Chương 18: Tạm Dừng Giải Tỏa

Chiếc khăn lau ẩm siết chặt trong lòng bàn tay ram ráp. Tiếng loa đầu ngõ đã dứt từ lâu, nhưng âm rè kim loại dường như vẫn đọng lại trong gió đêm, dội từng đợt mơ hồ lên mái tôn xế bên hông nhà. Đêm đó bà Phụng chập chờn không ngủ được. Cứ chốc chốc, bà lại trở mình trên tấm chiếu cói, nghe tiếng ván gỗ trên gác xép kẽo kẹt mỗi bận con Hạnh cựa mình, rồi lắng tai nghe tiếng thằn lằn tặc lưỡi dọc bờ tường ám khói.

Bốn giờ sáng, bà trở dậy khi sương còn đọng trên khung cửa gỗ. Gian bếp trệt chìm trong ánh sáng vàng vọt hắt ra từ bóng đèn tròn trên xà nhà. Theo thói quen, bà bước lại góc bếp, mở nắp chiếc chum sành. Mùi mắm ruốc mười tám tháng bốc lên ấm nồng, ngai ngái mặn mòi. Cầm lấy chiếc đũa cả gỗ, bà khuấy từng vòng chậm rãi theo chiều kim đồng hồ. Tiếng mắm sệt rít khẽ trong lòng chum. Sắc tím than lúc này đã điểm những vệt nâu ánh tía mỏng tang nơi bề mặt, báo hiệu mẻ mắm đang vào độ chín tới. Cổ tay bà đưa đều đặn, nhưng tâm trí trôi dạt theo từng hồi chuông báo giờ từ xa vọng lại.

Bảy giờ rưỡi, hẻm 47 chộn rộn khác thường. Mọi ngày, giờ này chị Bông đã đẩy xe bánh mì ra đầu phố, tiếng xe máy đi làm nổ ran. Sáng nay người lớn chẳng ai vội vã, cứ đứng tựa lưng vào tường gạch bàn tán, chốc chốc lại ngóng ra đường Phan Văn Trị.

Đúng tám giờ, tiếng xe máy rà phanh ngoài đầu hẻm. Cán bộ địa chính phường mặc sơ mi ngắn tay, kẹp cặp da đen dưới nách rảo bước vào, dừng trước bậc thềm nhà bà Loan tổ trưởng ở hộ số 11.

Bà Phụng đứng bên khung cửa gỗ nhà mình nhìn sang. Hai nhà chung vách gạch mỏng, cửa mở toang nên từng lời vọng sang rành rọt.

“Thưa chị Loan, đại diện tổ dân phố,” người cán bộ trẻ rút tập văn bản đóng dấu đỏ, “Ủy ban nhân dân quận giao phường chuyển thông báo kết luận thanh tra bước đầu. Quận quyết định tạm dừng hồ sơ thu hồi đất tại hẻm 47 để thanh tra liên ngành, rà soát lại chỉ giới đo đạc và quy trình lấy ý kiến cư dân do phát hiện sai sót thủ tục hành chính.”

Bà Loan đón tờ giấy bằng cả hai tay, kéo kính lão xuống đọc từng dòng rồi ngẩng phắt dậy reo to “Bà con ơi! Quận có văn bản tạm dừng giải tỏa rồi nè!”

Cả con hẻm 47 vỡ òa. Mấy cánh cửa gỗ bật mở toang hoác. Tiếng chân người dồn dập đổ về khoảng sân chung dưới gốc cây trứng cá.

Chị Bông chẳng đợi ai giục, bê nguyên rổ bánh mì nóng giòn thơm nức mùi bơ từ nhà ra đặt uỵch lên bàn gỗ, cầm dao cắt từng khúc ngắn “Ăn mừng đi bà con ơi! Sáng nay em nghỉ bán, đãi cả hẻm ăn bánh mì chấm mắm ruốc chị Phụng!”

Bà Loan cũng tất tả bưng sang nồi chè đậu trắng béo ngậy nước cốt dừa. Lũ trẻ xúm xít xòe tay nhận từng chén chè ngọt lịm. Người lớn chuyền tay nhau tờ thông báo của quận, ngắm nghía con dấu tròn đỏ chót. Tiếng cười nói râm ran, tiếng vỗ đùi bôm bốp làm xao động cả tán lá trứng cá.

Ông Lành xách ấm trà móc câu bốc khói cùng hai chiếc chén sành bước sang ngạch cửa nhà số 9. Miệng ngậm cọng tăm tre, ông cười tít mắt “Bà Phụng ơi! Nhẹ cả người rồi nghen! Tui đã nói mà, có mười chín chữ ký điểm chỉ của bà con mình, lại thêm cái tiếng tăm nghề mắm truyền thống của bà bữa trước, mấy ổng trên quận không thể làm càn được. Chặn đứng được cái máy ủi rồi!”

Bà con ngoài sân thấy ông Lành ngồi trong nhà bà Phụng cũng lục tục kéo sang, đứng chật bậu cửa “Cảm ơn chị Phụng nhiều lắm nghen. Nhờ chị kiên định giữ cái chum mắm, không chịu nhận mấy trăm triệu dọn đi sớm, hẻm mình mới có chỗ dựa mà giữ đất.”Bà Phụng gật đầu chào từng người, khẽ mỉm cười đáp lại tấm chân tình của xóm giềng. Bà rót nước trà mời ông Lành “Bà con đồng lòng ký đơn thì mới có kết quả ni chớ một mình tui làm được chi. Có nước ấm đây, mời ông Lành với mấy chị uống miếng nước.”

Được một lúc, ngoài sân chung rộ lên tiếng nhạc từ chiếc loa kéo của đám thanh niên. Bà con kéo nhau ra chia chè, gian bếp nhỏ dần trở lại vẻ tĩnh lặng.

Ông Lành bước ra sân nhập hội, chỉ còn mình bà Phụng ở lại bên bàn. Nụ cười trên môi bà tắt dần, nhường chỗ cho vẻ trầm ngâm. Bà đứng dậy, bước chầm chậm về góc bếp, tựa tay lên miệng chiếc chum sành thô ráp.

Tờ thông báo của quận bà đã nhìn qua. Từng chữ in rõ mồn một: “Tạm dừng để rà soát”. Bà Phụng sống hơn sáu mươi năm trên đời, nếm trải đủ thăng trầm từ ngày rời xứ Huế vào đây, bà hiểu chữ “tạm dừng” khác xa với chữ “hủy bỏ”. Người ta dừng lại vì đơn khiếu nại vạch ra sai sót biên bản họp dân, vì đoàn chuyên gia văn hóa vừa xuống khảo sát. Nhưng mở rộng đường Phan Văn Trị là quy hoạch lớn. Khi người ta đo đạc lại cho chuẩn, hoàn tất thủ tục, tương lai con hẻm 47 và chiếc chum sành ni liệu sẽ ra sao? Nghĩ tới đó, lòng bà dấy lên nỗi bồn chồn khó tả.

Trời ngả về chiều muộn. Nắng gắt Sài Gòn dịu dần thành vệt vàng nhạt trên mái tôn rỉ sét. Sân chung vãn người. Rổ bánh mì, nồi chè đã dọn sạch, chỉ còn vài chiếc lá trứng cá rụng lác đác trên nền gạch tàu.

Bà Phụng xách giỏ mây ra đầu hẻm định mua thêm nhánh gừng cho bữa cơm chiều. Đi ngang căn nhà số 1 đầu ngõ, bước chân bà khựng lại.

Chị Bông đang ngồi thẫn thờ trên chiếc ghế đẩu nhựa thấp tè cạnh chiếc xe bánh mì đã dẹp gọn tủ kính. Khác hẳn vẻ hớn hở lúc sáng, gương mặt người đàn bà góa bụa chùng xuống, hằn rõ nét mệt mỏi. Ánh mắt chị nhìn đăm đắm vào dãy cọc mốc lộ giới sơn đỏ cắm ngay mép thềm nhà mình.

Bà Phụng lặng người. Lòng bà trĩu nặng mối cảm thông xót xa. Nhà chị Bông nằm ngay mặt tiền, nuôi hai đứa con nhỏ chỉ nhờ vào tủ bánh mì buổi sáng. Dù quận có điều chỉnh ranh quy hoạch thế nào, đoạn ngoài này chắc chắn vẫn phải mở đường. Ba hộ đầu ngõ như nhà chị Bông vẫn là những người chịu thiệt thòi nhất, không cách nào né tránh chuyện di dời. Niềm vui chung của cả hẻm sáng nay rốt cuộc vẫn để sót lại nỗi âu lo thầm lặng của những người đứng nơi đầu sóng ngọn gió.

Bà Phụng không bước tới quấy rầy. Bà khẽ quay gót, bước chậm rãi trở về căn nhà số 9.

Đêm về.

Hẻm 47 chìm sâu vào giấc ngủ sau một ngày náo động. Ánh đèn đường ngoài ngõ hắt qua kẽ lá trứng cá, in những vệt bóng ngoằn ngoèo lên bậu cửa sổ khép hờ.

Gian bếp trệt nhà số 9 trở lại vẻ tịch mịch. Ánh đèn tròn sợi đốt tỏa quầng sáng vàng leo lét, rọi vào chiếc bàn gỗ mộc và ấm trà đã nguội ngắt từ ban chiều. Mùi mắm ruốc từ chiếc chum sành góc bếp vẫn lặng lẽ tỏa hương, nồng đượm và kiên nhẫn.

Chợt có tiếng dép chạm khẽ trên bậc cầu thang gỗ. Tiếng ván kêu cót két rất khẽ rồi dứt hẳn.

Con Hạnh bước xuống gác. Nó khoác trên mình chiếc áo thun xám giản dị thay cho bộ đồ công sở thường ngày. Nó bước lại gần bàn gỗ, kéo chiếc ghế đối diện mẹ rồi ngồi xuống.

Hai mẹ con ngồi đối diện nhau qua mặt bàn mộc. Trong ánh sáng vàng nhạt, bà Phụng nhìn rõ đôi mắt con gái mình. Đôi mắt ấy không còn vẻ sắc sảo của một cô kế toán chốn thị thành, mà đang dâng lên những đợt sóng ngổn ngang, chứa đựng điều trăn trở sâu kín đã chôn giấu suốt hai mươi năm ròng.