Chương 9: Giữ Lò Vôi Trong Giông Bão

Cơn gió biển thổi thốc mang theo từng hạt mưa nặng trĩu quất rát rạt vào mặt cụ Khôi. Tiếng sấm rền vang rạch ngang nền trời đen kịt, biến khúc ngòi và rặng tre gai quanh Tiền gia trang thành một màn nước mịt mùng. Bùn đất dưới chân bắt đầu trơn trượt.

Nhìn bốn tên gia nhân to béo của Tiền gia trang nháo nhào ôm gậy gộc chui tọt vào chiếc lều bạt ven rào để trốn mưa, một tia sáng bừng lên trong mắt cụ Khôi. Nguy cơ dập tắt lò nung vôi ngoài bãi cát đang treo lơ lửng, nhưng cơn mưa dông này cũng chính là thời cơ trời ban.

Cụ Khôi nắm chặt lấy vai Trần Chấn. Bàn tay anh vẫn còn rướm máu với những vết xước gai cào từ vụ lội bùn cứu củi, vạt áo nâu rách bươm ướt sũng dán chặt vào khuôn ngực phập phồng “Chấn, trời không tuyệt đường sống của xóm mình! Lũ canh đập đã chui cả vào lều tránh mưa rồi. Đây là lúc then chốt nhất!”

Trần Chấn quệt vội dòng nước mưa chảy ròng ròng trên trán “Cụ bảo con phải làm gì, con xin liều theo!”

“Không được liều mạng, phải dùng mưu!” Cụ Khôi ghé sát tai anh, át đi tiếng gió gầm gào. “Mưa dông mùa hè tan rất mau. Con lập tức quay lại bờ ruộng, dẫn nhóm trai tráng men theo bờ sậy, luồn qua mé rừng ngập mặn bọc hậu sau con đập. Đợi lúc sấm nổ vang trời thì đồng loạt dùng cuốc sắt, đòn bẩy tre giật tung cọc tre đực, phá toang thân đập! Phải khơi thông dòng nước ngọt chảy về đồng trước khi triều dâng mặn!”

“Thế còn ba bễ lò ngoài bãi thì sao cụ? Mưa gió thế này...”

“Chuyện giữ lửa nung vôi cứ để lão và bà con lo! Đi ngay đi, chậm một khắc là hỏng việc cả làng!”

Trần Chấn gật mạnh đầu, siết chặt chuôi rựa giắt lưng rồi cúi rạp người lao nhanh vào màn mưa trắng xóa, bóng dáng vạm vỡ thoăn thoắt khuất sau rặng tre.

Cụ Khôi cắm gậy tre xuống bùn, gồng hết sức lực thân già sáu mươi tám tuổi, rảo bước ngược về cửa sông Hàm Giang. Mưa gió quất rát bỏng da thịt, rít từng cơn ghê rợn ven đầm.

Đến mé sông, ba bễ lò nung dã chiến bằng bùn rơm trơ trọi bên cồn cát đang oằn mình chống chọi với cơn thịnh nộ của trời đất. Nước mưa dội vào vách lò làm hơi nước bốc lên xì xì trắng xóa, mùi khói cay nồng quyện với vị mặn chát của gió biển quánh đặc không gian.

Thím Hai Lành cùng mấy người đàn bà và các cụ già cuống cuồng dùng nong, nia, liếp rách che chắn. Nhưng gió giật thổi bạt tất cả, nước mưa hắt xối xả làm ngọn lửa trong cửa lò bắt đầu lụi dần. Bé Mận co ro nép vào chân mẹ, hai tay níu chặt vạt áo tơi sũng nước, mắt sợ hãi rưng rưng.

“Buông mấy cái nong nia xuống mau!” Cụ Khôi bước tới, cất tiếng hô to át cả tiếng sấm.

Thấy cụ già xuất hiện, thím Lành nghẹn ngào “Cụ Khôi ơi! Lửa sắp tắt mất rồi! Cả trăm sọt vỏ sò trong lò chưa kịp ngấu vôi, nước mưa ngấm vào thế này thì hỏng hết...”

“Bà con đừng hoảng!” Cụ Khôi tiến tới, vỗ vai từng người. “Lấy nong nia đón đầu gió chỉ tổ rách việc. Nghe lão bảo đây: Bác Ba Còng cùng mấy người già lấy cọc tre đực đóng sâu xuống cát, căng các tấm phên nứa thật chắc chếch về hướng đông nam để chặn đứng luồng gió biển quất vào cửa lò! Có phên chắn thì lửa mới không bị quạt tắt!”Mọi người như bừng tỉnh, lập tức hành động theo lời chỉ huy. Cụ Khôi lại quay sang thím Lành “Thím dẫn chị em đào ngay một con rãnh nhỏ sâu nửa thước chạy quanh chân ba bễ lò, xẻ lối cho nước mưa thoát xuống mé sông, tuyệt đối không để nước ngập đáy bễ!”

Dứt lời, cụ Khôi lập tức xắn cao ống quần nâu sồng, lội xuống mé vũng bùn sét gần cồn cát. Cụ vục từng mảng bùn dẻo quánh, trút thêm nắm rơm rạ mục nhồi nhuyễn rồi ôm từng tảng lớn tiến sát mé lò.

Thấy cụ già râu tóc bạc phơ ướt sũng lặn ngụp trong bùn, thím Lành xót xa kêu lên “Cụ ơi, để chúng con làm! Cụ có tuổi rồi, ngâm nước lạnh thế này đổ bệnh mất!”

“Lúc này mạng lúa là mạng người, bệnh tật tính sau!” Cụ Khôi quệt bùn lem trên trán. “Bùn sét trộn rơm mục gặp sức nóng bên trong sẽ khô cứng lại như gạch nung. Mau trát kín vỏ ngoài vòm lò! Trát dày thêm nửa gang tay thì nước mưa không ngấm vào trong, mà hơi nóng cũng không bị tản mất!”

Khí phách của cụ già lưu đày truyền sang bà con một sức mạnh mãnh liệt. Không ai bảo ai, từ phụ nữ đến người già, cả bé Mận cũng lon ton bưng từng vốc bùn nhỏ. Hàng chục bàn tay thoăn thoắt nhào bùn, đắp từng tảng lên vách lò. Lớp bùn sét dày dặn nhanh chóng bọc kín ba vòm lò, khói trắng ngưng xì xì, hơi nóng hầm hập được giữ chặt bên trong.

Mưa dông trút xối xả suốt ba canh giờ liền. Đứng ở đầu ngọn gió, cụ Khôi nuốt từng ngụm khói nồng cay xè xộc vào cuống họng. Mắt cụ cay xót đỏ hoe, chòm râu ướt đẫm bết vào ngực áo, nhưng cụ vẫn kiên gan đứng vững như cây tùng cổ thụ giữa giông bão. Cụ cẩn thận chỉ dẫn bà con tiếp từng khúc rễ đước già khô nỏ và gốc năn lác vào cửa lò, khéo léo gẩy than hồng qua khe thông gió để giữ cho sức nóng luôn rực đỏ.

Dáng đứng của cụ Khôi giữa màn mưa mù mịt sưởi ấm lòng dạ cả xóm nghèo. Mọi người cắn chặt môi, người giữ cọc phên, người vét rãnh, kết thành một khối sắt đá bảo vệ công trình sống còn.

Đến khi trời hửng sáng, mây đen phía chân trời đông dần tản mác. Gió biển dịu bớt, mưa ngớt hạt, chỉ còn lại những giọt nước tí tách rơi trên tán phi lao ven cồn.

Bà con buông xẻng thở phào, ai nấy ướt sũng, bùn đất bết từ đầu đến chân nhưng ánh mắt ngập tràn hy vọng khi thấy ba bễ lò vẫn vững vàng tỏa hơi ấm ngút ngàn.

Đúng lúc ấy, từ phía rặng tre dẫn ra ba mẫu ruộng, tiếng chân chạy rầm rập cùng tiếng la reo vang dội phá tan không gian tĩnh lặng của buổi sớm mai “Cụ Khôi ơi! Thím Lành ơi! Thành công rồi!”

Trần Chấn cùng hơn chục trai tráng mình mẩy đặc quánh bùn đất, quần áo tơi tả, người nào người nấy thở hổn hển nhưng mặt mày rạng rỡ hớt hải chạy ùa về bãi cát. Lao đến trước mặt cụ Khôi, anh nghẹn ngào vì xúc động “Phá tan rồi cụ ơi! Lợi dụng lúc sấm nổ vang trời, anh em áp sát giật tung hết cọc tre đực, xẻ toang con đập đất đá của lão Tiền! Bốn tên hộ viện sợ chết cắm đầu chạy tháo thân! Dòng nước ngọt từ thượng nguồn đang cuồn cuộn đổ về, ăm ắp lấp đầy cả con mương trục lẫn các rãnh xương cá của làng mình rồi cụ ơi!”

Cụ Khôi chống gậy đứng thẳng người, hít sâu một hơi thở thơm lừng mùi rơm rạ đượm khói và đất ẩm. Cả bãi cát vỡ òa trong tiếng reo hò, nước mắt thím Lành hòa cùng nước mưa lăn dài trên gò má sạm đen. Dòng nước ngọt cứu mạng đã về kịp lúc trước khi triều cường dâng mặn!

Giữa niềm hân hoan tột cùng ấy, từ sâu trong lòng ba vòm lò đất đắp kín, hơi nóng hầm hập bắt đầu bốc lên ngùn ngụt. Rồi bất chợt, những tiếng nổ tanh tách giòn tan vang lên dồn dập, báo hiệu lớp vỏ sò dày dưới sức nóng ngàn độ đã bắt đầu vỡ vụn bung ra từng mảng.