Chương 6: Tiếng Gánh đất Qua Bờ

Tiếng kẻng bằng gang thúc liên hồi giục giã dội qua rặng tràm, xé toạc ráng chiều muộn bên rạch Cây Gáo. Dưới mũi ghe tam bản, chú Tám giật mình, bàn tay gầy guộc đang vịn be xuồng siết cứng đến trắng bệch các khớp ngón. Người cha quay lại nhìn Bách bằng ánh mắt dứt khoát — Kẻng giục hộ đê rồi! Bách, con ở lại canh ghe với bầy vịt nghen con! Đừng để vịt tản mát, nước son đang th*c m*nh dữ thần!

— Ba... người ba đang hâm hấp sốt mà, ba đi đâu? — Bách hoảng hốt níu vạt áo bà ba của cha.

— Đê vỡ thì lúa mất trắng, trường lớp của con cũng chìm trong nước lũ! Ba phải ra phụ bà con một tay!

Chú Tám gạt nhẹ tay con trai, xắn cao ống quần lội ào qua vạt bùn mé rạch, hòa vào dòng người đang hối hả chạy về phía đ**m canh đê. Bách trơ trọi đứng nhìn theo bóng lưng còng của ba khuất dần trong ráng hoàng hôn tím ngắt.

Đêm ấy, cả ấp Lung Mây thức trắng. Đèn bão, đuốc dầu bập bùng thắp sáng một góc trời vùng biên. Tiếng người hò hét, tiếng búa nện chan chát xuống những cọc tràm non hòa cùng tiếng máy nổ rền rĩ suốt từ nửa đêm tới rạng đông. Bách nằm trằn trọc dưới sạp ghe mục, hé tấm bạt rách ngó ra ngoài trời đêm, hai tai lắng nghe tiếng nước rạch gầm gào mà thấp thỏm lo cho cha.

Sáng ra, không khí chạy lũ càng thêm nghẹt thở. Tuyến bờ bao dài ba cây số tựa như một đại công trường sôi sục giữa bốn bề nước nổi. Cánh đồng một trăm năm mươi hécta lúa vụ ba đang oằn mình trước sức ép cuồn cuộn của dòng nước son từ sông lớn dâng tràn. Mùa lũ năm nay đổ về sớm hơn nửa tháng, con nước hung hãn chực chờ nuốt chửng công sức của hàng trăm hộ dân.

Bà con trong ấp hối hả chia làm hai ngả: một nửa lo gặt lúa non chạy lũ, nửa còn lại dồn sức chở bao cát, cọc tràm ra gia cố những đoạn đê xung yếu. Trên mặt rạch, từng chiếc xuồng máy đuôi tôm nổ bành bạch xé toạc làn nước đục ngầu, chở đầy ắp bao đất sét dẻo và những bó tràm ken dày, cày luồng sóng bạc đầu xô mạnh vào mé bờ. Tiếng máy cắt lúa ngoài đồng xa hòa lẫn tiếng người la ó, tạo nên mớ âm thanh hỗn loạn, khẩn trương đến rợn người.

— Cạp... cạp! Mau vô mé trong, Khoang Cổ!

Bách vung cao cây sào tre buộc túm giẻ đỏ, huýt sáo lùa bầy vịt hai ngàn con dạt sâu vào bãi cạn ven rạch Cây Gáo.

Luồng sóng từ những chiếc ghe máy chở lúa chạy rầm rập đánh táp vào bờ từng chập, khiến chiếc ghe tam bản chao đảo như muốn bứt đứt dây neo. Bách cặm cụi một mình vừa giữ ghe, vừa canh chừng đàn vịt không trôi ra dòng nước xiết. Vết dằm tre khô ghim sâu dưới gót chân mấy hôm trước gặp nước sình lại tấy đỏ, nhức buốt từng cơn theo mỗi bước đi. Bách cắn chặt môi, đi thọt nhẹ một bên chân, bấm chặt ngón chân trần vào bùn nhão để giữ thăng bằng. Cậu không dám lơ là nửa bước, bởi chỉ cần sơ sẩy là bầy vịt sẽ bị sóng lớn cuốn phăng.

May nhờ con Khoang Cổ khôn lanh dẫn đàn, nghe tiếng gõ sào cọc cọc vào mé ván liền vươn cao chiếc cổ có vệt lông trắng hình vành trăng khuyết, cất tiếng kêu dồn dập rồi bơi vòng lại. Cả bầy hai ngàn con vịt cỏ ngoan ngoãn dạt vào bãi gốc rạ ngập nước mò ốc bươu và mót những hạt lúa non rụng sót.

Trên con đường đất chạy dọc mé rạch dẫn ra bờ bao, từng tốp nông dân đang quảy những đôi bồ trĩu nặng đất sét, chân bước thoăn thoắt bì bõm. Mồ hôi nhễ nhại trên những gương mặt sạm đen vì dầm dãi nắng mưa. Từng đôi quang gánh kĩu kịt nghiến trên vai trần, bùn đất bắn tung tóe lên tận bắp chân. Bách đứng dưới bãi cạn, vừa khua sào vừa lắng tai nghe tiếng thở phì phò cùng mẩu chuyện của mấy người đàn ông đi ngang qua.— Thiệt tình, hên nhờ có chú Tám chăn vịt nghen! — Tiếng một bác nông dân vác đòn xóc cất lên đầy thán phục. — Người ta ở xứ khác trôi giạt tới, một tấc đất cắm sào ở Lung Mây này cũng hổng có, vậy mà nghe tiếng kẻng một cái là xốc vô vác bao cát phụ xóm suốt từ nửa đêm tới giờ!

— Phải đó chú Hai! — Người quảy bồ đất đi sau gật gù, quẹt mồ hôi trán. — Hồi canh hai, đoạn đê đất non gần cống số Hai bị nước son khoét hở hàm ếch bự xự, đất lở rào rào muốn sụp luôn chân đê. Chú Tám với anh Tư Đước trầm mình dưới nước sâu ngang ngực, kê lưng cõng từng bao cát ém vô chân cừ tràm. Ổng khỏe và tốt bụng thiệt tình, việc nặng khó nhọc nào cũng giành phần trước, hổng nề hà chút nào!

Nghe bà con khen ba, lồng ngực Bách dâng lên niềm hãnh diện khôn xiết. Cậu bé cảm thấy bóng lưng còng của ba như cao lớn hẳn lên trong mắt người làng, không còn là thân phận kẻ ngụ cư trôi nổi bị rẻ rúng như mấy bận trước nữa.

Thế nhưng, niềm tự hào vừa nhen nhóm thì một giọng nói khác rầu rĩ chen ngang — Khen thì khen, chớ tui coi bộ ổng ráng quá sức rồi đó bà con ơi! Lúc nãy đổi ca vác bao cát ở triền đê, tui thấy ổng th* d*c từng chập, ngực phập phồng như muốn đứt hơi. Cái mặt ổng... trời đất coi, tái mét như tàu lá chuối héo rũ!

— Sao hổng kêu ổng nghỉ tay đi, lỡ đổ bệnh ra đó thì sao? — Người đi trước giật mình hỏi.

— Ai mà cản cho nổi cái tánh cố lì của ổng! Mấy chú thanh niên xúm lại giằng bao cát, biểu ổng lên bờ ngồi thở một lát kẻo ngã quỵ, mà ổng nhứt quyết lắc đầu hổng chịu buông. Hai bàn tay nứt nẻ của ổng cứ bấu chặt cứng vô mé bao cát gai, cắn răng ráng bước từng bước run lẩy bẩy. Ổng còn bảo ráng đắp cho xong đoạn đê để giữ lúa cho bà con, giữ cái trường học cho sắp nhỏ trong xóm có chỗ tựu trường...

Từng lời nói của những người gánh đất như từng mũi kim đâm buốt vào ruột gan Bách.

th* d*c! Mặt xám ngoét! Hai tay bấu chặt bao cát không chịu buông!

Bách chết lặng giữa bãi sình, cây sào tre bỗng nặng trịch như đeo chì. Cậu hiểu rõ hơn bất kỳ ai về thể trạng của cha mình. Cơn sốt rét rừng quái ác từ thời thanh niên xung phong vẫn còn lẩn khuất trong từng thớ thịt, đêm nào cũng chực chờ cào xé tấm thân gầy guộc ấy. Mấy hôm nay ba ho rút ruột từng cơn, bọc tiền lẻ dành dụm mua sách vở cho con thì vừa phải trao hết để đền cọc rào, nuốt hạt cơm chan mắm còn chẳng trôi. Thế mà suốt từ nửa đêm qua đến trưa nay, ba lại ngâm mình dưới dòng nước lũ buốt lạnh, cõng trên vai hàng trăm bao cát ướt sũng... Ba làm sao mà chịu thấu sức nặng khủng khiếp ấy?

Nước mắt Bách ứa ra cay xè, nhòe đi trước ánh nắng chang chang phản chiếu trên mặt rạch đục ngầu phù sa. Cậu muốn vứt phăng cây sào tre, muốn chạy thốc lên triền đê để kéo ba về ghe nghỉ ngơi. Cậu muốn hét lên cho người làng biết rằng ba cậu đang bệnh nặng lắm, rằng ba đừng vì trường lớp của cậu mà liều mạng đến kiệt cùng như thế.

Nhưng rồi tiếng quẫy nước xôn xao của bầy vịt cỏ lại kéo giật Bách về thực tại. Nhìn hai ngàn con vịt đang cắm cúi mò mẫm trên bãi cạn, nhìn chiếc tam bản chắp vá lắc lư theo từng đợt sóng dữ ngoài vàm rạch, chân Bách như bị chôn chặt xuống bùn sâu. Nếu cậu bỏ đi lúc này, ai sẽ giữ bầy vịt khỏi bị dòng nước son cuốn trôi? Chiếc ghe mục nát kia nếu đứt dây neo thì hai cha con lấy gì nương náu giữa mùa lũ dữ? Cây sào tre trên tay bỗng run lên bần bật theo từng nhịp nấc nghẹn ngào.

Gió chướng từ sông lớn lại thổi thốc qua rặng tràm ràn rạt, cuốn theo bụi đất sét cùng tiếng hô hào hộ đê rền vang từ phía xa. Bách đứng ngồi không yên nơi mé rạch, hai bàn chân tê dại bấm chặt xuống bùn lầy, ngón tay bấu chặt vào túm giẻ đỏ trên đầu sào. Đôi mắt cậu bé ngấn lệ, đau đáu ngóng trông mãi về phía triền đê dài hun hút đang mịt mù trong bụi đất và bóng người qua lại, nơi người cha thân yêu đang oằn mình chống chọi với kiệt sức, mà cõi lòng thắt lại từng cơn lo sợ cho tính mạng của cha.