Chương 4: Rách Lưới Bờ Ranh

Gió chướng mỗi lúc một lồng lộn thổi thốc qua rặng tràm, cuốn theo rơm rạ bay rào rào trên mặt ruộng trũng. Bách còn đang thẫn thờ nhìn theo hướng bờ ranh nơi bé Mận vừa khuất bóng thì một luồng gió xoáy bất ngờ từ mé lung sâu quất tới. Cơn lốc nhỏ hung hãn cuộn tròn như chiếc phễu, bốc tung bụi đất phù sa rồi tạt ngang mép mương rạch Cây Gáo. Rắc! Mấy cọc tre cắm nông ven bờ ranh lay giật dữ dội rồi gãy gập. Tấm lưới cước quây rào mục ải bị xé toạc một mảng chừng ba thước, mở toang lối thông thẳng vào thửa ruộng lúa vụ ba đang đỏ đuôi của bà con trong ấp.

Mùi lúa chín ngào ngạt phả theo chiều gió khiến đàn vịt hai ngàn con dưới mương cạn nháo nhào. Ngửi thấy mùi lúa mới, bầy vịt háu ăn kêu cạp cạp vang động. Con vịt Khoang Cổ vươn chiếc cổ mang vệt lông trắng hình vành trăng khuyết, đập cánh phành phạch dẫn đầu bầy vịt ùa về phía lỗ rách, chực tràn qua mé ruộng lúa trĩu hạt.

— Chết rồi! Quay lại mau! — Bách hoảng hốt kêu thất thanh.

Cậu chộp vội cây sào tre buộc túm giẻ đỏ dựng bên gốc gáo rồi phóng thục mạng xuống mé bờ ranh. Bàn chân trần vừa giẫm xuống bùn non, một cơn đau nhói xộc thẳng lên tận óc. Mảnh dằm tre khô ghim sâu dưới gót chân hôm trước bị bùn đất ép chặt, nhức buốt thấu xương. Bách cắn chặt môi đến ứa máu, nghiến răng chịu đau, chân thấp chân cao cà nhắc vượt qua bãi sình lầy.

Bầy vịt đã áp sát mé lúa. Vài chục con đầu đàn thò mỏ qua lỗ rách, ngấp nghé vặt những bông lúa vàng ươm. Bách vung tít cây sào tre, dộng mạnh đầu sào xuống bùn nghe bồm bộp, khản giọng hò hét — Hò... ơ... dạt ra! Quẹo lại, Khoang Cổ!

Cậu đem cả thân hình nhỏ thó chắn ngang khoảng trống lưới rách, hai tay lia đầu sào lia lịa. Con Khoang Cổ giật mình trước túm giẻ đỏ chao liệng, khựng lại kêu quàng quạc rồi quay ngoắt sang hông, kéo theo cả bầy vịt dạt ngược trở lại bãi rạ trơ gốc. Bách thở hổn hển, mồ hôi hòa cùng bùn sình chảy ròng ròng trên mặt, ngực phập phồng vì vừa kịp cứu vãn tình thế trong gang tấc.

Thế nhưng, tai họa vẫn ập tới.

— Quân ăn cướp! Tụi bây tính lùa vịt vô cắn phá sạch nồi cơm của tao hả?

Tiếng quát vang rền như sấm dội từ bờ bao xuống. Bách giật bắn mình quay lại. Một người đàn ông luống tuổi, vai vác chiếc đòn xóc nhọn hoắt, mặt mày đỏ gay hằm hằm bước tới. Đó là chủ khoảnh ruộng lúa sát bờ rạch Cây Gáo. Vừa trông thấy bờ rào rách toạc cùng bầy vịt đang nhốn nháo, ông ta dộng mạnh đòn xóc xuống đất lún sâu một tấc, chỉ thẳng ngón tay chai sần vào mặt Bách — Thứ con nít ranh! Ruộng lúa người ta đổ mồ hôi sôi nước mắt sắp tới ngày gặt, tụi bây để vịt tràn qua tính nuốt sống hả mậy? Đúng là đồ trôi sông lạc chợ, bạ đâu cắm sào đó! Dân ngụ cư chạy đồng tụi bây chỉ rặt một lũ phá hoại, gieo tai rắc họa cho xóm Lung Mây này!

Từng lời mắng nhiếc gay gắt dội vào tai Bách như búa giáng. Cậu bé chín tuổi run bắn lên, hai tay ghì chặt thân sào tre, đầu cúi gằm xuống nhìn bùn đen dưới chân. Nỗi sợ hãi hòa lẫn niềm tủi hổ khiến cổ họng cậu nghẹn đắng — Dạ... dạ hổng phải đâu chú... Cơn lốc tạt gãy cọc rào... Con lùa vịt ra liền rồi, chưa con nào đạp trúng bông lúa của chú hết á...

— Mày còn dám cãi hả thằng oắt con? — Người chủ ruộng trợn trừng mắt. — Cọc tre gãy rạp, lưới rách tanh bành vầy mà mày bảo hổng sao? Cha mày đâu? Kêu cái thằng chăn vịt mướn đó ra đây cho tao!Nghe tiếng chửi bới ngoài bờ ranh, từ dưới khoang chiếc ghe tam bản mục nát mé rạch, tấm mành bạt run rẩy vén lên. Chú Tám lảo đảo bước ra mũi ghe. Gương mặt người cha xám ngoét, môi tím tái vì cơn sốt rét rừng vừa tạm lắng, hơi thở còn đứt quãng từng chập. Trông thấy con trai nhỏ bé đang co ro chịu trận trước chiếc đòn xóc lăm lăm, chú Tám hốt hoảng lao vội xuống nước.

Người cha dầm mình qua dòng nước đục phù sa, lội bì bõm lên bờ đất. Đôi chân khẳng khiu run rẩy vì đuối sức khiến chú suýt ngã chúi nhụi vào bụi sậy. Chú Tám gượng chạy đến bên con trai, lưng còng rạp xuống thấp hơn cả đứa nhỏ chín tuổi. Chú chắp hai bàn tay to bè nứt nẻ trước ngực, khúm núm cúi đầu tạ lỗi — Chú... tui trăm lạy chú bớt giận! Con dại cái mang, thằng nhỏ mải chăn vịt hổng chu toàn để gió lốc làm hư rào... Tui van chú rộng lòng tha cho cha con tui! Vịt mới dạt mé bờ thôi chớ chưa giẫm hạt lúa nào của chú đâu nghen chú...

— Tha cái đầu mày! — Người chủ ruộng gằn giọng. — Cọc rào tao tốn công đẵn tràm rào giậu, giờ nát bét vầy tụi mày tính xí xóa hả? Hổng đền tiền thì dọn ghe cút xéo khỏi rạch Cây Gáo liền cho tao, đừng hòng mót hạt lúa rụng nào ở xứ này!

— Dạ dạ... tui đền... tui xin đền cho chú liền đây! — Giọng chú Tám run bần bật, vừa sợ hãi vừa khẩn khoản.

Bách đứng sững sờ nhìn cha. Chú Tám thò bàn tay gầy trơ xương vào túi trong của chiếc áo bà ba rách vai đã bạc thếch. Chú run rẩy lôi ra bọc ni lông nhỏ buộc dây chuối cẩn thận, gỡ từng nút thắt mở ra mấy tờ giấy bạc nhàu nát, ẩm ướt vì dính nước sông. Đó là tất cả số tiền ít ỏi chú Tám chắt bóp từng đồng từ việc bán trứng vịt suốt mấy chặng đồng vừa qua, nâng niu dành dụm để mua sách vở cho Bách đi học.

Chú Tám đếm từng tờ bạc lẻ chục ngàn, hai chục ngàn sờn mép, gom hết cả thảy đưa bằng hai tay cho người chủ ruộng, giọng nghẹn ngào van lơn — Tui xin chú cầm đỡ mấy chục ngàn này mua lại cọc tre, mua sợi cước vá lại lưới... Chiều nay tui lội qua phụ chú đóng lại cọc mới liền... Chú làm phước cho cha con tui ở lại mé rạch thêm vài bữa mót rạ kiếm chén cơm qua ngày...

Người chủ ruộng liếc nắm tiền lẻ ướt sũng trong tay người cha khốn khổ, hừ mũi một tiếng rồi giật phắt lấy. Ông ta nhét tiền vào túi quần, lườm hai cha con thêm một cái sắc lẹm — Coi chừng bầy vịt của mày đó! Lần sau mà lạng quạng lấn qua nửa bước chân vịt vô ranh lúa tao là tao đập chết gãy giò từng con, đừng trách tao ác!

Dứt lời đe nẹt, người chủ ruộng vác đòn xóc quay gót, sầm sập sải bước về phía con đê cao.

Bờ ranh bỗng chốc rơi vào im ắng đến rợn ngợp. Gió chướng vẫn ào ạt thổi thốc qua rặng tràm, mang theo hơi nước ngai ngái lành lạnh của mùa nước nổi sắp tràn về. Đàn vịt hai ngàn con sau một hồi hoảng loạn đã tản ra khắp bãi gốc rạ, cặm cụi sục bùn tìm ốc. Con Khoang Cổ lủi thủi bơi lại gần mép cỏ, khẽ cất tiếng kêu cạp cạp như biết lỗi.

Bách đứng trơ trọi bên cây sào tre, hai bàn chân bấm chặt vào bùn nhão buốt rát. Cậu ngước nhìn cha, muốn cất tiếng gọi nhưng cổ họng nghẹn ứ chẳng thốt nên lời. Chú Tám không hề mắng mỏ hay trách móc con một câu. Người cha chỉ lặng lẽ đưa bàn tay to bè nứt nẻ, nhẹ nhàng xoa lên mái tóc cháy nắng khét lẹt của thằng nhỏ, rồi khẽ buông tiếng thở dài nặng trĩu.

Chú Tám lặng lẽ quay lưng, đôi chân trần khẳng khiu run rẩy bước từng bước nặng nề qua bãi sình lầy để trở về chiếc ghe tam bản mục nát. Nhìn bóng lưng còng gầy guộc của cha lầm lũi quay về ghe mục, giọt nước mắt tủi thân và xót xa lăn dài trên gò má lem luốc bùn của Bách.