Chương 4: Thử Dây Hòn Khô

Bàn tay thô ráp của Lê Định khẽ đặt lên bờ vai nhỏ nhắn của con trai. Tiếng thở dài của người thợ cả như chìm vào tiếng sóng vỗ bãi cát Bãi Làng, nhưng hơi ấm từ bàn tay cha truyền qua làn áo cộc sờn rách giúp Bằng cảm nhận được sự chở che thầm lặng. Thợ cả hít một hơi dài, đưa mắt nhìn quanh bãi cát. Đám thợ bạn vẫn đứng ngơ ngác trước những gióng mây chém dở rỉ nước bốc mùi ẩm mốc, nét mặt ai nấy đều xám xịt như vách đá gặp mưa dầm.

Lê Định vung tay áo, cất giọng rền vang dặn dò: — Mấy chú mày giải tán về nghỉ ngơi đi. Trưa nay mang hết đồ nghề giàn cũ sang nhà tôi, rồi tính tiếp!

Nói đoạn, ông dắt tay Bằng quay gót. Hai bóng người, một vạm vỡ với bờ vai rộng như cánh phản dạn dày sóng gió, một nhỏ nhắn săn chắc, lầm lũi rảo bước trên con đường mòn đất đỏ dẫn về phía rặng dừa Bãi Làng.

Căn nhà ba gian lợp mái tranh nép mình bình yên dưới những tán dừa xanh mướt reo xào xạc trong gió biển. Vừa bước chân qua bậu cửa, mùi cá cơm kho tiêu thơm nức cùng hơi khói ấm sực từ gian bếp đã ùa ra đón hai cha con. Má Mùi từ sau bếp bước vội lên, mái tóc búi củ hành cài trâm tre giản dị, trên tay bưng chiếc ghè đất nung đựng nước chè xanh còn nghi ngút khói. Nhìn nét mặt trĩu nặng của chồng và vẻ đăm chiêu của con trai, bà chẳng dám gặng hỏi nửa lời, chỉ lặng lẽ rót hai bát nước đầy rồi khẽ khàng lui về chái bếp nhóm thêm mớ củi.

Lê Định ngồi phịch xuống chiếc chõng tre kê giữa gian nhà. Ông bưng bát nước chè xanh lên húp một ngụm lớn, đoạn đặt mạnh bát xuống mặt chõng phát ra tiếng cộp đanh gọn. Đôi mắt quắc thước của người thợ cả xoáy sâu vào gương mặt Bằng, giọng trầm đục: — Giờ chỉ có hai cha con, con nói thật cho cha hay. Cớ sao ban nãy con dám chắc nịch rằng mớ mây của lão Mã Thầu bị ruột mục? Cả cha lẫn chú Bảy Sậy mấy chục năm trèo đèo lội suối, sờ nắn biết bao gốc mây rừng mà còn suýt bị lớp dầu bóng của lão bịp mắt. Con lấy đâu ra cái gan cầm rìu chém đứt mây của người ta như rứa?

Bằng đứng thẳng lưng trước mặt cha, hai bàn tay đan vào nhau. Cậu đã lường trước câu hỏi này từ lúc giáng nhát rìu định mệnh xuống bãi cát. Ký ức bốn mươi năm dằn vặt kiếp trước là bí mật vĩnh viễn không thể thốt ra thành lời, nhưng cậu phải làm cho cha tin vào sự thấu đáo của mình để từng bước thay đổi định mệnh.

Bằng khẽ ngước mắt lên, giọng rành rẽ và khiêm nhường: — Dạ thưa cha, con nhớ ngày trước lúc ông nội còn sống, có lần dẫn con lên sườn núi đẵn gỗ mít làm cột buồm, ông từng chỉ cho con cách xem thớ mây thớ gỗ.

Lê Định khẽ nhướng mày, chòm râu quai nón bạc đầu gió hơi giật nhẹ: — Ông nội con dạy thế nào?

— Dạ, ông bảo mây đực già mọc trên đỉnh đá cao thì da sần, mắt mây thắt chặt, gân nổi dọc đều tăm tắp, bẻ thử có độ nảy đanh tay và ngửi thấy mùi ngai ngái nồng nàn của nhựa sống. Còn mây non bị ngâm nước lũ lâu ngày ruột đã ủng mục, kẻ gian muốn lừa người thường quét dầu rái nấu nóng pha muội than để che vết rạn nứt. Lúc nãy gã Mã Thầu đứng che chắn đầu bè, con thấy kẽ móng tay gã dính muội đen quét vội, lại thấy mắt mây xốp xơ như bã mía nên con mới đánh bạo thử một nhát rìu. Con sợ cha điểm chỉ vào sổ bộ rồi thì anh em phường mình không còn đường lui nữa.

Lê Định im lặng hồi lâu. Ông nhìn xuống đôi bàn tay nhỏ bé nhưng chai sần vì sớm quen cầm rựa đục đá của con trai, trong đáy mắt ánh lên tia nhìn kinh ngạc pha lẫn tự hào. Người thợ cả thở hắt ra một hơi, gật đầu: — Ra là rứa. Ông nội con thiêng liêng dưới suối vàng còn để lại cho con cái mắt tinh tường của người đi biển. Con đã cứu cả phường thợ một bàn thua trông thấy. Nhưng ngặt nỗi… việc quan lại chẳng chừa cho ta lối thoát nào.

Đúng giờ ngọ, tiếng bước chân huỳnh huỵch ngoài ngõ đã phá tan bầu không khí tĩnh mịch. Chú Bảy Sậy cùng bốn thợ bạn thân tín lục tục kéo vào nhà, mang theo mùi mồ hôi mặn chát và vẻ bồn chồn lộ rõ trên từng nét mặt. Người chú Bảy gầy khẳng khiu như cây sậy nhưng hai bắp chân cuồn cuộn gân xanh, vừa ngồi bệt xuống ngạch cửa đã vội vã cất tiếng oang oang: — Anh Định! Thằng Tạ Đô nó ấn định đúng ba ngày nữa phải có giàn leo vách. Giờ lão Mã Thầu dong thuyền chạy mất tăm, kiếm đâu ra mười sáu sải mây đực già trên nguồn sông Vu Gia cho kịp con nước? Thiếu cống nộp một trăm hai mươi cân yến thì cả xóm đảo này chịu đòn trượng, giam thuyền rục xương!

Một người thợ bạn ngồi bên tiếp lời, giọng chua chát: — Hay là ta mở kho giàn cũ ra gom góp lại? Năm ngoái dỡ giàn ở vách Hòn Khô, mấy bó mây chằng với cọc sắt nêm vách còn cất trong lẫm đó thôi!Chú Bảy Sậy đập mạnh tay xuống đùi tán thành: — Phải đó anh Định! Mây cũ tuy đã giòn thớ thịt đôi chút nhưng lựa sợi nào còn lành lặn đem bện chắp mối lại, chuốt thêm lớp dầu rái nguội cho trơn dây. Cọc sắt hoen gỉ thì đem ra hòn mài liếc cho bén ngạnh. Chiều nay chèo thuyền ra gành Hòn Khô, đóng nêm thử luồng gió trước một chuyến xem sao!

Từng lời nói của chú Bảy như một mũi kim đâm nhói vào tâm can Bằng. Lồng ngực cậu thắt nghẹn lại.

Ký ức kinh hoàng bốn mươi năm trước như ngọn triều đen ngòm ập về chiếm trọn tâm trí Bằng. Kiếp trước, cũng đúng vào chuyến thử giàn vội vã này, cũng chính là kẹp mây chắp vá và những chiếc cọc sắt hoen gỉ ấy. Chú Bảy Sậy vì nóng lòng thử sức giằng của gió chướng đã liều mình đu người ra mép vách Hòn Khô. Nhát búa nêm cọc sắt quá mạnh đã xé toác đường nứt phong hóa ngầm trong lòng đá vôi. Ngàm đá vỡ vụn, cọc sắt bật tung, chú Bảy rơi tự do từ độ cao hơn hai mươi sải xuống rạn đá ngầm. Dù giữ được tính mạng nhờ sóng nâng đỡ, nhưng hai xương bánh chè của người thợ lặn gan dạ ấy đã vỡ nát, cả đời tàn phế sống trong đau đớn, kéo theo sự suy sụp của cả phường thợ Bãi Làng.

“Không! Tuyệt đối không thể để thảm kịch ấy tái diễn!” — Bằng thầm siết chặt nắm tay trong lòng áo, các khớp ngón trắng bệch.

Cậu hít một hơi sâu, bước thẳng tới trước mặt cha và các chú bác, cất giọng quả quyết: — Cha! Cho con theo thuyền ra Hòn Khô chiều nay với!

Mấy người thợ bạn ngẩng đầu ngơ ngác, còn chú Bảy Sậy thì xua tay lia lịa: — Thằng ranh con này! Sóng gành Hòn Khô dữ như chằn tinh, người lớn đứng còn xiêu vẹo, mày ra đó làm vướng chân vướng tay anh em!

Bằng nhìn thẳng vào đôi mắt rực lửa của chú họ, không hề né tránh: — Con không vướng chân đâu chú Bảy! Con nhỏ người nhưng dẻo dai, con gánh được giỏ dây thừng, khiêng sọt nêm chốt cho các chú. Con còn biết nghe ngóng luồng gió ngầm rít qua kẽ đá để báo trước. Cho con đi, con đứng dưới chân gành phụ kéo dây giằng, tuyệt đối không bước chân lên vách nửa bước!

Chú Bảy Sậy toan gạt đi lần nữa thì Lê Định giơ tay ngăn lại. Người thợ cả ngắm nhìn con trai thật kỹ. Ông nhận thấy sự cẩn trọng, chín chắn khác thường trong từng lời ăn tiếng nói của thằng Bằng từ sáng đến giờ. Đó không phải là sự háo hức bồng bột của một đứa trẻ mười ba tuổi đòi đi xem hội, mà là ánh nhìn đăm chiêu, gan góc của một người thợ thấu hiểu hiểm nguy nơi đầu sóng ngọn gió.

Lê Định đứng dậy, với lấy chiếc rựa cùn giắt lại vào đai lưng gai của con, giọng trầm nghiêm: — Được. Cho nó đi gánh giỏ dây phụ việc. Nhưng thằng Bằng nghe cho kỹ lời cha: ra tới Hòn Khô, mày chỉ được đứng dưới chân gành giữ dây thừng chân, kéo chằng đuôi giàn đón sóng. Cấm tiệt không được trèo lên vách nửa gang tay. Nghe rõ chưa?

— Dạ cha, con ghi lòng tạc dạ! — Bằng cúi đầu, lòng dâng lên một nỗi xúc động nghẹn ngào pha lẫn âu lo thắt ruột.

Đầu giờ chiều, trời đổ nắng gắt nhưng gió chướng bắt đầu thổi từng cơn rát mặt. Chiếc thuyền nan dài bốn sải chòng chành rời bến Bãi Làng, rẽ sóng hướng về phía Hòn Khô. Dưới khoang thuyền, những cuộn dây mây chắp vá nằm cuộn tròn khô khốc bên cạnh chiếc sọt tre đựng mớ cọc sắt hoen gỉ, ngọn sóng đánh tạt vào mạn thuyền làm nước biển bắn tung tóe lên những thớ kim loại rỉ sét đỏ quạch. Bằng ngồi thu mình ở mũi thuyền, hai mắt không rời vách đá xa xăm đang dần hiện rõ sau làn bọt sóng bạc đầu.

Thuyền nan cập gành Hòn Khô giữa lúc con nước rong đang cuộn sóng dữ dội, gầm vang từng hồi như sấm rền đập thẳng vào bờ đá. Trước mặt Bằng, vách đá xám xịt dựng đứng cao vút giữa trời xanh, chằng chịt những kẽ nứt phong hóa sâu hoắm như miệng vực tử thần, đang chực chờ nuốt chửng thân người gieo mình vào lòng gió lốc.