Chương 19: Hạt Lúa Nghĩa Tình

Tiếng gọi hào sảng của bác Tư Đước còn ngân dài trên đỉnh bờ bao, dội xuống mặt nước rạch Cây Gáo rộn ràng như tiếng chuông đồng. Dưới khoang tam bản, chú Tám buông chiếc khăn rằn lau mồ hôi, bước nhanh ra sàn mũi. Dù người còn hơi gầy sau trận sốt rét rừng, ánh mắt chú đã sáng rõ vẻ linh hoạt. Chú Tám khum bàn tay to bè nứt nẻ lên ngang miệng, cất giọng trầm ấm đáp lời người trưởng ấp: — Dạ anh Tư! Tối mai cha con tui qua sớm phụ dọn bàn dọn ghế với bà con nghen! Anh Tư coi trong ấp có việc gì cứ ới tui một tiếng!

Đứng trên bờ đê lộng gió, bác Tư Đước phẩy chiếc nón lá cười vang giòn tan, rồi xốc lại quai túi, rảo bước thoăn thoắt về hướng cống số Một để điều phối các tổ máy gặt.

Đến đầu giờ chiều, cánh đồng Lung Mây rộng hơn một trăm năm mươi hécta bừng lên rộn rã như ngày hội lớn. Sau chuỗi ngày nơm nớp âu lo trước con nước son hung dữ mấp mé mặt đê ba cây số, đất trời dường như trả lại cho xóm ấp vẻ thanh bình, trù phú. Từng cỗ máy gặt đập liên hợp rầm rập nối đuôi nhau lội xuống chân ruộng. Tiếng động cơ giòn giã “bạch… bạch… bạch…” xé tan sự tĩnh mịch, hòa cùng tiếng hò reo í ới của dân làng. Những guồng gạt quay tít, nuốt từng vạt lúa chín đỏ đuôi vào bụng rồi nhả ra những bao thóc căng tròn cùng những luống rơm rạ rải dài tít tắp. Mùi rơm tươi mới cắt thơm nồng hòa cùng mùi bùn phù sa bốc lên ngào ngạt trong gió xế, xua tan bao nhọc nhằn của những đêm thức trắng hộ đê.

Đợi cỗ máy gặt đi trước một quãng xa, Bách cầm ngọn sào tầm vông có thắt mảnh vải đỏ bước thoăn thoắt xuống vệ nước. Bàn chân trần chín tuổi bấm chặt vào nền bùn mát rượi. Gót chân từng bị dằm tre đâm buốt nay đã liền miệng kéo da non, bước đi nhẹ tênh không còn đau đớn. Bách khẽ nhịp ngọn sào lên mặt nước, huýt một tiếng sáo dài trong trẻo: — Roọc… roọc… roọc…!

Như chỉ chờ có thế, con vịt Khoang Cổ vươn cao chiếc ức ngấn vệt lông trắng hình vành trăng khuyết, cất tiếng kêu “quạc… quạc…” dõng dạc rồi lao mình dẫn đường. Lập tức, hai ngàn con vịt cỏ rẽ sóng ùa theo như chiếc nong khổng lồ tràn xuống những vạt ruộng vừa gặt xong. Chúng sục đầu vào từng gốc rạ còn ứa nhựa thơm, mải miết mót hạt lúa vàng rơi rụng và những con ốc bươu no tròn vừa trồi lên sau đường máy xới. Tiếng sục mỏ rào rào như tằm ăn rỗi xao động cả mặt ruộng xăm xắp nước phù sa. Nhìn bầy vịt con nào con nấy ăn thỏa thuê đến căng tròn cả diều, Bách khẽ nhoẻn miệng cười. Mấy bữa trước chạy lũ, đàn vịt phải nhốt chật chội bên đăng rào sóng gió, nay được tung tăng bơi lội giữa cánh đồng mênh mông, trông chúng béo mượt và lanh lẹ hẳn ra.

Nắng chiều ngả dần về tây, rải vạt vàng óng ả lên dòng rạch Cây Gáo. Giữa lúc Bách đang thong thả lùa bầy vịt gom về mé đăng cạn thì mặt nước bỗng xao động bởi tiếng dầm bơi náo nức. Từng chiếc xuồng ba lá, xuồng cui chở đầy những bao lúa vàng ươm, vun ngọn như những đụn rơm nhỏ rẽ nước ghé vào mé ghe tam bản.

Đi đầu là chiếc xuồng của chú Năm Khương — người chủ ruộng ở bãi ngoài từng mắng mỏ, bắt cha con Bách đền tiền vì rách rào lúa non cách đây mấy hôm. Vừa cặp sát be gỗ, chú Năm buông dầm, gương mặt rám nắng lộ rõ vẻ ngượng ngùng xen lẫn cảm kích. Chú vịn tay vào mạn ghe chú Tám, cất giọng xởi lởi: — Chú Tám ơi! Thằng Bách ơi! Tui chở bao lúa giống Nàng Hoa này sang biếu hai cha con nè. Bữa trước rách lưới ranh lúa non, tui nóng nảy nặng lời với cha con chú, trong bụng tui áy náy suốt mấy ngày nay. Đêm rồi nếu hổng nhờ thằng Bách gan dạ lặn xuống cắm sào chỉ đúng tim mạch rò, thì hơn chục công ruộng của tui đã chìm lỉm dưới đáy nước lũ rồi. Chú Tám nhận cho tui nhẹ cái bụng nghen!

Chưa kịp để chú Tám từ chối, chú Năm đã thoăn thoắt vác bao lúa nặng trĩu đặt gọn gàng vào khoang ghe.Ngay phía sau, tiếng máy đuôi tôm nổ tạch tạch của dì Út Lành cũng vừa trờ tới. Dì Út quấn khăn rằn quanh cổ, bước sang mui ghe mang theo ghè mắm cá đồng thơm phức cùng bao gạo mới xay trắng ngần: — Chú Tám đừng chối từ nghen! Cả xóm Lung Mây này đều đồng lòng đó. Người gởi giạ lúa, người gởi bao gạo, ghè mắm để đền cái ơn hai cha con giữ lại con đê, cứu cả mùa màng cho bà con. Hột lúa này là hột lúa nghĩa tình của đất Lung Mây, cha con chú phải nhận lấy mà bồi dưỡng lại sức!

Rồi thêm chiếc xuồng của bác thợ mộc, xuồng của mấy cô bác trong ban ấp lũ lượt ghé qua. Ai nấy đều cất lời hỏi han ríu rít, bàn tay chai sạn nắm lấy tay chú Tám lắc mạnh, ánh mắt nhìn Bách tràn đầy vẻ yêu thương, thán phục.

Chỉ trong chốc lát, khoang chiếc tam bản cũ kỹ vốn chỉ có manh chiếu rách và ngọn đèn hột vịt leo lét nay đã chật ních những bao lúa vàng no tròn thơm mùi rơm rạ, cùng gạo trắng, mắm cá đồng và cá khô.

Chú Tám đứng lặng bên mép sạp dừa, nhìn những hạt lúa vàng ươm tràn trề trong khoang thuyền mục mà hai bờ vai gầy khẽ run rẩy. Gương mặt khắc khổ hằn sâu những nếp nhăn đuôi mắt của người cha bỗng chốc nhòa đi trong làn nước mắt. Những giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên đôi gò má sạm đen vì bao năm dãi nắng dầm mưa, chạy đồng lưu lạc khắp miệt biên thùy. Mấy mươi năm trôi nổi không tấc đất cắm sào, cha con chú từng nếm trải biết bao tủi cực, bị xua đuổi, bị xem như những kẻ ngụ cư trôi dạt không gốc gác. Nhưng giờ đây, nhìn bờ vai run rẩy của ba giữa tình thương bao la của bà con xóm Lung Mây, Bách nghẹn ngào nhận ra hai cha con không còn là những kẻ trôi dạt cô độc giữa dòng đời nữa. Mảnh đất này đã mở rộng vòng tay ôm lấy họ, xem họ như ruột thịt trong nhà.

Bách bước lên sàn ghe, khẽ nép sát vào người cha. Cậu ngước nhìn đôi mắt đỏ hoe của ba, cảm nhận rõ bàn tay to bè nứt nẻ của người cha đang run rẩy đặt lên bờ vai gầy của mình.

Gió chiều từ cánh đồng Lung Mây thổi về lồng lộng, mang theo hương rạ mới và hơi ấm phù sa. Chú Tám cúi xuống, bàn tay thô ráp nắm chặt lấy bàn tay nhỏ bé sạm nắng của Bách. Ánh mắt người cha nhìn con trai tha thiết, chan chứa một niềm tin mãnh liệt, rồi bằng giọng nói trầm khàn nhưng vô cùng quả quyết, chú cất tiếng: — Bách nè con… Nhìn mấy bao lúa nghĩa tình của bà con xóm ấp, ba sáng cái mắt ra rồi. Đời ba phiêu bạt thất học đã khổ một đời, ba dứt khoát hổng để con phải tiếp tục kiếp chạy đồng bạc bẽo này nữa đâu. Vụ này, dù có phải bán bớt bầy vịt hai ngàn con đi chăng nữa, ba cũng nhất định lo cho con được lên bờ đi học chữ đàng hoàng, nghe con!

Bách ngước nhìn ba, đôi mắt sáng lay láy ngập tràn niềm xúc động nghẹn ngào giữa ánh hoàng hôn rực rỡ, nghe từng lời của ba thấm sâu vào tim như dòng nước mát lành tưới lên mảnh đất quê hương.