Chương 2: Căn Gác Của Những Giấc Mơ Cũ

Tiếng bước chân nện trên từng bậc gỗ mỗi lúc một dồn dập, kéo theo tiếng kim loại va lách cách khô khốc. Đỗ Gia Khiêm ép sát lưng vào bức tường vôi lở, lách vội vào khoảng trống chật hẹp phía sau chiếc tủ gỗ ba cánh đã mục góc. Cậu co hai chân lại, nín thở đến mức nghe rõ tiếng mạch máu đập rộn ràng nơi thái dương.

Cánh cửa gỗ trên gác xép không bị đẩy ra như cậu thấp thỏm lo sợ. Âm thanh nặng trịch dừng lại ngay ngưỡng cửa phòng thiết bị thực hành tầng dưới. Tiếng chìa khóa tra vào ổ lạch cạch vang lên, tiếp sau đó là tiếng chốt sắt trượt dài. Một bóng người bước vào căn phòng bên dưới, kéo theo tiếng kẽo kẹt quen thuộc của cánh cửa tủ kính đựng hóa chất.

Khiêm nép sát mắt vào khe hở giữa hai thớ ván sàn gỗ. Qua kẽ nứt phủ bụi mờ, cậu nhìn thấy bóng lưng hơi gầy của thầy Tùng trong chiếc áo sơ mi màu cỏ úa quen thuộc. Thầy chậm rãi bước tới giá sách thực hành cạnh cửa sổ, xếp lại từng tập tài liệu thí nghiệm bị xô lệch, rồi cẩn thận nhấc một vài chiếc ống đong thủy tinh đặt ngay ngắn vào khay nhựa. Không gian tĩnh mịch chỉ có tiếng lật giấy sột soạt và tiếng bước chân chậm rãi của người thầy giáo dạy bộ môn Khoa học tự nhiên. Chừng mười phút sau, thầy Tùng kiểm tra then cài cửa sổ lần cuối rồi khép cửa phòng thiết bị, tiếng khóa lách cách khóa chặt lại trước khi bước chân thầy xa dần về phía cầu thang lớn.

Lồng ngực Khiêm chùng xuống, thở phào một hơi dài nhẹ nhõm.

Cậu chống tay bước ra khỏi góc tủ, ngẩng đầu nhìn quanh căn gác xép nhỏ. Những dải mạng nhện giăng mắc chằng chịt từ rui mè mái ngói xuống tận mặt bàn. Khiêm cúi người, vơ lấy một cành cây khô rơi bên bậu cửa sổ, cẩn thận quấn từng sợi tơ nhện bám quanh khung vòm bán nguyệt. Cậu kéo vạt áo lau bớt lớp bụi dày trên mặt chiếc bàn gỗ dài kê sát tường, để lộ ra những thớ vân gỗ nâu sẫm còn nguyên độ phẳng phiu.

Ngồi thụp xuống sàn ván gỗ loang lổ bụi, Khiêm kéo khóa chiếc ba lô đã sờn mép. Cậu thò tay xuống tận đáy sâu nhất, nơi lớp lót vải cũ kỹ bọc lấy một bọc vải nhung màu đỏ thẫm đã ngả màu thời gian. Những ngón tay mảnh khảnh của Khiêm khẽ run run khi mở từng nếp gấp.

Bên trong là cuốn sổ tay bọc giấy xi măng sờn gáy cùng một chiếc thấu kính tròn nhỏ, viền bọc bằng đồng thau đã xỉn màu. Khiêm nhấc chiếc thấu kính lên ngang tầm mắt, hướng về phía vệt nắng rọi nghiêng từ khung cửa vòm. Mặt kính trong vắt, không hề có một vết xước dăm, ánh lên sắc vàng dịu ngọt của buổi sớm đầu thu.

Ký ức ba năm trước bất chợt ùa về, rõ nét như một thước phim quay chậm.

Năm Khiêm chín tuổi, trong căn nhà cấp bốn rợp bóng giàn mướp ven bờ đê, bố cậu – một người thợ cơ khí lành nghề mê mẩn những vì tinh tú – đã đặt chiếc thấu kính viền đồng này vào lòng bàn tay cậu. Khi ấy, những cơn ho khan do căn bệnh hiểm nghèo đã bắt đầu rút cạn sức lực của người đàn ông, nhưng đôi mắt bố nhìn lên vòm trời đêm vẫn sáng rực ngọn lửa say mê. Bố nắm lấy bàn tay nhỏ bé của Khiêm, giọng trầm ấm “Khiêm này, bố con mình sẽ cùng làm một chiếc kính thiên văn thật xịn nhé. Đến mùa đông năm con mười hai tuổi, trận mưa sao băng Song Tử sẽ thắp sáng cả bầu trời sông Đáy. Lúc đó, hai bố con ta sẽ đứng trên triền đê ngắm từng dải sao băng rơi.”Thế nhưng lời hẹn ấy đã mãi mãi dang dở. Bố ra đi vào một buổi chiều mùa đông lạnh buốt, để lại cuốn sổ tay chép kín những công thức quang học, chiếc thấu kính viền đồng và một khoảng trống mênh mông trong tâm hồn đứa trẻ chín tuổi. Mẹ phải lặn lội vào Bình Dương làm công nhân may để kiếm tiền trang trải nợ nần và gửi về cho cậu ăn học, để lại Khiêm lầm lũi lớn lên cùng sự cô độc và nỗi nhớ khôn nguôi.

Khiêm lật giở từng trang giấy xi măng thô ráp. Những dòng chữ viết tay bằng mực tím của bố hiện lên thân thương: “Kính thiên văn khúc xạ Kepler: Vật kính tiêu cự 900mm thu nhận ánh sáng; thị kính tiêu cự ngắn phóng đại ảnh. Mài kính là cuộc đối thoại giữa bàn tay và khối thủy tinh; tâm kính càng phẳng, hình ảnh vì sao càng tinh khiết.”

Ngón tay Khiêm dừng lại ở con số 14 tháng 12 được bố khoanh tròn bằng mực đỏ ở trang cuối. Đúng ngày đó, trận mưa sao băng Geminids sẽ đạt cực điểm.

“Bố ơi, con nhất định sẽ làm xong chiếc kính,” Khiêm thì thầm, giọng khẽ khàng nhưng đong đầy sự kiên định.

Cậu sẽ không bỏ cuộc. Chiếc kính thiên văn khúc xạ bằng ống nhựa PVC phi 60mm và những mảnh phôi kính tự mài này phải được hoàn thành trước đêm 14 tháng 12. Cậu muốn đứng dưới bầu trời đêm trên mái trường rêu, nhìn thấy dải sao băng rực sáng xuyên qua thấu kính do chính tay mình mài giũa, như thể bố vẫn đang đứng ngay bên cạnh mỉm cười.

“Tùng… tùng… tùng…”

Hồi trống báo hiệu giờ vào tiết hai đột ngột vang lên giòn giã từ phía sân trường, cắt ngang dòng suy tưởng của Khiêm. Tiếng bước chân rầm rập của học sinh từ các dãy hành lang bên dưới bắt đầu huyên náo trở lại.

Khiêm giật mình, vội vàng gói chiếc thấu kính viền đồng vào mảnh vải nhung cất vào túi quần. Cậu luồn cuốn sổ tay bọc giấy xi măng xuống chiếc ngăn kéo khuất dưới gầm bàn gỗ mục, cẩn thận phủ thêm một tấm bìa cáctông cũ lên trên để tránh bụi. Đóng khẽ cánh cửa gỗ áp mái, Khiêm thoăn thoắt tụt xuống từng bậc cầu thang gỗ, lách người qua góc vách tường rêu rồi chạy vội về phía cầu thang lớn.

Cậu thở hổn hển bước vào cửa lớp 6A4 ngay khi tiếng trống vừa dứt. Khiêm cúi gằm mặt, toan lách nhanh về chiếc bàn đơn ở góc cuối lớp.

Thế nhưng, vừa bước tới lối đi giữa hai dãy bàn, một bóng người cao ráo đã bước chéo sang, chặn đứng đường đi của cậu. Trần Nhật Nam đứng khoanh hai tay trước ngực, chiếc kính gọng đen trễ xuống sống mũi, huy hiệu Sao Đỏ trên ngực áo ánh lên vẻ nghiêm nghị. Đôi mày lớp trưởng nhíu chặt lại, ánh mắt sắc lẹm nhìn chằm chằm xuống đầu gối quần đồng phục của Khiêm – nơi những vệt bụi vôi và mạng nhện trắng xóa bám thành từng mảng lem nhem.