Chương 24: Điện Kính Thiên Ngự Lãm địa đồ

Cỗ xe ngựa lăn bánh êm ru trên con đường lát đá dẫn vào cửa nam thành Thăng Long. Cụ Phù Khắc Chương ngồi dựa lưng vào thành xe, vén tấm rèm vải chàm nhìn ra ngoài. Phía trước, bóng lá cờ Tiết chế thêu kim tuyến phần phật tung bay trong gió thu lồng lộng, dẫn đầu đoàn tuần khám uy nghi tiến qua cửa Đoan Môn. Đã trải qua bao ngày đêm dãi dầu nơi ải Bắc, vượt dốc đá tai mèo và những mưu hèn chước bẩn của kẻ gian, nay được trở về giữa lòng kinh kỳ tráng lệ, lòng cụ dâng lên một nỗi xúc động khôn tả.

Bên ngoài cửa điện, bá quan văn võ cùng các quan viên của Thư các quốc gia và Bộ Hộ đã tề tựu đông đủ, phẩm phục chỉnh tề nghênh đón đoàn tuần khám khải hoàn. Khâm sai Lê Văn Uyển dẫn đầu, bước xuống ngựa chỉnh đốn triều phục. Cảnh Nghiệp cẩn trọng ôm chiếc tráp đồng bọc gấm điều đựng cuộn lụa đại phong Hồng Đức Bản Đồ, khẽ đỡ lấy khuỷu tay cụ Chương “Thầy bước cẩn thận. Bậc thềm rồng phía trước khá cao.”

Cụ Chương khẽ gật đầu, siết nhẹ bàn tay khô gầy lên vai người học trò. Sống lưng cụ thẳng tắp như thân trúc già nơi đồi Phượng Hoàng, từng bước chân chín mươi tuổi tuy chậm rãi nhưng vững vàng giẫm lên chín bậc thềm đá chạm rồng.

Bên trong Điện Kính Thiên, khói trầm hương nghi ngút tỏa ra từ những chiếc đỉnh đồng nghê vờn ngọc, không khí trang nghiêm tột bậc. Trên ngai vàng cửu trùng, Hoàng đế Lê Thánh Tông ngự tọa trong bộ hoàng bào thêu rồng cuộn, ánh mắt tinh anh quắc thước tựa sao Bắc Đẩu, dõi nhìn xuống đoàn người vừa bước vào điện ngọc.

Khâm sai Lê Văn Uyển cùng cụ Chương và Cảnh Nghiệp quỳ mạp xuống thềm rồng, đồng thanh tung hô vạn tuế. Lê Văn Uyển cất giọng đĩnh đạc tâu trình “Muôn tâu Hoàng thượng! Thần phụng mệnh mang cờ Tiết chế lên ải Bắc thẩm đạc sơn xuyên, nay việc lớn đã thành toàn vẹn. Nhờ có Giám đạc sơn xuyên Phù Khắc Chương tuổi cao sức yếu chẳng quản gian lao, cùng môn sinh Trần Cảnh Nghiệp đem thuật nhật quy bằng gậy lim và dây đồng chuẩn khắc định rõ cõi bờ, mười dặm mỏ quặng Phấn Lĩnh cùng dòng chảy sông Kỳ Cùng đã được thu trọn về bờ cõi Đại Việt. Tảng đá yểm móng thời Thuận Thiên đã được khai quật, cột mốc hoa cương niên hiệu Hồng Đức đã sừng sững trấn giữ biên thùy. Nay thần kính cẩn dâng nộp Hồng Đức Bản Đồ để thánh thượng ngự lãm!”

Hoàng đế khẽ mỉm cười, truyền chỉ “Mau dâng lên cho Trẫm!”

Hoàng đế không đợi thị vệ bưng lên ngai vàng, mà đích thân đứng dậy bước xuống thềm rồng. Hai viên nội giám lập tức trải rộng cuộn lụa đại phong dài bảy thước lên chiếc bàn ngự bằng gỗ trắc đặt giữa điện tiền.

Dưới ánh nắng ban trưa rọi qua cửa điện, tấm bản đồ hạt Lạng Sơn hiện lên rực rỡ như một bức gấm thêu. Hoàng đế chăm chú cúi nhìn từng đường nét mực xạ đen nhánh. Ngón tay ngài lướt dọc theo dòng sông Kỳ Cùng cuồn cuộn chảy thẳng về hướng đông bắc, rồi dừng lại thật lâu nơi ba ngọn đồi mỏ sa khoáng Phấn Lĩnh nằm sâu hai mươi lăm dặm về phương bắc tính từ đỉnh Khâu Sầm. Từng ô vuông họa phương đồ ngay ngắn, từng vạch chia cự ly bằng dây đồng chuẩn khắc kết hợp phép đo bóng nhật quy ba thước tám phân bốn li đều hiển hiện chuẩn xác, rành mạch.

Hoàng đế ngẩng đầu nhìn cụ Chương, ánh mắt lộ rõ vẻ xúc động lẫn khâm phục “Tuyệt vời thay! Dòng sông Kỳ Cùng quanh co bị kẻ gian bẻ cong nay đã được nắn thẳng; tấc đất mỏ quặng tổ tông khai phá nay đã định rõ phân minh. Một cán gậy trắc lượng gỗ lim, một sợi dây đồng chuẩn khắc trong tay bậc túc nho áo vải mà giữ yên được ngàn dặm cương thổ biên cương. Trẫm từng dụ chư khanh rằng: một thước núi, một tấc sông của ta lẽ nào lại vứt bỏ. Lão tiên sinh đây thực đã vì giang sơn xã tắc mà lập nên kỳ công hiếm có!”

Cụ Chương rập đầu tâu “Muôn tâu Hoàng thượng! Đất đai bờ cõi là máu xương của tiền nhân đổ xuống từ ngày lập quốc. Thảo dân chỉ thuận theo lẽ trời soi bóng nắng, mượn phép trắc lượng cổ truyền của thánh hiền mà trả lại sự thật cho non sông, nào dám kể công lao.”

Ngay lúc ấy, tiếng xích sắt va chạm loảng xoảng vang lên ngoài thềm điện. Thị vệ triều đình áp giải hai cỗ xe tù vào sân rồng. Đặng Hoài Viễn và Vạn Hưng Xa bị điệu lên, toàn thân run rẩy như cầy sấy, phủ phục dưới chân bậc ngự.

Phía sau chúng, hiệu lực quân bày la liệt các vật chứng: ba chiếc rương gỗ niêm phong chứa đầy vàng ròng buôn lậu thu được tại hang Khâu Sầm, những thanh búa tạ vấy bùn đất, đống kiếm gãy, mảnh nẹp sắt khắc chữ Vạn Ký, tập mật thư sai khiến giết người diệt khẩu và cả cuốn sổ bộ địa bạ giả mạo có triện son Đô ty.

Sắc mặt Hoàng đế chợt lạnh như băng tuyết, long nhan thịnh nộ. Ngài chỉ tay vào mặt Đặng Hoài Viễn, giọng trầm vang như sấm sét:“Đặng Hoài Viễn! Ngươi đội ơn triều đình thụ phong Đô chỉ huy sứ, gánh vác trọng trách phên dậu bờ cõi, vậy mà dám cấu kết cùng gian thương Vạn Hưng Xa, đục phá mốc đá Thuận Thiên, dời mốc lùi mười dặm vào nội thổ để xẻ thịt non sông bán cho ngoại bang trục lợi! Ngươi coi Quốc triều hình luật là trò đùa, coi máu xương tiên liệt như cỏ rác sao?”

Đặng Hoài Viễn dập đầu như giã tỏi, trán vỡ toác rớm máu xuống nền đá hoa cương “Thần... tội đáng muôn chết! Xin Hoàng thượng tha mạng! Thần bị ma quỷ che mờ tâm can...”

Vạn Hưng Xa bên cạnh cũng bủn rủn chân tay, miệng lắp bắp không thành tiếng. Hoàng đế phất mạnh tay áo hoàng bào, dõng dạc tuyên dụ “Tội cắt đất phản quốc, buôn lậu mỏ quặng, mưu hại khâm sai là tội đại nghịch bất đạo, trời đất không dung! Truyền chỉ: tước bỏ toàn bộ chức tước, tịch thu toàn bộ gia sản của Đặng Hoài Viễn và thương đ**m Vạn Ký sung vào công khố; tống giam hai tên đầu sỏ vào đại lao Bộ Hình, chiếu theo Quốc triều hình luật xử trảm quyết để tạ tội với tiên đế và muôn dân!”

Tiếng hô “Hoàng thượng thánh minh” vang rền khắp điện rồng khi hai tên phản nghịch bị lôi xềnh xệch ra ngoài.

Xử trí xong việc quân quốc, Hoàng đế quay lại nhìn cụ Phù Khắc Chương, ánh mắt ngài trở lại vẻ ấm áp, bao dung. Ngài cất giọng ôn tồn “Phù lão tiên sinh tuổi thọ chín mươi, đạo cao đức trọng, công lao giữ đất sánh tựa thái sơn. Trẫm quyết định hạ chiếu đặc cách sắc phong tiên sinh giữ chức Đô trắc đạc chánh sứ của triều đình, mang hàm Tòng tam phẩm, ban thưởng một trăm nén bạc ròng, ba mươi tấm gấm đoạn để an dưỡng tuổi già nơi kinh đô.”

Bá quan trong triều đều đưa mắt nhìn lão họa đồ áo vải với niềm kính ngưỡng vô biên. Nhưng cụ Chương vẫn cung kính quỳ trên nền đá, hai tay run run dâng lên một chiếc tráp gỗ hương cổ kính. Giọng cụ vang lên trầm hùng, đanh thép “Tạ ơn hồng ân bao la của Hoàng thượng. Song lão phu tuổi tác đã chín mươi, hơi tàn sức kiệt như ngọn đèn trước gió, công danh phú quý đối với kẻ áo vải này tựa mây nổi thoảng qua. Lão phu chỉ xin dâng nộp bộ sách lụa Cương Thổ Cổ Triệt do thân phụ truyền lại vào Thư các quốc gia. Bộ sách này ghi chép trọn vẹn phép trắc lượng và vị trí các mốc phong cương từ thuở dựng nước, nguyện để lại làm khuôn phép ngàn đời cho triều đình khảo đạc bờ cõi. Còn tấm thân già này, thảo dân chỉ tha thiết xin bệ hạ cho phép được trở về chốn am tranh dưới chân đồi Phượng Hoàng ở Chí Linh, ngày ngày cuốc đất trồng rau, vui cùng mây núi quê nhà cho trọn kiếp nhân sinh.”

Cả triều đình lặng đi trước khí phách thanh cao, trọng nghĩa khinh tài của cụ già áo vải. Cảnh Nghiệp đứng bên cạnh, khóe mắt rưng rưng nhìn người thầy kính yêu.

Hoàng đế Lê Thánh Tông thở dài một tiếng cảm khái. Ngài đích thân bước tới, cúi mình đưa hai tay nâng cụ Chương đứng dậy “Tiên sinh thật là bậc cao sĩ ngàn năm có một! Non sông Đại Việt có được những bậc khí tiết như tiên sinh, bờ cõi làm sao có thể suy suyển? Trẫm chuẩn tấu lời thỉnh cầu của lão trượng!”

Dứt lời, Hoàng đế quay về phía bàn ngự, cầm ngọn bút lông thỏ chấm vào nghiên mực chu sa đỏ thắm. Dưới sự chứng kiến của toàn thể triều thần, ngài hạ bút đề dòng lạc khoản ngự phê lên góc tấm Hồng Đức Bản Đồ“Giang sơn bách nhị, cương thổ vĩnh định. Hồng Đức nhị thập nhất niên phụng chuẩn.”

Nét chữ phượng múa rồng bay đỏ thắm rực rỡ, chính thức biến tấm bản đồ thành văn kiện thiêng liêng định rõ từng tấc đất bờ cõi của non sông Đại Việt cho muôn đời sau.

Nắng trưa kinh kỳ vàng rực như rót mật xuống sân rồng. Được Hoàng đế đích thân ban lời ngợi khen và tiễn bước, cụ Phù Khắc Chương cùng Cảnh Nghiệp chậm rãi bước qua cổng Đoan Môn. Ngọn gió thu lồng lộng thổi bay vạt áo chàm mộc mạc, cụ ngẩng đầu nhìn trời xanh bao la, lòng nhẹ nhõm như vừa trút được gánh nặng non sông nghìn cân. Gậy lim đã định rõ bờ cõi, địa đồ đã vẹn toàn dâng nộp, ngày trở về quê xưa rợp bóng thông reo đã cận kề trước mắt.