Chương 25: Chải Suốt Mùa Trăng

Gió thu lay động những phiến lá trà mi, đưa hương hoa quyện cùng mùi trầm thanh khiết bảng lảng khắp khoảng sân giếng trời nhà số hai mươi tám phố Hàng Lược. Cụ Cảnh Thuần Đức dừng bước sau chiếc ghế mây. Dưới vầng trăng rằm tháng Tám tròn vành vạnh tỏa ánh sáng vằng vặc tựa dát bạc, mái tóc của cụ bà Ngọc Trâm buông lơi tựa dải mây trắng bồng bềnh, óng ả và mềm mượt lạ kỳ.

Cụ Đức nâng chiếc lược sừng mộng hoa trên đôi tay phong trần gân guốc. Dưới bóng trăng vằng vặc, thớ sừng trâu mộng đực cổ xưa phát lộ vân ngọc mắt mèo xanh biếc pha sắc vàng kim lộng lẫy, từng đường mây vờn trăng chạm nổi trên sống lưng uyển chuyển như đang trôi giữa ngàn sao. Hương dầu mè thảo mộc chưng cất rễ bạch chỉ và vỏ bưởi phảng phất thơm ngát, hòa quyện với hơi ấm tích tụ suốt bảy mươi lăm năm gìn giữ.

Cụ Đức khẽ khom lưng, ngón tay nhẹ nhàng gỡ mối dây lụa giữ nếp tóc cho vợ. Bằng tất cả sự nâng niu tích tụ trọn một đời người, cụ đặt hàng răng dạ mịn màng l*n đ*nh đầu cụ Trâm, chậm rãi chải xuống.

Từng răng hạt gạo tròn trịa lướt êm ru qua chân tóc bạc phơ, đả thông từng huyệt đạo, miết nhẹ nhàng theo suối tóc mây mà không hề vướng víu hay phát ra một tiếng ma sát nhỏ nào. Đón nhận từng nhịp chải êm ái, cụ Trâm khẽ nhắm mắt, khóe môi nở nụ cười thanh thản khoan khoái. Cụ Đức vừa đưa tay chải từng đường khoan thai, vừa cúi đầu ghé sát tai vợ, cất giọng trầm ấm, chan chứa yêu thương: — Trâm ơi, bảy mươi lăm năm trước, ngày rước em qua ngõ gạch Hàng Lược, tôi từng hẹn rằng khi cả hai cùng bạc đầu, tôi sẽ tự tay đẽo một chiếc lược tuyệt mỹ nhất trần đời để chải tóc cho em mỗi sớm hôm. Hôm nay vầng trăng tròn đầy, phôi sừng gia bảo đã hóa thành hình mộng hoa, tôi xin trọn vẹn lời thề với em.

Cụ bà Ngọc Trâm chầm chậm mở mắt, hai hàng mi rung rinh rồi ngước nhìn chồng, trong khóe mắt đồi mồi ngấn lên những giọt lệ hạnh phúc long lanh. Cụ run run đưa tay vào túi áo cánh lụa màu cánh gián, cẩn trọng rút ra một vật nhỏ gói trong mảnh khăn the cũ. Khi lớp the mở ra, một chiếc lược sừng trâu đen nhánh dài chừng ba tấc lộ diện dưới trăng – chiếc lược sừng đầu tiên cụ Đức tự tay đẽo tặng vợ ngày vu quy, trải qua bao dâu bể ba phần tư thế kỷ, hàng răng đã mòn vẹt nhẵn thín.

Cụ Trâm đặt chiếc lược cũ kỹ ấy lên lòng bàn tay cụ Đức, bên cạnh chiếc lược mộng hoa mới hoàn thiện lóng lánh ánh ngọc. Giọng cụ bà run run thủ thỉ, ngọt ngào tựa lời hẹn ước thuở thanh xuân: — Suốt bảy mươi lăm năm làm bạn cùng ông, chiếc lược mòn vẹt này nâng niu mái tóc tôi từ thuở còn đen nhánh như mun cho đến khi trắng phau như tuyết. Có chiếc lược mới tuyệt mỹ này rồi, chiếc lược cũ tôi vẫn gối dưới đầu giường. Tình nghĩa của mình trọn một đời son sắt, tôi chẳng mong gì hơn nữa, ông Đức ơi...

Cụ Đức xúc động nghẹn ngào, bàn tay khẽ run khi đón nhận kỷ vật. Cụ nâng niu gom dải tóc mây của vợ cuộn thành búi tròn trang nhã sau gáy, rồi dịu dàng cài chiếc lược sừng mộng hoa lên mái tóc bạc trắng. Sắc hổ phách ánh ngọc mắt mèo của chiếc lược nổi bật rực rỡ giữa nền tóc mây, tựa như vầng trăng thu thanh khiết nép mình giữa vòm mây bạc. Cụ Đức nắm chặt lấy bàn tay gầy gò nhăn nheo của vợ, đôi vòng bạc chạm hoa chanh nơi cổ tay cụ Trâm khẽ chạm vào nhau kêu lách cách êm tai. Niềm an lạc vô biên ngập tràn trong tim đôi vợ chồng già ở tuổi xế chiều viên mãn.

Chứng kiến khoảnh khắc thiêng liêng ấy, Maurice Laurent xúc động đứng bật dậy. Người đàn ông ngoại quốc ngả chiếc mũ phớt trên tay, cúi mình thật sâu trước đôi vợ chồng già với tất cả lòng tôn kính: — Thưa Cụ Cảnh, thưa Cụ Bà... Giữa kinh thành Paris hoa lệ, tôi từng chiêm ngưỡng vô vàn châu báu nạm kim cương ngọc bích, nhưng chưa từng thấy báu vật nào chan chứa linh hồn, tình yêu và phẩm giá con người cao quý như chiếc lược sừng này. Đây không đơn thuần là một món đồ thủ công mỹ nghệ, mà là một kỳ tích kết tinh từ tình nghĩa vợ chồng và đạo đức ngàn đời.Maurice bước lại trước bàn trà, kính cẩn tiếp nhận chiếc khay gỗ gụ đựng mười chiếc phôi lược mẫu từ tay Minh Khiêm, ánh mắt tràn đầy sự ngưỡng mộ: — Mười chiếc lược mẫu tinh xảo này, tôi xin phép mang về Paris mở màn cho gian trưng bày độc bản. Tôi cam kết với Cụ Cảnh và cậu Khiêm, danh tiếng xưởng Đức Ký của đất Tràng An sẽ được người phương Tây trân trọng chiêm ngưỡng như một đỉnh cao của bách nghệ phương Đông!

Cụ Đức mỉm cười độ lượng, chắp tay đáp từ nhã nhặn: — Đa tạ tấm lòng tri âm của ông Maurice. Xưởng Đức Ký giữ nghề cốt ở chữ Tâm và chữ Thiện, chiếc lược đi xa là để gieo thêm tình nghĩa ấm áp cho đời.

Bên cạnh bàn trà, ông Cảnh Thuần Phúc đứng thẳng lưng, nét mặt rạng rỡ niềm kiêu hãnh sau khi đã rũ bỏ hoàn toàn nỗi mặc cảm lầm lạc. Ông cẩn thận rót tuần trà sen mới mời bác tuần phố Đội Hưng và Maurice Laurent, ánh mắt hướng về phía cha mẹ với lòng hiếu kính vô bờ. Cạnh đó, Cảnh Minh Khiêm khoanh tay đứng hầu bên ông bà, đôi mắt sáng ngời ngọn lửa nhiệt huyết của người kế thừa xứng đáng. Ánh trăng rằm tháng Tám vằng vặc chiếu rọi khoảng sân gạch rêu phong, phủ một vầng hào quang ấm áp lên nếp nhà ba thế hệ đồng lòng thuận hòa.

Đêm thu êm ả trôi qua trong tiếng chuyện trò tri kỷ và hương trà sen ngan ngát.

Sớm hôm sau, khi những tia nắng thu vàng dịu như mật ong bắt đầu len lỏi qua từng kẽ lá trà mi, rọi sáng khoảng sân thiên tỉnh nhà số hai mươi tám phố Hàng Lược, cánh cửa gỗ lim của xưởng Đức Ký đã mở toang đón gió sớm. Mùi dăm sừng hơ lửa than ấm nồng quen thuộc lại lan tỏa khắp gian tiền sảnh, quyện cùng mùi nước bồ kết lá sả đun sôi sùng sục nơi căn bếp sau.

Trên chõng tre bên giếng trời, cụ bà Ngọc Trâm ngồi thêu dải khăn lụa, thỉnh thoảng đưa tay chạm nhẹ lên chiếc lược sừng mộng hoa cài trên mái tóc bạc, mỉm cười an vui.

Nơi bàn thợ, ông Phúc thoăn thoắt xếp từng lóng sừng trâu mộng đực vừa ngâm thảo mộc lên sạp gỗ, còn Minh Khiêm chăm chú điều khiển đường cưa dạ thanh mảnh dưới sự dõi theo ân cần của ông nội. Cụ Cảnh Thuần Đức khẽ nâng chiếc giũa ba cạnh, nhịp nhàng miết từng đường sắc nét lên thớ sừng già.

Tiếng cưa dũa xào xạc, nhịp nhàng vang lên giữa lòng phố cổ thanh bình, như tấu lên khúc hoan ca bất tận về bàn tay tài hoa của người thợ thủ công An Nam, về nếp nhà gia phong bền chặt và mối tình già ấm áp chải suốt bao mùa trăng son sắt.