Chương 20: Chiếc Cặp Mới Bên đèn Hột Vịt

Hương rạ nồng đượm cùng mùi khói đốt đồng vẫn còn vương vít trên bến rạch Cây Gáo khi hoàng hôn vừa tắt. Đêm nay, sân nhà văn hóa ấp Lung Mây rực rỡ ánh đèn măngxông treo lủng lẳng trên cành phượng già. Ánh sáng vàng rực tỏa xuống khoảng sân gạch tàu, nơi tiếng nói cười rổn rảng của bà con hòa cùng tiếng chén bát lách cách. Mùi cá lóc nướng trui thơm phức quyện với mùi bánh xèo vàng rụm bốc khói nghi ngút, tạo nên một bữa tiệc mừng công náo nức sau những ngày gồng mình chống chọi với con nước lũ.

Bách đứng nép sau lưng ba ngoài mé sân, hai bàn chân trần quen giẫm bùn nay lúng túng khi bước trên nền gạch phẳng phiu. Tối nay, chú Tám cẩn thận giặt sạch chiếc áo sơ mi cũ của mình, rồi tìm dưới đáy rương chiếc áo thun lành lặn nhất cho Bách mặc. Chiếc áo tuy hơi rộng so với thân hình nhỏ thó của cậu bé chín tuổi, lại có vài miếng vá chỉn chu nơi khuỷu tay, nhưng thơm tho mùi nắng mới. Chú Tám cúi xuống, bàn tay nứt nẻ xoa nhẹ lên mái tóc khét nắng của con trai: — Đi vô con, bác Tư với bà con đang chờ hai cha con mình đó.

Vừa bước qua cổng rào dâm bụt, Bách đã thấy bé Mận từ trong đám đông xông xáo chạy ra, hai bím tóc đuôi gà lắc lư theo từng nhịp bước. Diện chiếc áo bà ba màu vàng nghệ mới toanh, con nhỏ sà tới nắm chặt cổ tay Bách kéo đi: — Bách ơi! Vô đây lẹ nè! Ba Tư dặn tui phải dắt cha con Bách lên bàn trên ngồi đó!

Bách ngượng ngùng bước theo bạn, mặt nóng ran trước những ánh mắt âu yếm của chòm xóm. Chú Năm Khương đang bưng mâm thịt kho hột vịt đi ngang qua, thấy Bách liền đặt mâm xuống bàn rồi vỗ nhẹ vào vai cậu, cất giọng sang sảng: — Thằng nhỏ anh hùng của xóm mình tới rồi nghen bà con! Lại đây ngồi gần chú Năm nè!

Cả sân nhà văn hóa bỗng rộ lên những tràng cười giòn giã. Mận không chịu, chu môi dắt Bách lên thẳng dãy bàn danh dự kê sát bục gỗ — nơi bác Tư Đước đang ngồi cùng mấy vị bô lão râu tóc bạc phơ trong ấp. Thấy hai cha con, bác Tư lập tức đứng dậy, vóc dáng vạm vỡ như cây tràm già sừng sững giữa ánh đèn măngxông. Bác bước vòng qua bàn, vỗ vai chú Tám rồi kéo hai chiếc ghế đẩu đặt ngay cạnh mình: — Chú Tám với thằng Bách ngồi đây! Đêm nay là tiệc mừng công của cả xóm Lung Mây, người có công đầu giữ lại bờ bao hổng ngồi chiếu trên thì ai ngồi đặng!

Chú Tám bối rối xua tay, nét mặt người chăn vịt cả đời quen ngồi khoang ghe thấp lè tè lộ rõ vẻ e ngại: — Dạ anh Tư… Cha con tui dân chạy đồng ngụ cư, đặng bà con thương tình cứu giúp mấy bữa rày là mang ơn lắm rồi. Ngồi đây e hổng tiện…

— Tiện hết sức tiện! — Bác Tư gạt phắt đi, giọng hào sảng ấm áp xua tan mọi khoảng cách. — Đất này coi ai ra sức vì chòm xóm thì người đó là ruột thịt. Chú Tám ngồi xuống cho ấm chỗ nghen!

Khi mọi người đã an tọa, bác Tư Đước bước lên trước bục gỗ. Tiếng cười nói dưới sân bỗng chốc lắng dần, nhường chỗ cho tiếng gió đêm xào xạc qua rặng tràm và tiếng côn trùng rả rích ngoài đồng xa. Bác Tư nhìn khắp một lượt bà con trong ấp, cất giọng vang xa như chuông đồng: — Thưa bà con cô bác ấp Lung Mây! Vụ ba năm nay tưởng chừng đã mất trắng khi con nước son tràn về sớm hơn nửa tháng. Một trăm năm mươi hécta lúa của chúng ta từng đứng trước nguy cơ chìm nghỉm nếu con đê bao ba cây số bị nước lũ xé toạc. Trong đêm hộ đê khốc liệt đó, tất cả chúng ta đều dồn sức về cống số Một mà không hề hay biết một mạch rò ngầm khổng lồ đang âm thầm khoét rỗng chân đê mé rạch Cây Gáo. Nếu hổng nhờ thằng Bách tinh tường nhìn bầy vịt lặn ngụp phát hiện luồng nước xiết, rồi dũng cảm lặn xuống đáy bùn cắm ngọn sào làm mốc giữa dòng xoáy dữ dội, thì giờ này cả ấp mình chỉ còn nước nhìn biển nước mà khóc ròng. Thằng Bách chính là người giữ lại mùa màng, giữ lại bờ bao cho cả xóm mình!

Tiếng vỗ tay rào rào bùng lên như sấm dậy dưới sân gạch. Dưới gầm bàn, bàn tay thô ráp của chú Tám khẽ luồn sang, nắm chặt lấy những ngón tay nhỏ bé của con trai. Bách ngước nhìn sang, thấy khóe mắt ba rưng rưng ướt, ánh lên niềm kiêu hãnh khôn cùng mà suốt chín năm qua cậu chưa từng thấy trên gương mặt khắc khổ ấy.Lúc bấy giờ, bác Tư Đước nhấc lên một bọc quà lớn được gói ghém cẩn thận trong lớp giấy hoa đỏ, bước xuống thềm đứng trước mặt Bách: — Thằng Bách, con đứng lên nhận món quà này của bà con Lung Mây nghen con.

Bách rụt rè đứng dậy. Bác Tư mở lớp giấy gói, để lộ ra một chiếc ba lô học sinh màu xanh dương mới tinh tươm, trên nắp in hình cánh buồm trắng no gió. Bên cạnh là hai bộ quần áo học sinh vải trắng tinh thơm lừng mùi chỉ mới, cùng xấp tập ô ly dày dặn và trọn bộ sách giáo khoa lớp Một phẳng phiu, thơm phức mùi mực in.

— Bác Tư với bà con biết con khao khát học chữ lắm, đêm nào cũng chong đèn hột vịt học mót từng vần trên chiếc tam bản mục. — Bác Tư Đước xoa đầu Bách, giọng nghẹn lại vì xúc động. — Đây là tấm lòng của cả xóm Lung Mây gom góp lại, mua tặng con để mùa tựu trường năm nay, con đàng hoàng mang ba lô bước vô lớp Một trường tiểu học xã Hưng Điền như bao đứa trẻ khác. Con xứng đáng được cắp sách tới trường!

Bé Mận ngồi bên cạnh vỗ tay bôm bốp, cười tít mắt: — Bách có cặp mới rồi nghen! Năm nay tụi mình đi chung xuồng sang trường học chữ nghen Bách!

Bách run rẩy đưa hai tay đỡ lấy chiếc ba lô nặng trĩu sách vở. Cậu ôm chặt nó vào lồng ngực gầy guộc, áp má vào lớp vải còn thơm phức mùi mực in và hương giấy mới. Nước mắt nóng hổi cứ thế trào ra, lăn dài trên đôi gò má sạm đen vì nắng gió. Cậu chưa bao giờ dám mơ mình sẽ có một chiếc cặp đẹp đẽ nhường này, lại càng chưa từng nghĩ cuốn sách rách bìa nhặt ngoài bến chợ năm xưa nay đã được thay bằng những trang sách trắng ngần, tinh khôi.

Bữa tiệc liên hoan tiếp tục rộn ràng trong tiếng đờn ca tài tử dìu dặt vang lên từ góc sân. Mọi người xúm lại chúc mừng hai cha con, ai cũng gắp đầy thức ăn vào chén của Bách.

Gần nửa đêm, tiệc tàn dần. Bách ôm khư khư chiếc ba lô trước ngực, chậm rãi bước theo ba rời khỏi khoảng sân gạch rực rỡ ánh đèn. Hai cha con men theo con đường bờ bao lộng gió để trở về bến rạch Cây Gáo.

Dưới bến nước tối thẫm, chiếc tam bản cũ kỹ mục nát vẫn đang lặng lẽ dập dềnh theo từng đợt sóng ròng. Ngọn đèn hột vịt le lói hắt qua mép bạt dứa một vệt sáng vàng vọt, hiu hắt giữa màn đêm mênh mông. Cách đó không xa, bầy vịt hai ngàn con đang rúc đầu ngủ yên trên bãi cạn, thỉnh thoảng chỉ nghe tiếng con Khoang Cổ khẽ cựa mình rũ lông lách cách.

Nhìn chiếc ghe còng queo trôi nổi trong bóng tối lạnh lẽo, niềm vui sướng trong lòng Bách bỗng chốc chùng xuống. Cậu siết chặt quai chiếc cặp mới vào ngực, nghe tim mình nhói lên một nỗi âu lo se thắt. Lúa trên đồng đã gặt xong, bờ bao cũng đã giữ vững, liệu rồi mai này khi nước lũ rút đi, ba có lại phải nhổ sào, dắt díu bầy vịt trôi dạt sang những cánh đồng xa lạ khác? Liệu chiếc cặp mới thơm mùi mực này có thật sự cùng cậu bước qua cánh cổng trường làng, hay lại phải nằm im lìm dưới đáy sạp ghe trôi nổi giữa kiếp chạy đồng nay đây mai đó?