Chương 12: Sự Thật Dưới Chân Cầu Thang

Cánh cửa gỗ mục trên căn gác xép bật mở đánh cạch một tiếng khô khốc. Trần Nhật Nam sừng sững đứng ở lối ra vào, chiếc cặp da kẹp chặt bên nách, cuốn sổ theo dõi nề nếp bọc bìa đỏ cầm lăm lăm nơi bàn tay phải. Trên ngực áo sơ mi trắng tinh của cậu, chiếc huy hiệu Sao Đỏ bằng kim loại sáng loáng phản chiếu ánh ban mai.

Nhưng vẻ mặt đanh thép thường ngày của người lớp trưởng bỗng chốc cứng đờ. Đôi mắt sau cặp kính gọng đen mở to đầy kinh ngạc khi quét qua gian phòng chật hẹp: ngọn nến nhỏ còn le lói tỏa khói mỏng trên mặt bàn, đĩa mài sứ nằm cạnh khay nước lem nhem bột cát, và nổi bật hơn cả là thầy Tùng đang đứng trầm ngâm cạnh Khiêm, Linh cùng Đình Hoàng.

“Thầy… thầy Tùng? Cả các cậu nữa…” Giọng Nam lạc đi, đôi lông mày nhíu chặt lại thành một đường rãnh sâu. “Sao mọi người lại tụ tập ở chỗ kho chứa đồ này trước giờ truy bài?”

Cậu nhìn thẳng vào Khiêm, ánh mắt nghiêm nghị chuyển sang vẻ gắt gao “Khiêm, cậu vẫn chưa chịu dừng lại sao? Sau vụ làm vỡ mô hình con lắc ở phòng thực hành, cậu không lo hoàn thành bản kiểm điểm và trực nhật mà còn rủ rê các bạn lên đây làm trò nghịch ngợm này à?”

Không gian như đông cứng lại sau lời chất vấn đanh thép. Linh cắn môi, khẽ dịch chuyển chiếc ba lô ra sau lưng, lo lắng nhìn sang Khiêm. Thế nhưng, trước khi Khiêm kịp lên tiếng giải thích, một bóng người đậm chắc đã dứt khoát bước lên phía trước.

Đình Hoàng đứng chắn giữa Nam và chiếc bàn gỗ. Hai bàn tay cậu bạn lấm lem dăm gỗ keo siết chặt mép quần thể dục. Cậu hít một hơi thật sâu, giọng nghẹn lại nhưng vang lên rành rọt từng tiếng “Không phải Khiêm đâu, Nam! Cậu đừng mắng Khiêm nữa!”

Nhật Nam thoáng giật mình, lùi lại nửa bước “Cậu nói cái gì thế, Hoàng?”

“Mô hình con lắc khúc xạ ba tuần trước… là do tao làm vỡ.” Hoàng cúi gằm mặt xuống, hai bờ vai run lên bần bật. “Hôm đó tao tò mò trèo lên tủ kính lấy con lắc ra nghịch, vô ý tuột tay làm nó rơi xuống sàn gạch. Lúc nghe tiếng bước chân ngoài hành lang, tao sợ bị hạ hạnh kiểm nên đã chui tọt vào gầm bàn trốn… rồi để Khiêm bước vào gánh tội thay. Cả chiều hôm qua nữa, chính tao lén lên đây làm rơi nứt phôi thấu kính của Khiêm…”

Từng lời thú nhận của Hoàng rơi tõm vào khoảng lặng chết chóc của căn gác xép. Tiếng gió sớm ngoài đê sông Đáy thổi qua khung cửa sổ vòm làm lay động ngọn nến nhỏ, hắt những vệt bóng chập chờn lên bức tường vôi ố vàng.

Nhật Nam đứng chết trân. Cuốn sổ sao đỏ trên tay cậu khẽ chao đảo. Gương mặt lớp trưởng thoắt trắng bệch, ánh mắt bàng hoàng chuyển từ gương mặt đẫm nước mắt của HSng những ngón tay gầy guộc chằng chịt vết xước rớm máu của Khiêm. Suốt ba tuần qua, chính tay Nam đã ghi tên Khiêm vào sổ đầu bài, trừ điểm thi đua của bạn, lạnh lùng thúc ép cậu phải quét dọn hành lang mỗi buổi tan trường. Nam từng tin chắc rằng sự nghiêm khắc của mình là để bảo vệ danh hiệu thi đua cho tập thể lớp 6A4. Giờ đây, sự thật tr*n tr** ấy giáng xuống khiến cậu bàng hoàng tột độ.

“Hoàng… cậu bảo sao cơ?” Nam lắp bắp, giọng nói đanh thép thường ngày vỡ vụn thành những mảnh nghẹn ứ. “Cậu làm vỡ… mà lại để Khiêm chịu phạt suốt cả tháng trời?”

Cậu quay sang nhìn Khiêm, đôi môi mấp máy nhưng không thốt nên lời trọn vẹn. Nỗi ân hận xen lẫn xấu hổ khiến đôi tai Nam đỏ bừng lên. Cậu nhớ lại những buổi chiều muộn, khi cả lớp đã về hết, Khiêm vẫn cặm cụi kéo chiếc chổi tre quét từng bậc cầu thang lạnh ngắt mà không một lời oán thán hay biện bạch.Thầy Tùng khẽ bước lại gần, đặt một bàn tay ấm áp lên vai người lớp trưởng nhỏ tuổi. Ánh mắt người thầy đượm vẻ bao dung, giọng nói trầm lắng như dòng nước xua tan bầu không khí căng thẳng “Nam à, thầy hiểu em luôn lo lắng cho nếp sống và phong trào của lớp 6A4. Đó là tinh thần trách nhiệm rất đáng quý. Nhưng khoa học—cũng như cuộc sống của các em—không phải là những con số thi đua vô hồn hay những bản báo cáo thành tích cứng nhắc. Điều cốt lõi của khoa học là sự trung thực để nhìn thẳng vào sự thật, và lòng dũng cảm để nhận lỗi, cùng nhau sửa chữa những sai lầm.”

Thầy đưa mắt nhìn sang Hoàng, người học trò đang sụt sùi lau nước mắt, rồi mỉm cười dịu dàng “Hoàng đã dám vượt qua nỗi sợ hãi để nhận lỗi. Và Khiêm cũng đã dùng chính sự bao dung cùng niềm say mê để biến một mảnh kính nứt vỡ thành cụm thấu kính ghép hoàn hảo. Đó mới là bài học lớn nhất mà các em cần học dưới mái trường này.”

Nam cúi đầu, hai bàn tay siết chặt lấy cuốn sổ bọc bìa đỏ đến mức các khớp ngón tay trắng bệch. Sự kiêu hãnh của một học sinh giỏi gương mẫu bấy lâu nay dường như đang tan chảy trước ánh mắt bình thản, ấm áp của Khiêm.

Khiêm khẽ bước tới bên bàn, cầm lên tờ giấy bọc xi măng sờn góc đã được trải phẳng phiu từ sáng sớm. Cậu cẩn thận đưa nó về phía Nam. Trên mặt giấy, những nét vẽ bằng mực tím hiện lên vô cùng tỉ mỉ: sơ đồ đường truyền của chùm tia sáng qua hệ thấu kính ghép Kepler, kích thước ống nhựa PVC phi sáu mươi milimét, và những công thức quang học tính toán tiêu cự tám trăm năm mươi milimét vừa được kiểm chứng.

“Nam này,” Khiêm khẽ gọi, giọng nói nhỏ nhẹ, từ tốn như làn gió thoảng. “Tớ không trách cậu đâu. Nếu là tớ đứng ở vị trí lớp trưởng, có lẽ tớ cũng sẽ hành động như vậy thôi. Nhưng tụi tớ đang rất cần cậu.”

Nam ngơ ngác ngẩng đầu lên, ánh mắt hoang mang “Cần… cần tớ sao?”

“Phải,” Khiêm gật đầu, ngón tay trỏ chỉ vào khoảng trống bên dưới sơ đồ ống kính. “Vật kính đã đạt tiêu cự chuẩn xác, nhưng để làm thân kính và căn chỉnh thị kính, tụi tớ cần những phép tính quang học thật chặt chẽ và những đường đo chuẩn xác từng milimét. Trong lớp mình, không ai cẩn thận, tỉ mỉ và giỏi tính toán hơn cậu cả. Cậu có muốn cùng tụi tớ chế tạo chiếc kính này để kịp ngắm trận mưa sao băng Song Tử vào đêm mười bốn tháng mười hai không?”

Linh đứng bên cạnh khẽ nhoẻn miệng cười, vẫy vẫy cuốn sổ nhật ký nhiều màu. Hoàng cũng ngước lên, đôi mắt đỏ hoe ánh lên niềm mong mỏi chân thành.

Nam nhìn trân trân vào bản vẽ quang học trên tay Khiêm. Từng đường nét tính toán bằng mực tím nắn nót, từng vết ố mờ của bột cát mài vương trên trang giấy như đang kể lại một hành trình bền bỉ đầy nhọc nhằn mà cậu chưa từng hay biết. Sự ngột ngạt của những con điểm số, những áp lực thành tích bấy lâu đè nặng lên vai cậu bỗng chốc tan biến, nhường chỗ cho một cảm giác rạo rực lạ kỳ trào dâng nơi đáy mắt.

Nam siết chặt cuốn sổ sao đỏ trong tay, ngước nhìn bản vẽ chi tiết các chùm tia sáng rồi cất giọng nghẹn ngào “Nếu các cậu tin tớ… chiều nay tớ sẽ mang compa sắt và chiếc thước cuộn cơ khí chuẩn xác của bố tớ đến đây.”