Chương 21: Cắm Sào Lên Bờ

Gió đêm thổi qua mép bạt dứa nghe phần phật từng chập. Bách bước xuống khoang ghe, hai tay ôm ghì chiếc ba lô xanh trước ngực như sợ chỉ buông lỏng là tất cả sẽ biến thành giấc chiêm bao. Ngọn đèn hột vịt le lói ở góc sạp dừa rọi bóng hai cha con in dài lên vách ván tam bản. Cậu bé chín tuổi ngồi thu lu, ngón tay mân mê đường chỉ may của quai cặp. Ngoài kia, sóng ròng vỗ ì oạp vào be thuyền, bầy vịt thỉnh thoảng xao xác cựa mình trên bãi cạn. Bách không sao chợp mắt nổi. Mùa gặt đã xong, con đê bao đã vững, nhưng nỗi thắc thỏm mai này nước rút lại phải dắt díu bầy vịt tha hương cứ đè nặng tâm trí, khiến cậu sợ chiếc cặp thơm mùi mực lại phải chịu cảnh nằm im lìm nơi đáy sạp.

Thấy con ngồi trơ trơ nhìn ra rặng tràm tối thẫm, chú Tám khẽ cựa mình, đưa bàn tay nứt nẻ áp vào má Bách: — Bách à, sao khuya lắc rồi mà hổng ngủ? Bộ trong mình thấy đau ở đâu hả con?

Bách ngước nhìn ba, giọng run run: — Ba ơi... Mai mốt nước rút cạn... ba con mình lại phải nhổ sào đi nữa hả ba? Chiếc cặp này... con có được mang đi học trường làng thiệt hổng ba?

Chú Tám lặng người. Chú nhìn chiếc ba lô in hình cánh buồm trắng, rồi nhìn đôi bàn chân gầy chai sần của con. Người cha vòng tay ôm chặt Bách vào lòng, giọng nghẹn ngào mà quả quyết: — Ba hứa với con, sáng mai hai cha con mình cắm sào lên bờ! Ba con mình ở lại Lung Mây, hổng đi đâu nữa hết trơn á. Ba hổng để con phải tiếp tục đời chạy đồng bạc bẽo như ba nữa đâu!

Nép vào ngực cha, nghe nhịp tim ấm áp xua tan hơi lạnh, nỗi âu lo trong lòng Bách tan biến. Cậu thở phào, chìm vào giấc ngủ êm đềm bên tiếng sóng thì thầm.

Sáng sớm hôm sau, tiếng bìm bịp kêu nước lớn đánh thức Bách dậy. Nắng sớm rải một vạt vàng óng lên mặt rạch Cây Gáo. Vừa bước ra mũi ghe rửa mặt, Bách đã nghe tiếng máy đuôi tôm nổ tạch tạch từ đầu rạch. Chiếc xuồng ba lá của bác Tư Đước xé nước lướt tới, đằng sau là dì Út Lành quấn khăn rằn sọc xanh, miệng cười xởi lởi: — Chú Tám ơi! Thằng Bách ơi!

Xuồng vừa cập be tam bản, bác Tư thoăn thoắt bước lên bờ đất, tay cầm xấp giấy tờ đóng dấu đỏ của ủy ban xã, cất giọng sang sảng: — Tin mừng cho cha con chú đây! Tờ giấy bảo lãnh làm thủ tục nhập học của thằng Bách bác Tư xin ngoài xã xong xuôi rồi nghen. Thầy hiệu trưởng trường tiểu học Hưng Điền duyệt tên thằng nhỏ vô danh sách lớp Một rồi, mai tựu trường cứ việc đàng hoàng mang ba lô bước vô lớp!

Bách nghe mà tim đập thình thịch vì sung sướng. Dì Út Lành bước lên, vỗ vai chú Tám cười giòn giã: — Chưa hết đâu nghen chú Tám! Tối qua tan tiệc, bà con ấp mình ngồi bàn tính với nhau rồi. Ai nấy đều đồng lòng cấp cho hai cha con mảnh đất gò cao ráo ngay mé bờ rạch Cây Gáo này để cất chòi định cư lâu dài. Đất gò này nước lũ lớn cỡ nào cũng hổng ngập tới. Từ nay cha con chú là người ruột thịt của xóm Lung Mây mình rồi đó!Mé bờ kênh bỗng rộn rã tiếng bước chân và tiếng hò reo. Chú Năm Khương cùng hơn chục thanh niên trong ấp vác theo cừ tràm, chở từng bó lá dừa nước xanh rì đã chằm sẵn rầm rộ cập bến. Tiếng đục đẽo ken gỗ, tiếng búa nện chan chát vang động cả khúc rạch. Mấy anh thanh niên thoăn thoắt đào hố chôn cọc, dựng khung sườn cừ tràm vững chãi. Bác Tư Đước đích thân leo lên gióng tre chỉ huy lợp từng hàng lá dừa nước dày cộp che kín nắng mưa. Dì Út Lành cùng mấy thím trong xóm tíu tít gánh sang đôi xoong nồi nhôm sáng loáng, bao gạo mới trắng tinh cùng bộ chiếu gối thơm tho mừng nhà mới, ríu rít như người thân ruột thịt trong nhà. Nhìn bà con tất bật lo toan cho mình, chú Tám đứng tựa mé cột tràm, hai mắt đỏ hoe vì xúc động, chắp tay cúi đầu cảm ơn từng người.

Đến đứng bóng, căn chòi lá ba gian ấm cúng đã hoàn thành trên nền đất gò cao ráo. Chú Tám dắt Bách ra bãi cạn, nơi đàn vịt hai ngàn con đang rỉa lông phơi nắng. Chú ngồi xổm xuống, xoa đầu con trai, chậm rãi bàn tính: — Bách nè, lên bờ rồi, ba tính chiều nay kêu lái quen vô bán bớt phần lớn bầy vịt chạy đồng để lấy vốn tích cóp lo chi phí ăn học lâu dài cho con. Con thấy đặng hổng?

Bách nhìn bầy vịt đông đúc thoáng chút bùi ngùi, rồi nhìn con vịt đực đầu đàn to lớn đang nghển cổ đầu bãi, ngập ngừng: — Dạ đặng ba... Mà con xin ba giữ lại con Khoang Cổ được hổng ba? Nó cứu bờ bao với mình, con coi nó như bạn...

Chú Tám bật cười hiền hậu: — Tổ cha mầy! Ba cũng tính giữ nó lại đây chớ. Để nó quanh quẩn quanh chòi bầu bạn với con. Còn chiếc tam bản mục dưới bến, ba cột chặt ngay gốc tràm già đặng sớm hôm bơi đi giăng câu thả lưới, kiếm đồng ra đồng vô nuôi con ăn học.

Con Khoang Cổ dường như hiểu chuyện, liền vươn chiếc cổ có vệt lông trắng hình vành trăng khuyết trước ức, cất tiếng “quạc… quạc…” vang giòn rồi dạn dĩ chạy lại rỉa nhẹ mép ống quần của Bách khiến hai cha con cùng mỉm cười thanh thản.

Chiều muộn, nắng xế rải một màu vàng óng lên mái lá dừa nước mới dựng. Bách bước chân trần lên sàn đất gò phẳng phiu, hai bàn chân không còn phải bấm chặt mé ván trơn nhẫy rong rêu. Cậu nâng niu cuốn sách tiếng Việt lớp Một rách bìa nhặt ở bến chợ bấy lâu nay giấu kín dưới sạp dừa mục của ghe cũ, cẩn thận đặt lên chiếc bàn gỗ đóng bằng cừ tràm. Cạnh đó là bộ sách giáo khoa mới tinh cùng chiếc ba lô in hình cánh buồm xanh. Hai cuốn sách nằm kề nhau như minh chứng cho hành trình kiên cường vượt qua bao gian nan.

Lúc ấy, chú Tám bước vào, trên tay cầm cây sào tre vót nhẵn bóng đầu thắt dải giẻ đỏ bạc màu mưa nắng. Hai cha con nhìn nhau trong niềm xúc động thiêng liêng. Chú Tám nâng ngọn sào, Bách đỡ lấy phần gốc, cùng nhau thành kính gác cây sào tre lên hai thanh nẹp trên vách lá chòi mới. Cây sào từng lùa bầy vịt qua trăm cánh đồng rơm rạ, từng cắm sâu xuống lòng rạch Cây Gáo giữ lại bờ bao cho xóm ấp, nay được yên nghỉ trên vách nhà ấm áp, khép lại đời chăn vịt tha hương và trở thành kỷ vật tự hào của gia đình.

Đêm đầu tiên ngủ yên trong căn chòi lá mới thơm mùi lá dừa không còn tròng trành sóng nước, không gian tĩnh lặng lạ kỳ. Không còn tiếng ván ghe cọt kẹt theo con nước lớn ròng, chỉ có mùi rơm rạ ngoài đồng quyện trong hơi đất ẩm hiền hòa. Bách nằm trên chiếc chiếu bông mới tinh, bồn chồn ngắm bộ quần áo học sinh mới màu trắng tinh khôi treo phẳng phiu trên vách lá dưới ánh trăng rọi qua khe liếp. Lòng Bách nôn nao từng nhịp đập rộn rã, háo hức chờ đón sớm mai ngày tựu trường khi lời hẹn cùng đi khai giảng của bé Mận đang đến thật gần.