Chương 20: Hội Trường Trước Giờ Phán Quyết

Tiếng phanh hơi của chiếc xe đò rít lên rồi ngắt lịm. Khói xả xám xịt phả vào màn mưa phùn buốt giá của buổi sáng đầu đông.

Biên Hữu Trực bước xuống bậc cửa xe. Đôi giày vải bạt bộ đội chạm xuống lớp đá dăm lạo xạo trước cổng Huyện ủy Bình Lạc. Gió bấc từ triền đồi cọ thốc về lạnh buốt, nhưng khoảng sân rộng trước mắt ông đã chật kín bóng người.

Hàng trăm xã viên của bốn hợp tác xã Đồng Tâm, Minh Khai, Tiền Phong và Hòa Bình đứng lặng phắc giữa sỏi đá trung du. Không một tiếng hò hét, không một hành vi quá khích. Những chiếc nón mê bạc phếch, những manh áo tơi lá cọ ướt đẫm sương sớm và những đôi mắt trũng sâu vì nắng gió đồng loạt dõi theo ông. Trực nhận ra trong đám đông ánh mắt khắc khoải của bà con xóm Đồi, những người cả đời chắt chiu từng hạt thóc củ khoai nay bỗng bị tròng vào cổ bản án nợ nần oan khốc.

Tay trái Trực siết chặt thân tre nẹp mây của chiếc đòn gánh mộc mạc. Kỷ vật của người bạn chiến đấu Điện Biên năm xưa như truyền sang ông luồng sinh khí ấm áp và kiên định. Bên cạnh ông, Lê Quốc Anh ôm chặt chiếc cặp da simili sờn mép cùng bàn tính gỗ bọc vải xanh, còn Hoàng Thị Loan hai tay giữ chắc chiếc hòm tôn con dấu nghiệp vụ. Cả ba cất bước, xuyên qua lối đi nhỏ do các chiến sĩ công an mở sẵn, tiến thẳng lên những bậc thềm đá hoa cương dẫn vào hội trường lớn.

Bên trong hội trường, bầu không khí đặc quánh sự căng thẳng. Mùi thuốc lá Tam Đảo phảng phất quyện lẫn hơi ẩm của những tấm áo đại hàn. Dãy ghế đại biểu phía dưới ngồi kín cán bộ Ban Thường vụ Huyện ủy, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh và các chủ nhiệm hợp tác xã.

Trên bàn chủ tọa phủ khăn nhung đỏ thắm, Phó Chủ tịch thường trực UBND huyện Trần Khắc Viêm ngồi ở vị trí trung tâm. Gương mặt vuông chữ điền của ông ta đanh lại, hàng lông mày sâu róm rậm rạp nhíu chặt che giấu tia nhìn soi mói sắc lạnh. Bộ áo đại hàn bốn túi màu cỏ úa cài kín cổ càng làm tăng vẻ trịch thượng, uy quyền. Ngồi chếch bên tay phải Viêm là Giám đốc Quỹ Tín dụng Hoàng Bá Đạt. Trái ngược với vẻ bệ vệ thường ngày, Đạt hôm nay ngồi co ro, mặt cắt không còn hạt máu. Chiếc cà vạt lụa đỏ xộc xệch trên cổ áo dạ xám, đôi bàn tay đeo nhẫn vàng mặt đá mắt mèo run rẩy mân mê chiếc tẩu gỗ chưa châm lửa, ánh mắt lấm lét đảo quanh như thú hoang sa bẫy.

Ở hàng ghế danh dự dành cho lãnh đạo tỉnh, Giám đốc Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tỉnh Vĩnh Phú Đặng Văn Thao ngồi trầm mặc sau cặp kính trắng gọng vàng, nét mặt nghiêm cẩn, kín kẽ.

Khi đoàn thanh tra bước vào vị trí bàn làm việc bên cánh trái, cả hội trường bỗng chùng xuống. Hàng chục ánh mắt đổ dồn vào bộ quân phục Tô Châu bạc màu và chiếc đòn gánh tre mộc mạc trên tay Trực.

Trần Khắc Viêm gõ mạnh chiếc bút máy xuống bàn, kéo chiếc micrô Liên Xô lại gần, tằng hắng một tiếng rồi cất giọng ồm ồm đầy uy lực “Thưa các đồng chí đại diện Tỉnh ủy, các ban ngành và toàn thể hội nghị! Hôm nay, Thường vụ Huyện ủy triệu tập cuộc họp liên tịch khẩn cấp để giải quyết dứt điểm công nợ tại Quỹ Tín dụng Nông nghiệp huyện. Cơ chế Khoán 10 vừa mới đi vào đời sống, bà con xã viên còn nhiều bỡ ngỡ, dẫn tới việc hơn ba trăm hộ dân chậm trễ hoàn trả bốn trăm tám mươi triệu đồng vốn vay.”

Viêm ngừng lại, đưa mắt quét quanh hội trường, ngữ điệu đột ngột chuyển sang đao to búa lớn “Thời điểm này toàn huyện đang dồn sức chuẩn bị cho Đại hội Đảng bộ nhiệm kỳ mới. Ổn định chính trị địa phương và giữ vững niềm tin của quần chúng là nhiệm vụ sống còn! Vì vậy, Thường vụ Huyện ủy đề xuất: Đề nghị Tỉnh ủy và Ngân hàng Nhà nước cho phép thực hiện cơ chế khoanh nợ nội bộ toàn bộ bốn trăm tám mươi triệu đồng. Nhà nước sẽ đứng ra gánh vác, chuyển thành nợ khoanh dài hạn từ ngân sách, tạm thời đình chỉ việc truy thu hay kê biên tài sản của bà con. Đây là giải pháp nhân văn nhất để bảo vệ uy tín huyện nhà và giữ vững lòng dân!”

Lời Viêm vừa dứt, một vài cán bộ cấp dưới toan vỗ tay tán thành. Dưới hàng ghế tỉnh, Đặng Văn Thao khẽ lắc đầu, ánh mắt hướng thẳng về phía Trực, kín đáo gật đầu dứt khoát.

Biên Hữu Trực đứng bật dậy. Động tác của ông dứt khoát và chuẩn xác như một hiệu lệnh chiến trường. Ông cất giọng sang sảng cắt ngang những tiếng rì rầm “Tôi xin phép được phát biểu với tư cách Trưởng đoàn thanh tra đặc biệt theo Quyết định số 21 của Giám đốc Ngân hàng Nhà nước tỉnh!”

Trần Khắc Viêm sầm mặt, khóe miệng giật giật:“Anh Trực, hội nghị đang bàn chủ trương lớn để bảo vệ địa phương, đoàn thanh tra chỉ nên tham luận sau khi Thường vụ có kết luận!”

“Thưa đồng chí Phó Chủ tịch,” Trực cầm theo chiếc cặp da, bước thẳng lên bục phát biểu giữa hội trường, giọng nói đĩnh đạc và rành rọt từng chữ. “Muốn có kết luận đúng thì trước hết phải dựa trên sự thật! Nếu sự thật bị bóp méo, thì mọi phương án khoanh nợ hay gánh nợ đều chỉ là bình phong che đậy tội ác th*m nh*ng, biến ngân khố quốc gia thành nơi gánh tội cho bọn sâu mọt!”

Cả hội trường lặng phắc. Những tiếng xì xào tắt lịm.

Trực đặt chiếc đòn gánh tre già lên mép bục phát biểu, trước mặt toàn thể đại biểu. Ông mở chiếc cặp da simili sờn góc, rút ra tập hồ sơ dày cộp mang dòng chữ đỏ rực: “Dự thảo kết luận thanh tra toàn diện vụ việc Quỹ Tín dụng Nông nghiệp huyện Bình Lạc”.

“Thưa các đồng chí!” Giọng Trực vang lên như hồi kèn xung trận năm nào trên đồi C1 Điện Biên. “Đoàn thanh tra khẳng định: Bốn trăm tám mươi triệu đồng dư nợ quá hạn không hề thuộc về ba trăm hai mươi hộ nông dân nghèo của bốn hợp tác xã! Không có người nông dân nào trốn nợ, và Nghị quyết Khoán 10 vĩ đại của Đảng không hề tạo ra những con nợ quỵt tiền như báo cáo ngụy tạo của huyện!”

Ông lật mạnh từng trang hồ sơ, chĩa thẳng ánh nhìn về phía Hoàng Bá Đạt “Toàn bộ ba trăm hai mươi bộ hồ sơ vay vốn đều là hồ sơ khống do Giám đốc Hoàng Bá Đạt cùng vây cánh tự lập ra! Người nông dân nghèo bị lừa ký khống, điểm chỉ khống trên giấy trắng khi làm thủ tục nhận ruộng khoán, để rồi các ông tự ý điền vào những con số một triệu, hai triệu đồng! Tiền mặt không hề ra khỏi kho quỹ để mua giống hay phân bón, mà bị rút sạch qua mười hai lệnh chi khẩn cấp bất hợp pháp, tuồn thẳng ra ngoài thị xã để gom mua một trăm năm mươi lượng vàng lá Kim Thành và tài trợ cho mười hai chuyến xe tải buôn lậu đồng thỏi qua biên giới!”

Trần Khắc Viêm đập bàn đánh chát một tiếng, mặt đỏ gay “Anh Trực! Anh phát ngôn phải có căn cứ! Không thể nhân danh người lính già sắp nghỉ hưu mà bôi nhọ lãnh đạo địa phương!”

“Căn cứ ư?”

Trực cười lạnh. Ánh mắt ông đanh lại sau cặp kính lão đồi mồi. Bàn tay còn vương vết bỏng rộp sau đêm dập lửa kho lúa thọc sâu vào chiếc cặp da, rút ra hai tập tài liệu đã được niêm phong trang trọng: một bên là Bản Kết luận giám định tư pháp số 14 của Công an tỉnh, và một bên là cuốn sổ tay bìa da đen còn vương mùi khói.

Ông giơ cao cả hai vật chứng thép lên giữa thanh thiên bạch nhật, giọng đanh thép tựa tiếng sấm “Đây là kết luận giám định tư pháp của Công an tỉnh khẳng định hai trăm chín mươi bộ hồ sơ bị ba cán bộ tín dụng của Đạt làm giả dấu điểm chỉ, ba mươi bộ giả mạo chữ ký! Và đây, cuốn sổ bìa da đen ghi chép chi tiết từng đồng tiền bôi trơn, từng chuyến đồng buôn lậu, cùng tỷ lệ ăn chia ba mươi phần trăm tiền mặt trích từ mười hai lệnh chi khống gửi thẳng cho ‘Anh Ba Viêm’!”

Một tiếng “chát” khô khốc vang lên rợn người.

Hoàng Bá Đạt run rẩy cực độ, cả người đổ sụp xuống mặt bàn chủ tọa. Chiếc tẩu thuốc đắt tiền trượt khỏi những ngón tay mềm nhũn, rơi cắm xuống nền đá hoa cương vỡ toang làm đôi. Trong khi đó, Trần Khắc Viêm ngồi chết trân trên ghế, mặt mũi tái mét không còn một giọt máu, đôi mắt trợn trừng nhìn cuốn sổ đen trong tay người cựu binh già.