Chương 9: Đỏ Lửa Vạc Dầu Rái

Tiếng kêu thất thanh của chú Hai Rái vừa dứt, ghềnh đá Bãi Hương như chìm vào khoảng lặng buốt giá. Gió chướng từ khơi xa quất ràn rạt, cuốn bọt sóng táp buốt rát mặt người. Chú Bảy Sậy luống cuống nhảy cẫng lên khỏi phiến đá vôi, vỗ mạnh vào đùi — Chết đứng rồi anh Định ơi! Yến về sớm kiểu này mà dây giàn chưa xong thì lấy chi đu vách? Hay là ta vớt mây lên sớm đi anh? Bè ngâm dưới lạch cũng hơn hai mươi ngày đêm rồi, chắc cũng hòm hòm rồi chớ!

Bốn thợ bạn Năm Cát, Ba Đen, Sáu Vược, Chín Đồi cũng nháo nhác nhìn nhau, nét mặt lộ rõ vẻ hoang mang. Lệnh quan tuần treo lơ lửng như dao kề cổ, chim lại nhả dãi làm tổ trước mùa, nếu chậm chân để chim đẻ trứng non thì coi như mất trắng vụ yến, cả xóm đảo khó thoát cảnh đòn roi gông cùm.

— Không được vớt non, chú Bảy! — Bằng bước tới, cất giọng rành rẽ át tiếng sóng gầm. — Ruột mây đực dày cui, chưa đủ ba mươi ngày đêm thì nước mặn chưa rút cạn hết chất đường ngọt bên trong. Vớt sớm, mọt biển còn đường đục khoét, thớ sợi chưa săn sít, gặp gió chướng ngoài Hang Hạc chỉ ba bữa là bở bục. Dây đứt giữa trời, mạng người coi như bỏ!

Lê Định ghì chặt vai Bảy Sậy, cất giọng trầm hùng — Thằng Bằng nói chí phải! Đi gành ăn lộc biển phải giữ cái tâm và con mắt sáng, không được nôn nóng làm ẩu. Chim mới về chỉ dạo tổ nhả dãi lớp đầu, chưa đẻ trứng ngay. Còn mấy ngày đêm nữa mới tròn con nước mặn, ta dứt khoát phải đợi cho đủ ngày đủ tháng. Anh em về nghỉ ngơi giữ sức, chú Hai Rái túc trực ngoài mũi lạch canh chừng động tĩnh đàn yến cho tôi!

Lời thợ cả như ngọn đuốc xua tan nỗi hoang mang. Phường thợ gật đầu răm rắp lui về, kiên nhẫn đếm từng khắc từng canh trôi qua.

Mấy ngày đêm trôi qua trong tiếng gió chướng rít từng hồi ngoài rạn đá.

Đến đêm tròn ba mươi ngày dìm bè mây dưới lạch sâu Bãi Hương, vầng trăng khuyết vừa chìm khuất sau đỉnh Hòn Lao, nhường chỗ cho bóng đêm đen kịt phủ trùm mặt biển. Con nước kém rút cạn dần, để lộ dải cát mịn mát lạnh. Gió đêm buốt thấu xương thịt, từng đợt sóng ngầm vỗ ì oạp vào mạn thuyền nan.

Dưới ánh đuốc bập bùng mé nước, ba bóng người trút bỏ áo cộc nâu thô, chỉ chừa lại chiếc khố vải gai.

— Chuẩn bị lặn nghen con! — Lê Định ghì tay Bằng, mắt sáng quắc.

— Dạ cha!

Bằng hít một hơi dài rồi cùng cha và chú Bảy Sậy lao mình xuống làn nước lạnh ngắt. Cậu khua mạnh hai chân, lặn sâu xuống đáy lạch hơn hai sải tay. Dưới đáy cát đen, chiếc bè mây đực nằm im lìm dưới lớp đá hộc buộc giằng.

Cả ba phối hợp nhịp nhàng giữa làn nước tối tăm. Chú Bảy Sậy và Lê Định gạt tung những tảng đá hộc to tướng chèn giữ, còn Bằng thoăn thoắt tháo từng nút dây bện giằng bè. Khi hòn đá cuối cùng lăn sang bên, bè mây từ từ nổi bồng bềnh lên mặt nước.

— Lên! — Tiếng Lê Định giục giã khi ba cái đầu cùng nhô lên khỏi mặt biển, thở hắt ra từng luồng hơi ấm hòa vào sương đêm.

Năm Cát cùng anh em thợ bạn đứng sẵn trên bờ ùa xuống mé nước, nắm dây chão kéo bè mây trườn lên bờ cát thoai thoải Bãi Hương.

Dưới ánh đuốc dầu rái vàng rực, từng gióng mây đực dài mười sáu sải tay hiện ra sừng sững trên bãi cát.

Bằng quỳ gối xuống nền cát ướt, đưa tay vuốt dọc thân mây. Sau tròn ba mươi ngày đêm ngâm đáy nước mặn, lớp vỏ mây xanh non ngày nào đã chuyển sang màu xám tro rắn rỏi. Nước biển mặn mòi đã rút sạch chất dịch ngọt tự nhiên, khiến lũ mọt rơm chẳng còn chỗ dung thân. Từng thớ thịt mây bên trong co rút săn sít lại, đanh chắc tựa hồ gân hươu phơi khô.

Chú Bảy Sậy cầm một đầu sợi mây to bằng ngón chân cái, dùng hết sức bình sinh gập đôi lại rồi buông tay.

Sợi mây bật thẳng tưng như cánh nỏ, phát ra tiếng đanh gọn trong gió đêm. Thân mây tròn lẳn nhẵn bóng, không hề có một vết nứt dăm hay dấu vết bở bục nào.

— Cha chả! — Chú Bảy tròn xoe mắt reo khẽ, sờ nắn mãi đoạn mây vừa bật. — Dẻo quánh như da trâu mộng! Nước mặn ngậm đủ con nước có khác, thớ sợi ken chặt không chê vào đâu được!Lê Định gật đầu mãn nguyện, nụ cười rạng rỡ nở trên gương mặt phong trần. Ông vỗ vai Bằng — Đúng như lời con nói. Giờ thì mau nhóm lửa vạc dầu, trời sắp chuyển sang canh tư rồi!

Bên bờ cát Bãi Hương, chiếc vạc gang khổng lồ đường kính hơn một sải đã được kê vững chãi trên ba trụ đá hoa cương lớn.

Dưới đáy vạc, đống củi bàng biển khô nỏ bắt đầu bén lửa bùng lên đỏ rực. Ngọn lửa đỏ rực l**m láp quanh đáy gang, soi rõ những khuôn mặt nhễ nhại mồ hôi của phường thợ. Năm thùng dầu rái sánh đặc được trút trọn vào vạc. Khi sức nóng hừng hực bốc lên, lớp dầu rái đặc quánh bắt đầu sôi lục bục, sủi tăm tăm rồi bốc khói nghi ngút.

Mùi nhựa dầu rái cay nồng, thơm ngai ngái hòa quyện cùng vị mặn mòi của gió biển xộc thẳng vào cánh mũi, lan tỏa khắp ngóc ngách xóm chài Bãi Hương.

— Bắt đầu luộc mây! — Lê Định cất giọng dõng dạc.

Hai cha con Bằng cùng chú Bảy cẩn thận khiêng từng cuộn mây đực thả ngập vào lòng vạc dầu sôi sùng sục. Dầu rái nóng già réo lên xèo xèo, bọt sôi ùng ục bao bọc lấy từng thớ sợi. Nhựa dầu rái đen óng thấm sâu vào từng kẽ nứt li ti của vỏ mây, trám kín từng đường gân thớ thịt, tạo thành lớp màng ngăn cách tuyệt đối không cho giọt nước biển nào sau này thấm vào làm mủn ruột mây.

Bằng cầm đôi kẹp tre dài, miệt mài trở đều từng mối cuộn trong vạc. Hơi nóng hắt rát mặt, tàn tro vương đầy mái tóc mai của cậu bé mười ba tuổi. Thấy con cắn răng chịu nóng không than vãn, Lê Định khẽ đưa vạt áo thô lau mồ hôi trên trán Bằng, rồi giúi vào tay cậu nửa củ khoai nướng lùi tro thơm nức — Ăn lót dạ đi con, giữ lấy sức mà canh lửa.

Bằng đón lấy miếng khoai ấm sực, cắn một miếng ngọt bùi lan tỏa tận đáy dạ. Bốn mươi năm dằn vặt của kiếp trước dường như tan biến trong ánh lửa hồng rực này, chỉ còn lại tình phụ tử bao la và hơi ấm chở che nơi đầu sóng ngọn gió.

Đến khi vạc dầu chuyển sang màu sậm quánh và bọt sôi lắng dịu, Lê Định hô lớn — Vớt mây ra giàn!

Chú Bảy Sậy và thợ bạn lập tức dùng sào tre luồn vào lõi cuộn, cẩn thận nâng từng vòng mây nhấc khỏi vạc dầu đang bốc khói ngùn ngụt, trải dài trên giàn tre phơi sương ven bờ bãi.

Dưới ánh ban mai vừa rạng, những sợi mây đực luộc dầu rái ánh lên sắc nâu mật mía óng ả, trơn láng và bóng bẩy vô cùng. Khi Bằng cầm một đầu dây nhấc bổng lên, sợi mây uốn lượn dẻo mềm như dải lụa sống động, nhưng khi buông tay ghì xiết thì đanh chắc tựa sợi xích đồng. Không một vết rạn nứt, không một thớ sợi nào bị khô giòn hay biến dạng trước chảo dầu sôi bỏng rát. Cả một giàn mây mười sáu sải vươn dài lấp lánh như vảy rồng nằm phơi mình đón gió sớm.

— Xong rồi... Giàn mây của ta sống rồi anh Định ơi! — Chú Bảy Sậy ngửa mặt cười vang, khóe mắt hoe đỏ vì thức trắng đêm dài.

Mặt trời bắt đầu nhô lên khỏi mép biển, nhuộm đỏ rực cả vùng sóng nước phía cửa lạch Bãi Hương.

Bằng đứng bên giàn tre, bàn tay nhỏ nhắn chai sạn siết chặt lấy đầu mối sợi mây dầu rái còn ấm nóng. Sợi mây nâu mật mía đọng lại mùi nhựa rừng thơm ngát, truyền vào da thịt cậu luồng sinh khí mạnh mẽ và kiên cường. Vách đá Hang Hạc ngoài khơi xa cao hơn bốn mươi sải dựng đứng đang vẫy gọi, và giờ đây phường thợ đã có điểm tựa vững vàng nhất để đối đầu với hiểm nguy.

Thế nhưng, niềm hân hoan chưa kịp trọn vẹn thì từ ngoài cửa lạch, tiếng gõ phách trên thuyền cùng tiếng rẽ sóng bì bõm dồn dập chợt vang lên rợn ngợp.

Bằng giật mình quay phắt đầu lại. Phía rạn đá ngoài xa, bóng chiếc thuyền tuần sơn đỏ sẫm quen thuộc đang căng hết cánh buồm nâu hung hãn rẽ sóng xé nước lao thẳng vào bến cát.

Trên mũi thuyền, vạt áo chẽn lụa xanh của Cai đội Tạ Đô bay phần phật trong gió sớm. Tay gã lăm lăm cuốn sổ bộ bọc da, tiếng the thé trịch thượng vọng tới át cả tiếng sóng gầm — Lê Định đâu! Đã tròn hạn định, mau nộp đủ một trăm hai mươi cân yến thượng phẩm cho bản chức khám xét! Nếu dám giở trò trễ nải, đừng trách đòn roi gông cùm không nể nang!