Chương 15: Chiếc Nẹp Gối Dưới Đáy Sông

Mặt sông Hạc dưới bóng đêm canh tư dần lặng sóng. Gió bấc thổi qua triền bãi mang theo hơi nước buốt lạnh, nhưng dòng chảy nơi ngã ba sông lúc này êm ả lạ kỳ, con nước đứng đã ghìm lại những xoáy ngầm hung dữ từng cuộn réo suốt mấy ngày mưa lũ.

Bên đống than hồng của lán dệt vừa bị thiêu rụi, bà con xóm chài xúm quanh che gió cho cụ Đặng Huyền Tiêu. Bà Năm run rẩy đưa thêm một chiếc chăn chiên ấm choàng lên đôi vai gầy guộc của người thợ già, miệng không ngớt lời xót xa — Khổ thân cụ quá, lũ tàn độc đốt rụi cả cơ nghiệp trăm năm của cụ rồi! Cụ có đau ở đâu không cụ ơi?

Cụ Tiêu lắc đầu khẽ khàng, đôi mắt màu nâu trầm vẫn giữ vẻ phẳng lặng tựa mặt nước hồ thu. Đưa bàn tay chai sần đón lấy vạt chăn ấm, cụ từ tốn hé mở lớp áo chàm sờn rách trước ngực. Từ chỗ giấu kín đáo nhất bên sườn, cụ lấy ra vuông lụa điều đỏ thắm được buộc chặt bằng sợi chỉ tơ. Trước bao ánh mắt vừa kinh ngạc vừa thảng thốt của bà con dân chài, cụ khẽ gỡ từng nút chỉ. Ba sợi cói gai đổi màu xám đen xỉn như than cháy cùng góc ngọc bội hoa văn mây dính sợi chỉ tơ vàng kim vẫn nằm nguyên vẹn, không hề vướng một hạt tro tàn hay tấc lửa độc.

— Của cải chỉ là vật ngoài thân, mất đi rồi còn có thể dựng lại, — giọng cụ Tiêu trầm ấm vang lên giữa đêm lạnh, từng lời rành rẽ thấm vào lòng người — nhưng mối oan khiên của kẻ khuất mày khuất mặt và chân tướng tà ác thì không ngọn lửa nào thiêu rụi nổi. Chừng nào đạo trời còn soi tỏ, nẹp chiếu và sợi cói gai đỏ vẫn sẽ lên tiếng.

Ở mép thuyền nan sát chân sóng, Trần Thiềm đã cởi phăng tấm áo tơi rách bươm vướng tàn tro. Bờ vai và tấm lưng rám nắng của chàng đỏ ửng những vết bỏng rát do tàn lửa l**m phải khi phá vách liếp cứu thầy, nhưng ánh mắt chàng thì rực lửa căm hờn và quyết tâm khôn cùng. Chàng cúi xuống thắt chặt dải lụa thô quanh bụng, ngậm ngang miệng một lưỡi dao găm sắc lẹm cán bọc da cá đuối.

Cụ Tiêu chống chiếc gậy tre bước lại gần mép nước, đặt bàn tay ấm áp lên bờ vai rắn rỏi của người học trò — Đáy lạch sâu lắm bùn sét và rễ ruột gà, lại thêm đá tảng đè chặt. Nhớ kỹ lời ta dặn, lặn theo thân sào tre đã cắm tiêu bữa trước, chớ ham sức mà quờ quạng trong đêm tối. Nếu thấy tức ngực, phải lập tức ngoi lên ngay, nghe chưa con?

Thiềm nhìn vào mắt cụ, khẽ gật đầu rồi nhả lưỡi dao ra mép tay, đáp giọng chắc nịch — Cụ cứ yên lòng. Dù bọc vải có chìm sâu đến đâu, con cũng phải mang mối oan của chị Mai lên cho bằng được!

Nói đoạn, Thiềm cắn chặt chuôi dao, nghiêng mình lao vút xuống mặt sông phẳng lặng. Một tiếng tõm gọn lỏn vang lên, bọt nước trắng xóa tan ra thành những vòng sóng tròn loang rộng rồi nhanh chóng biến mất trong màn sương đêm.

Cụ Tiêu đứng tựa gậy trên bãi cát mịn, ngực phập phồng theo từng nhịp thở, chăm chú dõi mắt nhìn theo chiếc sào tre đực cắm xiên giữa dòng xoáy lạch sâu. Chung quanh, mấy bậc bô lão xóm chài cùng bà Năm nín thở đứng lặng, chỉ nghe tiếng gió bấc rít qua rặng lau sậy khô cằn.

Một khắc trôi qua dài tựa cả năm trời. Mặt nước chỗ sào tre bỗng sủi tăm ùng ục. Đầu Thiềm ngoi lên, chàng bám lấy thân tre th* d*c từng cơn, mái tóc ướt sũng bết chặt vào trán — Chưa được cụ ơi! Dưới ấy bùn lầy ngập ngang đùi, cát bồi lấp kín quá nửa bọc vải, con mới chỉ lần thấy sợi dây thừng buộc đá!

— Bình tĩnh lấy hơi, nương theo mép dòng mà gạt bùn, chớ cuống! — Cụ Tiêu cất giọng dặn dò, ánh mắt vững chãi truyền thêm sức mạnh cho chàng trai trẻ.Thiềm hít sâu một hơi dài đầy lồng ngực rồi lại lặn mất tăm. Lần thứ hai ngoi lên, chàng chỉ kịp ho sặc sụa vì bùn rác xộc vào mũi, hai bàn tay rướm máu vì cào phải mảnh vỏ hến sắc lẹm dưới đáy sông. Dân chài trên bờ bắt đầu xôn xao lo lắng, mấy bác thuyền chài toan chèo thuyền nan ra ứng cứu, nhưng cụ Tiêu giơ tay ngăn lại. Cụ nhìn thấy ngọn lửa kiên định trong mắt người học trò, thấu hiểu rằng đây là thử thách mà chàng phải tự mình vượt qua để xứng đáng kế thừa đạo nghề.

Đến lần lặn thứ ba, mặt sông im lìm hồi lâu. Đột nhiên, chiếc sào tre rung bần bật. Từ dưới lòng sông sâu thẳm, một bóng người vọt lên khỏi mặt nước cùng tiếng thét vang dội — Lên rồi! Con kéo được rồi!

Mấy người chài khỏe mạnh lập tức lao thuyền nan tới tiếp ứng. Thiềm một tay bám mạn thuyền, một tay ghì chặt sợi dây thừng to bản kéo theo một bọc lớn đen ngòm nặng trĩu. Cả bọc bùn sét bết chặt quanh khối đá tảng to bằng chiếc cối đá nhỏ được bà con xóm chài hợp sức kéo lên bờ cát bãi bồi.

Bọc vải thô đen đã ngâm dưới bùn lạnh suốt một tháng ròng bốc lên mùi ngai ngái nồng nặc của rêu mục và nước tù.

Cụ Tiêu bước lại gần, quỳ một gối xuống bãi cát trước sự chứng kiến nghiêm cẩn của các bậc bô lão xóm chài. Cụ nhận lấy con dao găm từ tay Thiềm, mũi dao khéo léo rạch đứt từng nút dây thừng thắt chặt quanh hòn đá dằn. Lớp vải thô đen rách tơi tả được bóc ra từng lớp, để lộ một vật phẩm dài chừng hai thước được bọc kỹ bên trong.

Đó chính là chiếc nẹp chiếu gối đầu bằng nan cói gai đỏ khâu viền vải mộc mà chính tay cụ Tiêu từng dệt cho nàng Mai ngày xuất giá.

Nhưng nẹp chiếu ấy không còn giữ sắc đỏ tươi thắm thuở nào. Từng nan cói tẩm nhựa huyết dụ tươi đã chuyển hoàn toàn sang một màu đen sẫm quánh đặc tựa như vừa bị nung qua than hồng, bốc lên mùi tỏi cháy khét lẹt nồng nặc làm mấy người đứng gần phải ôm mũi lùi lại.

Kinh hoàng hơn cả, ngay trên mặt nan cói đen sì ấy là những vệt cào rách toác, sâu hoắm của móng tay đàn bà. Những rãnh cào ấy in hằn vết máu khô đen đọng lại trong kẽ sợi, cào xước từng thớ cói thành những đường nét đứt gãy đầy uất nghẹn. Đó là dấu vết giãy giụa trong cơn đau đớn cùng cực của người thiếu phụ bị khoáng độc chẹn nghẹt hơi thở, gắng gượng chút tàn lực để găm lại mối oan khiên vào nẹp gối trước khi nhắm mắt xuôi tay.

Bà Năm òa khóc nức nở, vội chắp tay lạy như tế sao — Trời đất ơi! Cô Mai ơi là cô Mai! Cô chết oan ức tức tưởi đến nhường này ư!

Mấy bác bô lão xóm chài nắm chặt tay, căm phẫn thốt lên — Rõ ràng là nẹp gối phòng khuê của nàng dâu họ Quách! Lũ giết người man rợ, chúng buộc đá dìm tang vật xuống đáy sông hòng bịt miệng người chết!

Gió bấc vẫn phần phật thổi qua bãi bồi, nhưng lòng người bừng bừng ngọn lửa công lý. Cụ Tiêu không nói một lời, run run đưa những ngón tay gầy guộc chằng chịt vết chai sần chạm vào mặt nẹp cói lạnh ngắt. Từng đầu ngón tay cụ chậm rãi lần theo những vệt cào đẫm máu trên nẹp cói đen xỉn, thấu suốt nỗi đau đớn tột cùng và ý chí đòi lại công lý của người thiếu phụ bất hạnh.