Chương 8: Ngọn Khói Trầm Dẫn Lối

Từ trong gian bếp ám khói, cụ Đặng Huyền Tiêu khẽ ngước mắt nhìn qua khung cửa liếp, thấy bóng dáng Thiềm vẫn quỳ chết lặng bên bờ rào dâm bụt, bàn tay siết chặt vật gì đó tựa như muốn bóp nát cả ngọn gió lạnh. Cụ buông thanh củi gõ nhẹ vào cạnh kiềng sắt, cất giọng trầm ấm gọi với ra sân — Thiềm, vào đây con. Chuyện ngoài bờ rào có gì lạ mà ngồi chết trân mãi thế?

Tiếng gọi kéo Thiềm bừng tỉnh khỏi cơn chấn động. Chàng vội giấu mảnh ngọc trong tay vào túi áo vải thô, bước nhanh vào lán, hơi thở còn dồn dập — Cụ ơi... con vừa tìm thấy mảnh ngọc bội khắc hoa văn mây dính chỉ tơ vàng kim rơi ngay chỗ gai rào gãy. Rõ ràng là của tên họ Quách! Lại thêm đêm nàng Mai mất ba mươi ngày trước, con từng thấy bóng kẻ ném một bọc vải đen lớn xuống xoáy nước lạch sâu ngã ba sông...

Cụ Tiêu chăm chú nhìn mảnh ngọc xanh biếc mà Thiềm run rẩy đặt lên mặt phản tre. Đôi mắt già nua của cụ ánh lên nét nghiêm nghị nhưng tuyệt nhiên không một gợn hoang mang. Cụ khẽ gật đầu, đưa tay vuốt chòm râu bạc — Mọi mối tơ vò rồi sẽ có đầu mối. Mảnh ngọc này giữ lấy cho kỹ, chớ vội để lộ tung tích kẻo bứt dây động rừng. Còn bọc vải dưới đáy lạch sâu, khi nào việc ở huyệt mộ sáng tỏ, ắt sẽ đến lúc lôi nó lên trần thế. Việc cấp bách trước mắt là lo xong nồi nước nhuộm.

Dưới đáy chảo gang lớn đặt trên bếp than hồng, mẻ nước cốt củ nâu rừng và nhựa cây huyết dụ vừa sôi bùng lên, sủi bọt đỏ au sền sệt. Một mùi hương ngai ngái, nồng ấm quyện cùng hơi chát thảo mộc lan tỏa khắp gian lán mộc mạc, xua tan đi cái lạnh ẩm ướt của vùng đồng bãi ven sông. Cụ Tiêu cầm đôi đũa cả bằng tre già đảo đều, rồi cẩn trọng nhấc từng bó cói gai đỏ vừa tước vỏ nhúng ngập vào lòng chảo.

Dưới bàn tay khéo léo trăm năm cầm thoi, từng cọng cói ngậm chặt lấy tinh chất nhựa cây rừng, dần khoác lên mình một sắc đỏ tươi thắm, rực rỡ tựa như dòng máu huyết tinh khiết chảy tràn sinh khí. Sợi cói gai đỏ nhuộm xong mềm mại mà dẻo dai khôn cùng, từng sợi căng bóng dưới ánh lửa bập bùng.

Cụ Tiêu lau sạch hai bàn tay vào vạt áo chàm, chậm rãi bước đến trước bàn thờ nhỏ kê sát vách gianh. Cụ lấy ra một nén trầm thơm, châm lửa rồi c*m v** bát hương bằng sành thô. Làn khói trầm mỏng manh uốn lượn bay lên, tỏa ra mùi thơm thanh tịnh, trầm mặc bao trùm gian lán nhỏ.

Cụ Tiêu chắp hai tay trước ngực, mắt nhìn làn khói hương đang bảng lảng nương theo ngọn gió sông Hạc, giọng khấn trầm tĩnh, trang nghiêm — Kính lạy trời đất, thần sông Hạc chứng giám. Người thợ già Đặng Huyền Tiêu này xin thắp nén tâm hương, kính cáo thần linh che chở cho người ngay thẳng, dẫn lối đưa đường cho kẻ hèn này tìm ra manh mối giải mối oan khiên đêm mưa cho đứa con gái bất hạnh. Lòng dạ trần gian dù hiểm độc che trời, cũng không qua nổi mắt thần linh sông núi.

Thiềm đứng nép phía sau, nghiêm cẩn cúi đầu theo từng lời khấn của thầy.

Vừa lúc nén trầm cháy được một phần ba, bên ngoài ngõ dâm bụt bỗng vang lên tiếng bước chân ngập ngừng giẫm trên sỏi ướt. Một người đàn bà trạc chừng bốn mươi tuổi, dáng người gầy guộc, khoác tấm áo vá chằng vá đụp, đầu đội nón mê rách rưới đang thập thò nhìn vào trong sân. Thấy có bóng người, Thiềm toan bước ra hỏi thì cụ Tiêu đã nhẹ nhàng đưa tay cản lại, cất giọng từ tốn — Bác Năm chài lưới bên xóm Bãi đấy phải không? Gió lạnh dầm dề thế này, mau vào hiên uống chén nước ấm cho ấm lòng.Bà Năm giật mình, rụt rè bước qua bậu cửa, đôi mắt thâm quầng đỏ hoe lấm lét nhìn quanh như sợ có ai rình rập. Chờ Thiềm rót bát nước chè tươi nóng hổi đưa tới, bà Năm run run đón lấy, hai bàn tay gầy trơ xương lập cập chạm vào thành bát — Lạy cụ Tiêu... Con mang tội lớn với vong linh nàng Mai, mấy tuần nay ăn không ngon ngủ không yên, đêm nào cũng nghe tiếng than khóc văng vẳng từ gò Đất Mối vọng sang bãi bồi làm tim gan con thắt lại. Nay nghe tin cụ đứng ra bảo lãnh nấm mồ mười lăm ngày, con... con đánh liều sang đây thưa lại một chuyện...

Cụ Tiêu ôn tồn nhìn người đàn bà khốn khổ — Bác cứ bình tâm nói rõ. Lão này giữ trọn lời giao ước với người sống và kẻ thác, việc gì có ích cho lẽ phải thì không ai trách tội bác đâu.

Bà Năm run rẩy thò tay vào trong vạt áo rách, cẩn thận móc ra một bọc vải nhỏ đã sờn cũ, lớp lá chuối khô bọc bên ngoài đã ngả màu vàng ố. Mở từng lớp gói, bên trong lộ ra một mảnh giấy bản viết chữ son màu đỏ đã hơi phai nhạt, thoang thoảng mùi thảo dược khô — Đầu năm nay, lúc mẹ con thằng Thiềm khỏi cơn thương hàn, con cũng bị chứng ho lao thổ huyết, nhờ nàng Mai lén gia đình mang thuốc sang cứu mạng. Trước khi mất độ một tuần, nàng Mai có gọi con ra mép đầm cói, nét mặt tiều tụy sợ sệt lạ thường. Nàng dúi vào tay con phong thư thuốc này, dặn đi dặn lại rằng nếu nàng có mệnh hệ nào đột ngột qua đời, con phải giữ kín cho đến khi có người thấu tỏ việc thuốc thang đứng ra tìm sự thật mới được đưa ra...

Cụ Tiêu đón lấy tờ giấy bản, ghé lại gần ngọn đèn dầu trên phản tre. Trên mặt giấy, nét chữ thanh mảnh, mực thước của người con gái họ Lương hiện lên rõ ràng từng dòng ghi chép các vị thuốc nam giải độc. Điều khiến cụ chú ý nhất là phần chú giải bằng chữ son ở góc dưới: nàng Mai tỉ mỉ chỉ rõ cách nhận biết các thang thuốc bồi bổ bị kẻ gian lén trộn bột khoáng thạch tín. Khi khoáng chất gặp nước sắc đậm đặc sẽ rỉ ra mùi tỏi hăng nồng, để nguội sẽ đọng lại một lớp váng xám xỉn tựa tro tàn; nếu đổ nước thuốc ấy lên nẹp chiếu cói nhuộm nhựa huyết dụ thì sợi cói lập tức chuyển sang màu đen cháy.

Cụ Tiêu thở dài một tiếng xót xa, những nếp nhăn nơi khóe mắt cụ hằn sâu lại vì niềm trắc ẩn khôn cùng. Nàng Mai vốn dòng dõi danh y, tính tình thông tuệ nhẫn nại, lúc bị bệnh tình ngấm sâu và nhận ra nẹp chiếu gối đầu giường biến sắc, nàng hẳn đã biết rõ lòng dạ hiểm độc của kẻ đầu gối tay ấp. Nhưng vì thân cô thế cô giữa dinh thự họ Quách, nàng đành ngậm đắng nuốt cay tìm cách gửi lại phong thư thuốc này như một lời trăn trối báo oán.

— Đứa trẻ bất hạnh này quả thật đã để lại manh mối chỉ điểm trước lúc lâm chung, — cụ Tiêu trầm giọng, tay khẽ vuốt phẳng mép giấy bản. — Nàng biết rõ chất độc khoáng thạch bôi ngấm nơi nẹp chiếu gối đầu sẽ không bao giờ tiêu biến, kể cả khi thân xác đã vùi sâu dưới tầng đất sét.

Bà Năm nghẹn ngào chùi nước mắt, cúi lạy cụ Tiêu rồi vội vã đội nón rời đi theo triền đê vắng để tránh tai mắt họ Quách.

Thời gian thấm thoắt trôi qua trong gian lán dệt. Mới đó mà đã đến ngày thứ chín của lời giao ước mười lăm ngày trước dân làng.

Khi bóng hoàng hôn vừa tắt hẳn nơi ngã ba sông Hạc, màn đêm đen đặc quánh như mực tàu đổ ụp xuống làng Cổ Thiềm. Gió bấc từ mạn đầm cói rít lên từng hồi dữ dội, cuốn theo những đám mây giông đen kịt vần vũ khắp bầu trời gò Đất Mối. Sấm chớp rạch ngang khoảng không ẩm ướt, báo hiệu một cơn dông lớn sắp trút xuống.

Cụ Tiêu đứng bên hiên lán, bàn tay nắm chặt bó cói gai đỏ vừa tẩm nhựa huyết dụ tươi mới đã khô ráo, đôi mắt quắc thước rực sáng nhìn về phía cồn cát xa xăm. Cụ quay lại, dõng dạc bảo Thiềm — Giông gió nổi lên rồi, khí ẩm dưới huyệt mộ ắt đang dâng trào mạnh nhất. Chuẩn bị đèn nẹp và thuyền nan, đêm nay thầy trò ta sang gò Đất Mối!