sợi tóc, bản lĩnh của người thợ săn già bùng lên. Bàn tay chai sần, gân guốc chi chít vết sẹo cật tre của cụ Triệu không hề buông sợi dây thừng dâu da. Cụ nén một tiếng thở gấp, dùng cánh tay gầy guộc ghì chặt lấy một mấu đá vôi nhô ra bên sườn dốc, đầu gối th*c m*nh vào hõm đá để hãm đà trượt. Trọng lực đè nặng làm quai gùi thít sâu vào vai áo chàm, nhưng cụ vẫn cắn chặt răng, giữ cho bảy gióng tre sau lưng không va đập vào vách đá sắc lẻm.

Hơi thở cụ Triệu dồn dập, mồ hôi túa ra hòa cùng nước mưa ròng ròng trên những nếp nhăn trán gió sương. Cụ quay đầu lại, mỉm cười trấn an Bằng đang tái mét mặt — Đừng cuống… Lão này chưa trả hết nợ cho bạn già ở vách đá này thì thần rừng chưa bắt đi đâu. Bám chắc dây thừng, đạp chân vào hốc rễ cây nghiến kia kìa!

Vượt qua đoạn dốc tai mèo trơn trượt đến thót tim, hai người cuối cùng cũng bò được lên gờ đá trước cửa hang hàm ếch. Cửa hang kín gió, nằm lọt thỏm giữa những tảng đá vôi dựng đứng xám xịt, được che chắn bởi một bụi gai mây rậm rạp.

Cụ Triệu đặt chiếc gùi nặng xuống nền hang khô ráo, khẽ xoa bóp hai bắp chân đã mỏi nhừ sau chuyến leo dốc nghẹt thở. Toàn bộ bảy gióng tre gai cùng khung gỗ nghiến được dỡ ra nguyên vẹn, không hề sứt mẻ lấy một đốt cật. Bằng thở phào nhẹ nhõm, cởi chiếc áo sơ mi sũng nước vắt mạnh ra mép cửa hang, đôi mắt nhìn cụ già đầy vẻ thán phục.

Sau khi nghỉ lấy lại hơi, cụ Triệu nhấc cây đèn bão tháo lớp vải bọc, châm lửa cho sáng rồi ra hiệu cho Bằng cùng tiến sâu vào ngách thắt cổ chai đón gió. Không khí trong khe nứt hun hút lạnh toát, mùi đá vôi ẩm mốc phả ra ngột ngạt.

Cụ Triệu cúi mình, lách qua đoạn hang hẹp dẫn tới bẫy đá. Dưới ánh sáng vàng vọt của ngọn đèn bão, hai phiến đá vôi mỏng dẹt cỡ mặt sàng dựng đối diện nhau vẫn nằm nguyên vẹn ở vị trí cũ. Bốn chiếc nêm gỗ dẻ giữ chặt phiến đá bên trái, còn phiến đá bên phải vẫn chêm lỏng để tạo trục lắc rung mỗi khi luồng gió chướng tràn về. Hiện trường cạm bẫy chưa hề bị xáo trộn, sẵn sàng chờ đón tuần trăng khuyết sắp tới.

Cụ Triệu quỳ một chân xuống nền hang đá gồ ghề, đưa ngọn đèn bão sát vào kẽ hở giữa hai phiến đá để xem xét từng góc nêm. Bỗng nhiên, khóe mắt cụ giật mạnh, đôi con ngươi nheo lại đầy vẻ kinh ngạc.

Cụ giơ ngón tay trỏ chai sần quệt nhẹ lên bề mặt chiếc nêm gỗ dẻ chêm phiến đá phải, rồi đưa lên mũi ngửi. Dưới ánh đèn bão hắt nghiêng, trên thớ gỗ dẻ vốn ráp ráp xơ sợi xuất hiện một lớp màng óng ánh, mịn màng và trơn tuột. Đó là một vệt sáp ong rừng màu vàng nhạt vừa mới được bôi lên một cách tỉ mỉ, bóng loáng như mỡ gà để làm trơn tuyệt đối cho khớp trượt của phiến đá bẫy.