Chương 9: Mật Lệnh Dưới Nhịp Chày Ba

Bành Tấn Cương siết chặt miếng ngọc bội trong lòng bàn tay chai sần, những vết nứt nẻ như vỏ cây bàng già giật lên từng hồi tê buốt. Vết sứt mẻ hình bán nguyệt cọ vào thớ thịt ráp rúa, lạnh ngắt. Dưới ánh đuốc dầu tràm chập chờn bên bãi kho cháy rụi, đôi mắt Trần Đình Cẩn rực lên ngọn lửa căm hờn ngùn ngụt. Chàng nghiến răng ken két, bàn tay run rẩy chụp lấy chuôi dao chặt tre giắt bên hông — Thầy! Chính là tên súc sinh ấy! Con sẽ dẫn anh em xông thẳng vào lều quân nhu trói cổ hắn lại, lôi ra bãi cát này chém đầu tế thần sông!

— Đứng yên! — Giọng cụ Cương trầm đục mà đanh thép như tiếng đục gõ vào thớ gỗ lim già. Cụ vươn bàn tay gân guốc nắm chặt bả vai học trò, ghìm chặt thân hình vạm vỡ đang chực lao đi của chàng. — Mày định vác dao giết một cai đội quân nhu giữa đêm hôm khuya khoắt ư? Làm thế chẳng khác nào biến việc nghĩa thành tội làm loạn, làm rối loạn lòng quân! Chuyện này dính líu đến tính mạng vạn người, há có thể cậy vào chút máu nóng bốc đồng?

Cụ hít sâu một hơi, mùi khói khét của tro than quyện với mùi mật cháy vẫn còn cay nồng nơi cánh mũi. Cụ cẩn thận bọc miếng ngọc bội cùng gói bột khoáng xám trắng vào dải khăn chàm, nhét sâu vào bọc áo — Chờ trời sáng. Ta và con sẽ đích thân vào dinh trình báo quan Thầy. Chỉ có quan Lộc Khê hầu mới đủ quyền uy định đoạt việc này.

Khi vầng đông vừa rạng ở chân trời phía bi*n đ*ng, sương mù từ sông Nhật Lệ bảng lảng giăng kín cồn cát Động Hải. Cụ Cương cùng Cẩn sải bước vào dinh trấn.

Trong thư phòng tĩnh mịch phảng phất mùi trầm hương và giấy mực, Đào Duy Từ đang đứng bên chiếc bàn gỗ mộc trải rộng bản đồ duyên hải Đàng Trong. Sắc mặt ngài hơi xanh xao sau một đêm thức trắng lo toan quân cơ, chòm râu dài điểm bạc rủ xuống ngực áo lam giản dị. Thấy hai thầy trò bước vào với nét mặt nghiêm trọng, ngài khẽ gác ngọn bút lông thỏ xuống giá ngọc — Lão thợ cả, sớm thế này đã tới, ắt có biến cố lớn ở kho bãi?

Cụ Cương chắp tay thi lễ, rồi cung kính lấy dải khăn chàm mở ra đặt lên mặt bàn. Miếng ngọc bích chạm hình chim ưng phương Bắc có vết mẻ bán nguyệt cùng lớp cặn bột xám trắng hiện rõ dưới ánh ban mai — Bẩm quan Thầy, đêm qua kho quân nhu bị phóng hỏa, kẻ gian còn rải thứ bột đá phèn chua nung lạnh này vào các vạc mật de hòng triệt phá vữa lũy. Nhờ trời phù hộ, già này đã dùng tro nồng vỏ sò và nước cốt mầm tre tươi hóa giải được độc chất. Nhưng kẻ thủ ác trượt chân bỏ chạy đã đánh rơi vật này nơi lạch sú vẹt.

Đình Cẩn bước lên nửa bước, quỳ một gối, giọng sục sôi căm phẫn — Bẩm quan Lộc Khê hầu! Miếng ngọc bội gia bảo này chính là vật tùy thân của Cai đội quân nhu Vũ Đình Túc! Kính xin quan Thầy lập tức phát lệnh trát, điều quân bắt trói tên nghịch tặc đền tội trước ba quân!

Đào Duy Từ khẽ chau mày. Ngài đưa những ngón tay gầy guộc nhặt miếng ngọc bội lên, ngắm nghía vết chạm hình chim ưng phương Bắc rồi khẽ thở dài một tiếng nặng trĩu. Trái ngược với cơn thịnh nộ của Cẩn, ánh mắt vị mưu sĩ năm mươi chín tuổi vẫn điềm tĩnh lạ thường, sâu thẳm như đáy vực không gợn sóng — Cương huynh, Cẩn, hai người hãy ngồi xuống uống ngụm nước trà cho hạ hỏa. — Ngài chậm rãi đặt miếng ngọc xuống mặt bàn, cất giọng trầm bổng thấu triệt: — Bắt một tên Vũ Đình Túc vào lúc này dễ như trở bàn tay. Nhưng bắt hắn ngay bây giờ lại là hạ sách nguy hiểm khôn lường!

Cẩn trố mắt ngạc nhiên, trong khi cụ Cương khẽ giật mình, tập trung lắng nghe từng lời của bậc mưu lược. Đào Duy Từ đứng chắp tay sau lưng, mắt nhìn ra rặng dứa dại mờ sương ngoài cửa sổ — Năm vạn quân Trịnh rậm rịch bờ bắc sông Gianh, thám báo của chúng đã cài cắm khắp Thuận Hóa từ nhiều năm nay. Vũ Đình Túc ở vị trí cai đội quân nhu, nắm đường dây lương thảo, há chỉ hành sự một mình? Sau lưng hắn ắt còn có kẻ tiếp ứng nơi cửa sông lạch biển. Nay nếu ta đem quân bắt Túc, đám vây cánh của hắn lập tức bứt dây động rừng, lặn sâu xuống bùn lầy hoặc chuyển sang thủ đoạn hiểm độc hơn. Hơn nữa, hàng vạn dân phu đang ngày đêm gồng mình đắp lũy, nếu nghe tin quan coi quân nhu mưu phản, lòng người ắt hoang mang dao động, chí khí tan rã trước ngày tổng lực.

Cụ Cương vuốt chòm râu bạc, gật đầu thán phục — Quan Thầy nhìn xa trông rộng. Vậy ý của ngài là...

— Thả dây dài câu cá lớn! — Đào Duy Từ xoay người lại, ánh mắt sắc như lưỡi gươm tuốt trần. — Ta đã ngầm bố trí vệ sĩ tinh nhuệ giả trang thành dân binh bám sát Túc từng khắc. Miếng ngọc này tạm thời giao cho ta giữ. Các ngươi phải nén hờn căm xuống đáy lòng, trở về bãi cát coi như chưa hề hay biết tung tích kẻ gian. Việc sinh tử của Cương huynh lúc này không phải là bắt gián điệp, mà là dựng cho xong bức lũy trước khi đại quân phương Bắc tràn qua!

Rời dinh trấn Động Hải, cụ Cương cảm thấy gánh nặng trong lòng thêm phần đanh thép. Trở lại bãi bồi cửa Nhật Lệ, cảnh tượng lao dịch đã bắt đầu hừng hực. Hàng ngàn dân phu đang cuốc đất, gánh cát, tiếng xe bò kẽo kẹt chở đất sét đỏ từ gò đồi đổ về.

Bà Mụ Đoan đầu quấn khăn điều đỏ thắm, đang cùng các bà, các chị bãi mía tất bật điều hành mấy chục vạc mật sôi lục bục, hương ngọt lịm ngào ngạt bốc lên át cả vị nồng của bùn lầy.

Tuy nhiên, khi cúi mình kiểm tra các đoạn tường đất vừa đắp thử ven mép triều, cụ Cương nhận thấy một nhược điểm lớn. Cát biển Nhật Lệ hạt quá tròn và mịn, khi phu phen dùng chày gỗ đơn nện xuống, sức nén phân tán không đều khiến các túi khí ngầm vẫn đọng lại trong lòng đất. Vữa cát ngậm vôi mật chỉ cứng được lớp vỏ bên ngoài, bên trong vẫn xốp bở, khó lòng chịu nổi đòn công phá của đạn thần công hay móng sắt kỵ binh.

Đứng trước dãy khuôn ván lim cao nửa trượng dựng dọc hàng cọc tre gai ngâm bùn, cụ Cương bỗng nảy ra một ý tưởng táo bạo. Cụ gọi Cẩn cùng hai người thợ già vạm vỡ lại — Lại đây! Lấy ba cây chày gỗ nghiến đầu bọc đai sắt lại đây cho ta!

Cụ Cương đích thân vốc một lớp vữa gồm đất sét đỏ, cát mịn và hồ vôi mật de đang còn bốc khói ấm trút vào lòng ván khuôn. Cụ xếp ba người đứng thành thế chân vạc quanh lòng khuôn, hai tay cụ nắm chắc lấy một thân chày, bảo Cẩn và người thợ già nắm hai chiếc chày còn lại:— Nghe đây! Nếu nện chày đơn lẻ tẻ, cát sẽ dồn từ góc này sang góc khác, bọt khí không thoát ra được. Nay ba chiếc chày phải cùng nện dồn vào một điểm, tạo thành thế kiềng ba chân ép khí bắn phụt ra ngoài! Nào, chày thứ nhất ép xuống, chày thứ hai bồi vào, chày thứ ba nén đanh!

Cụ Cương cất giọng hò trầm đục mở nhịp — Hò hẹn... khoan hỡi là hò khoan...

Ba chiếc chày gỗ nghiến nặng trịch đồng loạt giáng xuống lòng khuôn — Thụp! Huỳnh! Huỵch!

Tiếng va đập chắc nịch vang lên giòn giã. Lớp cát sét ngậm mật mía dưới sức nén đồng tâm tức thì rẽ nước, ép bọt khí xì ra lép bép qua các khe ván. Cụ Cương miết tay vào mặt vách vừa đầm xong. Khối đất cát ken đặc lại, phẳng lì và rắn đanh như một tảng đá đẽo gọt.

— Được rồi! Đòn chày ba này ép cát chặt gấp mười lần lối đầm cũ! — Cụ Cương reo lên, ánh mắt quắc thước rạng ngời vẻ kiêu hãnh của người thợ già.

Cụ lập tức hạ lệnh truyền dạy lối đầm chày ba cho toàn trường lũy. Cứ ba dân phu ghép thành một toán, vừa nện chày vừa bắt nhịp theo điệu hò khoan xứ cát.

Đúng lúc không khí đang hăng say náo nức nhất, từ phía con đường mòn rặng dứa dại, một bóng người mặc áo chẽn nẹp xanh bước tới. Đó chính là Cai đội quân nhu Vũ Đình Túc.

Khuôn mặt chữ điền của Túc vẫn nở nụ cười đon đả, nhưng đôi mắt láo liên đảo quanh bãi cát với vẻ bồn chồn lộ rõ. Bàn tay phải của hắn thỉnh thoảng lại vô thức sờ vào bên hông — nơi dải thao ngũ sắc và miếng ngọc bội gia bảo đã không cánh mà bay.

Thấy cụ Cương đang đứng chỉ huy bên bờ vách lũy, Túc rảo bước lại gần, chắp tay cúi chào thật sâu, giọng ngọt xớt — Thầy Cương quả là bậc kỳ tài! Thuộc hạ vừa nghe tin kho mật đêm qua gặp nạn cháy xém, lòng như lửa đốt vội chạy ra xem, chẳng ngờ thầy đã cứu vãn xong xuôi, lại còn bày ra lối đầm chày ba kỳ diệu thế này. Công đức của thầy thật muôn dân đều ghi khắc!

Đình Cẩn đứng cạnh đó, hai hàm răng nghiến chặt đến suýt bật máu, ngón tay bấu chặt vào cán xẻng gỗ đến trắng bệch.

Cụ Cương khẽ liếc mắt ra hiệu cho học trò giữ bình tĩnh. Cụ quay sang nhìn thẳng vào mắt Túc, khuôn mặt sạm đen gió biển không gợn chút biến sắc, giọng đanh gọn — Nhờ phúc ấm của chúa công và ơn phù hộ của tổ tiên thợ thuyền, chút tai ương đêm qua chưa làm tổn hại đến việc lớn. Việc quân nhu vật tư vẫn mong cai đội tận tâm chu tất, chớ để xảy ra điều gì sơ suất nữa.

— Dạ dạ, thuộc hạ nào dám chểnh mảng! Thầy cứ yên tâm dốc lòng đắp lũy! — Túc cười xòa gật đầu, nhưng ánh mắt lén lút quét qua lớp tro than còn vương vãi phía bờ lạch sú vẹt, thoáng hiện nét bồn chồn chột dạ.

Phía sau lưng Túc, nơi bụi liễu gai cằn cỗi cách đó không xa, cụ Cương khẽ thoáng thấy hai người lính thám sát tinh nhuệ của Đào Duy Từ cải trang thành dân phu đang kín đáo găm chặt ánh nhìn vào từng bước đi của hắn.

Vũ Đình Túc vừa quay lưng rời đi, tiếng trống đồng lệnh từ đài quan sát bỗng nổi lên từng hồi giục giã.

Khắp dải cồn cát Động Hải trải dài hàng ngàn trượng, hơn vạn dân binh cùng quân sĩ đồng loạt vào nhịp. Hàng ngàn cánh tay vạm vỡ thoăn thoắt chuyền tay nhau những sọt đất sét đỏ, những gáo mật mía nâu óng bốc khói nghi ngút. Tiếng chày ba giáng xuống ván khuôn rầm rập như ngàn tiếng sấm rền: Huỳnh! Huỵch! Huỳnh! Huỵch!

Tiếng hò mái nhì, mái đẩy của dân bãi mía hòa cùng nhịp chày ba rộn rã xé toạc màn sương trưa, vang vọng khắp đôi bờ Nhật Lệ. Dưới sức người và trí tuệ dân gian, bức lũy cát ngậm vôi mật mía cứ thế từng thước, từng trượng vươn cao ngạo nghễ, lớp tre gai đan cài như xương sống, thịt đất ken chặt kiên cường trước sóng gió ngàn khơi.

Bóng chiều dần buông. Khi ánh hoàng hôn đỏ quạch như máu rải một vệt dài thê lương trên mặt sóng biển Nhật Lệ, cụ Cương đứng trên đỉnh cung lũy vừa hoàn thành, đưa tay gạt những giọt mồ hôi mặn chát đọng trên khóe mắt.

Bỗng nhiên, ngọn gió biển đang phần phật thổi bỗng ngưng bặt một cách kỳ dị.

Không khí quanh bãi cát đột ngột chùng xuống, ngột ngạt và nóng bức đến nghẹt thở. Cụ Cương giật mình ngước nhìn về phía chân trời xa xôi ngoài khơi.

Từ nơi tiếp giáp giữa biển và trời, một dải mây đen kịt hình cánh cung khổng lồ đang cuồn cuộn dâng lên như bức tường thành hắc ám, nuốt chửng những tia nắng tàn cuối cùng. Mặt biển phía xa chuyển sang màu xám chì, rồi những đợt gió xoáy bắt đầu gầm rít điên cuồng, cuốn tung những xoáy cát bụi mịt mù trời đất.

Một trận cuồng phong bão cát khủng khiếp sắp sửa giáng thẳng xuống bờ cõi.