Chương 22: Tiếng Trống Bên Bờ Bao

Sương sớm mùa thu bảng lảng như dải lụa mỏng vắt ngang mặt rạch Cây Gáo. Ánh ban mai dát những vệt hồng tươi tắn lên rặng tràm và mái lá dừa nước còn đọng hơi sương. Dưới thềm đất gò, con vịt Khoang Cổ vươn chiếc cổ có vệt lông trắng hình vành trăng khuyết, cất tiếng kêu “quạc… quạc…” giòn tan rồi vỗ cánh chào ngày mới.

Bách vừa bước ra hiên thì mé bến rạch đã vang lên tiếng dầm khua nước bì bõm. Chiếc xuồng ba lá nhỏ lướt tới, mũi xuồng gác êm ru vào bậc đất gò. Bé Mận xúng xính trong chiếc áo đầm hoa học trò màu vàng nghệ, hai bím tóc đuôi gà lắc lư theo từng nhịp chân sáo. Vừa nhảy lên bờ, cô bé đã cất giọng lanh lảnh: — Bách ơi! Dậy mau Bách ơi, mặc đồ mới vô rồi cùng đi khai giảng nè! Bữa nay tựu trường, trễ là hổng kịp nghe đánh trống đâu nghen!

Bách nhìn bạn, ngực rộn lên niềm háo hức khó tả. Cậu quay vào chòi, nhấc bộ quần áo học sinh màu trắng tinh khôi treo trên vách lá xuống. Lần đầu tiên trong đời, thằng nhỏ chín tuổi không phải mặc manh áo vá chằng vá đụp khét nắng nồng mùi bùn rạ. Chiếc áo sơ mi trắng thẳng thớm, chiếc quần tây màu xanh mực vừa vặn ôm lấy đôi chân gầy đã lành lặn vết thương. Bách với tay lấy chiếc ba lô màu xanh dương in hình cánh buồm no gió, trân trọng xếp cuốn sách tiếng Việt rách bìa nhặt ở bến chợ kề bên bộ sách giáo khoa mới toanh, rồi kéo khóa lại thật khẽ khàng.

Chú Tám bước lại gần, khóe mắt đỏ hoe rưng rưng. Bàn tay người cha thô ráp, nứt nẻ sau bao năm chèo chống ghe mướn, nay run run nâng vạt áo, cẩn thận sửa lại từng nếp cổ áo cho con trai. Chú vuốt nhẹ mái tóc cháy nắng của Bách, giọng nghẹn lại: — Bách ngoan... Bữa nay con của ba đàng hoàng đi học chữ rồi nghen. Cố mà học cho thành người, đừng để dốt nát rồi khổ như đời ba...

Bách ngước nhìn ba, mắt ngân ngấn nước nhưng miệng cười rạng rỡ: — Dạ, con nhớ rồi ba! Con sẽ học thiệt giỏi!

Hai cha con ngước nhìn lên vách lá chòi mới. Cây sào tre vót nhẵn bóng buộc túm giẻ đỏ bạc màu cùng chiếc tam bản cũ neo yên bình dưới bến rạch như đang lặng lẽ dõi theo từng bước đi của hai cha con. Chú Tám siết chặt bàn tay nhỏ bé của Bách, cùng bước qua bậc cửa. Lần đầu tiên trong đời, Bách không phải cầm sào lội bì bõm dưới sình, mà được cha dắt tay, vững chãi bước đi trên con đường bờ bao Lung Mây dài ba cây số. Sau những ngày gồng mình chống chọi con nước dữ, mặt đê nay đã được đắp dày kiên cố, phủ màu cỏ non xanh mướt.

Dọc theo triền đê, gió đồng thổi lồng lộng mang theo mùi rơm rạ sau mùa gặt thắng lợi. Bà con xóm Lung Mây đang rộn ràng ra đồng hay quét dọn quanh ngõ, trông thấy hai cha con liền tươi cười vẫy tay: — Thằng Bách đi học lớp Một hén! Giỏi dữ hôn, ráng học lấy cái chữ nghen con! — Chú Tám sướng nghen, từ nay thằng nhỏ có trường có lớp đàng hoàng rồi!

Từ mé vườn đầu kênh, dì Út Lành quấn chiếc khăn rằn quen thuộc, tất tả chạy ra đón. Dì nở nụ cười xởi lởi, chìa gói lá chuối bốc khói nghi ngút dúi vào tay Bách: — Nè thằng Bách nhỏ! Cầm lấy nắm xôi nếp dẻo này ăn lót dạ đặng lấy sức nghe giảng bài. Xôi nếp mới thơm phức, dì rắc thêm muối mè ngọt lịm rồi đó!

Bách ôm gói xôi ấm sực vào lòng, lễ phép cúi đầu: — Con cảm ơn dì Út nhiều dữ lắm!

Tới ngã ba rẽ sang đường lớn, bác Tư Đước đã đứng đợi sẵn bên chiếc cầu ván. Vị Trưởng ấp hôm nay mặc chiếc áo sơ mi phẳng phiu, vóc dáng vạm vỡ như cây đước già in bóng xuống dòng nước đỏ phù sa. Nhìn thấy Bách chỉnh tề trong bộ đồ học trò, mang chiếc ba lô xanh bước đi hiên ngang giữa nắng mai, đôi mắt bác Tư ánh lên niềm xúc động sâu xa. Ánh mắt vị Trưởng ấp nhìn Bách đong đầy niềm thương cảm bao dung, như thể mọi nỗi đau mất mát từ những mùa lũ dữ xa xưa nay đã được bù đắp trọn vẹn. Bác Tư bước tới, xoa đầu Bách, giọng sang sảng ấm lòng: — Thằng Bách bữa nay coi bảnh ghê chưa! Cứ vững bụng bước vô trường nghen con. Bờ bao xóm mình vững vàng rồi, con chỉ việc học cho sáng dạ thôi!Chú Tám xúc động chắp hai tay: — Ơn nghĩa của anh Tư với bà con trong ấp, cha con tui trọn đời hổng dám quên...

Bác Tư cười vang, vỗ vai chú Tám: — Người một nhà cả, ơn nghĩa chi chú Tám! Thôi, dắt xấp nhỏ đi mau kẻo trễ!

Dưới rặng tràm rợp mát ven kênh Tân Thành Lò Gạch, mái ngói đỏ tươi của trường tiểu học xã Hưng Điền hiện ra rực rỡ giữa trời xanh. Sau cơn lũ dữ đầu nguồn, nhờ có bờ bao đứng vững, sân trường hoàn toàn khô ráo, sạch bóng phù sa, rợp trời cờ hoa ngũ sắc đón chào năm học mới. Tiếng cười đùa trong trẻo của đám học trò xóm ấp rộn rã khắp không gian.

Đến cổng trường, bé Mận hân hoan nắm chặt tay Bách kéo đi, ra dáng một cô giáo nhỏ đầy kiêu hãnh: — Đi theo tui nè Bách! Tui dẫn Bách vô tận cửa lớp Một giao cho cô giáo nghen!

Mận dắt Bách qua sân trường đông đúc, dừng lại trước căn phòng học khang trang. Cô giáo chủ nhiệm trẻ tuổi mỉm cười dịu dàng đón lấy Bách giữa tiếng reo vui chào đón của bạn bè đồng trang lứa.

Bách được xếp ngồi vào chiếc bàn gỗ cạnh khung cửa sổ mở rộng. Đặt chiếc ba lô ngay ngắn trước mặt, Bách nhẹ nhàng mở trang sách mới, hít hà mùi giấy mực tinh khôi thơm mát. Cậu ngoái nhìn qua khung cửa sổ rộng mở. Dưới bóng cây bàng cổ thụ xòe tán rộng, chú Tám vẫn đứng lặng ở đó. Người cha nghèo với gương mặt khắc khổ nay rạng ngời nụ cười thanh thản, khẽ giơ bàn tay chai sần vẫy chào con.

Đúng lúc ấy, giữa không gian trang nghiêm của buổi lễ, thầy hiệu trưởng bước lên lễ đài, vung dùi gõ mạnh vào mặt trống gỗ mít.

“Tùng! Tùng! Tùng!...”

Từng nhịp trống trường vang lên dồn dập, giòn giã lan tỏa giữa không gian trang nghiêm của buổi lễ khai giảng. Tiếng trống thiêng liêng bay vút qua vòm lá xanh mướt, dội vang khắp dòng kênh Tân Thành Lò Gạch đỏ nặng phù sa, lan tỏa qua ba cây số bờ bao vững chãi và trải dài trên cánh đồng Lung Mây ngập tràn hương lúa mới.

Hai giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên đôi gò má ngăm đen cháy nắng của Bách. Đó là những giọt nước mắt hạnh phúc sau bao ngày cơ cực dầm mưa dãi nắng. Hồi trống khai trường trầm hùng rộn rã ngân vang khắp không gian đồng bãi, hòa cùng nụ cười rạng rỡ của người cha bên khung cửa lớp, khắc sâu vào lòng Bách niềm tin thiêng liêng về một cuộc đời mới đã thực sự bắt đầu.