Chương 17: Mệnh Lệnh Giữa Hừng Đông

Tiếng lệnh tiễn bằng đồng vừa rơi xuống mặt án thư, ba mươi sai nha lực lưỡng tề chỉnh đứng nghiêm trước bậc thềm tư thất đồng thanh hô vang một tiếng dạ ran trời. Tạ Doãn Đình chắp tay sau lưng, ánh mắt quắc thước rực lên dưới ánh đèn lồng giấy phết dầu le lói giữa canh năm mịt mùng. Ngài khoác chiếc áo quan lam thêu vân mây sẫm màu, chỉnh lại đai ngọc bên hông rồi sải bước dài xuống sân. Không một khắc chậm trễ, đoàn quan binh áo nẹp đỏ, tay cầm gươm giáo, khiêng theo hòm đồ nghề nghiệm thi bọc nẹp đồng của ngỗ tác, theo gót vị phụ mẫu chi dân rầm rộ tiến về phía ngã ba sông Hạc.

Gió bấc cuối thu thổi rát mặt qua cánh đồng trũng. Màn sương sớm bảng lảng tựa khói hương phủ kín ngọn lau lách xao xác hai bên triền đê. Khi đoàn người vừa chạm đến con đường đất dẫn vào làng Cổ Thiềm, chân trời phía đông mới hửng lên một vệt ráng đỏ ửng lạnh buốt. Tạ quan huyện ghìm cương ngựa, thu vào tầm mắt khung cảnh xóm nghèo ven sông.

Mùi khét lẹt của tro tàn và dầu trẩu cháy dở vẫn còn nồng nặc quẩn quanh trong gió sớm. Lán dệt đơn sơ của cụ Tiêu – nơi từng nuôi dưỡng ngón nghề dệt chiếu hoa nức tiếng trăm năm – nay chỉ còn lại một đống than đen trơ trọi, những cột cái gỗ lim gãy vụn nằm ngổn ngang giữa bãi cát bồi. Phía trước bờ rào dâm bụt cháy sém, hàng trăm người dân chài xóm Bãi cùng nông phu áo tơi nón lá ken đặc lối đi. Gương mặt ai nấy đều hằn rõ nét bàng hoàng lẫn phẫn nộ tột cùng; những ngọn đuốc rơm cháy muộn rọi lên đôi mắt đỏ hoe của bà Năm cùng bà con chài lưới xóm Bãi đang nén thở ngóng đợi đoàn quan nha.

Thấy ngựa quan tới, tiếng xì xào bỗng chốc im bặt, rồi thay bằng những tiếng thở dài uất nghẹn và tiếng dập đầu lạy chào. Chứng kiến cảnh hoang tàn ấy, ngực Tạ Doãn Đình phập phồng một nỗi xót xa khôn xiết. Một bậc kỳ lão một trăm hai mươi lăm tuổi dốc trọn một đời vì phong tục thơm thảo của làng quê, cớ sao lại suýt bỏ mình trong biển lửa chỉ vì lòng tham của lũ sâu mọt đê hèn? Cơn giận dữ âm ỉ từ đêm qua bùng lên thành quyết tâm sắt đá. Ngài xuống ngựa, cất giọng sang sảng xua tan bầu không khí ảm đạm — Hỡi bà con Cổ Thiềm! Bản quan phụng mệnh triều đình giữ yên bờ cõi hạt huyện, quyết không để kẻ gian tà lộng hành coi thường phép nước. Hãy đứng dậy hết cả!

Tạ quan huyện quay sang viên lại mục đi kèm, dõng dạc truyền lệnh — Lập tức gọi Lý trưởng, các vị hương thân cùng hội đồng kỳ lão trong làng ra ngay gò Đất Mối! Dựng trướng vải, kê án thư lập chiếu công đường lộ thiên bên chân gò! Đồng thời phát trát đòi Quách Bá Khiêm phải lập tức có mặt đối chất, chậm trễ một khắc sẽ khép vào tội chống cự quan nha!

Viên nha lại lĩnh trát vội vã chạy thốc vào xóm trên. Trong chốc lát, chiếu công đường đã được thiết lập trang nghiêm dưới chân gò Đất Mối. Bốn bề cắm cờ lệnh ngũ sắc phần phật bay trong gió bấc. Giữa khoảng đất trống, một chiếc bàn gỗ lim mộc mạc được phủ vải the điều, bên trên đặt gọn các tang vật do cụ Tiêu và Thiềm thu thập: chiếc nẹp chiếu gối dài hai thước đen cháy mang vết cào đẫm máu, vuông lụa bọc ba sợi cói gai đổi màu từ huyệt mộ, mảnh ngọc vỡ hoa văn mây dính chỉ tơ vàng kim, phong di thư chữ son và tờ giấy bản làm chứng của hiệu thuốc Tế Sinh. Đứng hầu hai bên là ba mươi lính lệ đao trần sáng quắc cùng ngỗ tác tuổi lục tuần mang hòm đồ nghề tề chỉnh.

Cụ Đặng Huyền Tiêu vận áo vải chàm sờn vai, thần sắc điềm tĩnh tựa tùng bách đứng nép bên tả án thư, khẽ cúi đầu hành lễ khi quan huyện an tọa. Xung quanh vòng rào dây thừng, dân làng kéo đến mỗi lúc một đông, vòng trong vòng ngoài xôn xao chỉ trỏ nấm mồ đất đỏ còn ghim chặt những tấm cói thô trên đỉnh gò.

Bỗng từ phía đường cái quan rộn lên tiếng bước chân dồn dập. Một bóng người mặc áo the hoa màu tím sẫm, đai lưng lụa rủ, tay phe phẩy chiếc quạt xương gập nửa nghênh ngang rẽ đám đông bước vào. Quách Bá Khiêm xuất hiện với dáng vẻ đạo mạo của một thiếu gia vọng tộc, nhưng đôi mắt hẹp lại lấm lét đảo quanh rồi khẽ giật mình khi lướt qua đống tang vật trên án thư. Dẫu vậy, dường như cậy vào gia thế giàu sang và thấy quan nha chưa đem gông cùm trói bắt, y nhanh chóng lấy lại vẻ trịch thượng, bước tới trước chiếu công đường chắp tay vái dài một cách cẩu thả:— Thảo dân Quách Bá Khiêm kính chào quan lớn! Chẳng hay sáng sớm tinh sương, quan lớn đem quân rầm rộ về Cổ Thiềm, lại đòi thảo dân ra chốn đồng không mông quạnh này là có điều chi dạy bảo?

Tạ Doãn Đình nheo mắt nhìn kẻ đứng dưới thềm. Bề ngoài bóng bẩy lụa là kia chẳng thể che giấu nổi sắc mặt nhợt nhạt cùng quầng thâm đen dưới mắt của một kẻ vừa trải qua đêm dài hoảng loạn vì nợ nần và mưu toan ám muội. Vị quan phụ mẫu lạnh lùng cất lời — Quách Bá Khiêm! Ngươi còn mặt mũi hỏi bản quan sao? Vợ ngươi là Lương Nguyệt Mai mới qua đời ba mươi ngày, mộ phần còn chưa ráo đất. Ngươi ngoài miệng khóc thương, nhưng đêm đêm lại kích động dân làng đòi quật mồ rắc vôi; sau lưng lại thuê người phóng hỏa đốt lán dệt họ Đặng, phong tỏa khúc sông ngã ba. Những việc tày trời ấy, ngươi giải thích thế nào trước công đường?

Nghe quan huyện điểm mặt vạch tội, Quách Bá Khiêm thoáng biến sắc, nhưng y lập tức ngửa mặt lên trời cười khẩy một tiếng, rồi sụp gối xuống đất giả bộ uất ức khóc lóc — Oan uổng cho thảo dân quá, bẩm quan lớn! Nàng Mai yểu mệnh tự vẫn bằng lá ngón khiến thảo dân đau xót như đứt từng khúc ruột. Dân làng thấy mộ nàng phát ra tiếng rên xiết tà ma nên hoang mang đòi làm lễ trừ tà, thảo dân vì nể tình làng nghĩa xóm mới phải thuận theo. Còn việc lán dệt bị cháy, há chẳng phải do lão thợ già kia bất cẩn tàn lửa hay sao? Lão Tiêu cậy mình sống lâu, cùng thằng Thiềm mồ côi ôm hận chuyện cũ, bày trò vu cáo bôi nhọ thanh danh dòng dõi họ Quách chúng tôi! Kính xin quan phụ mẫu anh minh xét xử, chớ nghe lời xằng bậy của kẻ hèn mọn mà làm nhục kẻ có công đức với làng!

Lời lẽ giảo hoạt của Khiêm khiến dân làng xôn xao bất bình, nhiều bô lão xóm Bãi đã nghiến răng ken két. Cụ Tiêu vẫn đứng trầm mặc, chòm râu bạc phơ khẽ rung rinh trong gió sớm, ánh mắt nhìn thẳng vào kẻ thủ ác với vẻ xót xa cho một kiếp người lầm lạc.

Tạ Doãn Đình nhìn từng biểu cảm dối trá trơ trẽn của Quách Bá Khiêm, rồi lại nhìn nấm mồ đất đỏ trên đỉnh gò đang tỏa ra làn hơi ẩm lành lạnh. Mọi sự quanh co chối cãi của tên gian tà này chỉ càng làm lộ rõ sự suy đồi và hèn hạ tột cùng. Đã đến lúc phải dùng sự thật đanh thép để bóc trần toàn bộ lớp mặt nạ giả nhân giả nghĩa.

"Chát!"

Một tiếng gõ khô khốc chấn động không gian vang lên. Tạ quan huyện vung tay đập mạnh thanh kinh đường mộc xuống mặt bàn gỗ lim, làm nghiên mực nảy lên một tấc. Tiếng quát uy nghiêm của ngài như sấm rền giữa hừng đông — To gan cho tên gian tà giảo quyệt! Có tật giật mình nên mới vội vã chối quanh! Hôm nay trước trời đất thanh thiên bạch nhật, trước mặt hương thân phụ lão, bản quan sẽ đích thân chủ trì việc mở nắp ván thiên, sai ngỗ tác nghiệm thi hài cốt và để cụ Tiêu thực nghiệm phép thử biến sắc của thớ cói huyết dụ! Đâu, lính lệ canh giữ bốn góc, ngỗ tác chuẩn bị đồ nghề, lập tức tiến hành khai quật!