Chương 17: Sấm Rền Sân Đình

Tiếng loa đồng chát chúa cùng tiếng quát tháo của lính lệ xé toạc sương sớm nơi cổng đình Bạch Nham, thúc giục dân làng tập hợp thi hành trát phạt.

Cụ Vân Chiêu Khôi điềm tĩnh đón ngọn gió sớm từ biển, khẽ thổi cho lớp mực tàu trên tờ giấy bản mau ráo. Bản trần tình đanh thép được cụ cẩn thận xếp lại, nhét vào bọc áo nâu sồng trước ngực. Đứng dậy vuốt thẳng nếp áo bạc màu, cụ nhìn Trần Chấn cùng bà con đang siết chặt cán cuốc quanh chái lều “Chấn, con mang khúc cọc tiêu của cha đi. Bác Ba Còng cùng anh em giải tên Tiền Phúc và khiêng hai thanh xà beng theo sau. Ta ra đình xem Đề lại định xử tội ai!”

Sân đình Bạch Nham sớm nay ngột ngạt đến nghẹt thở. Trên chiếc sập gụ gian tiền tế, Đề lại Nguyễn Tòng ngồi chễm chệ, chiếc mũ cánh chuồn khẽ rung theo cái lắc đầu trịch thượng. Bên cạnh gã, Tiền Bá Vạn béo tốt khoác áo the hoa, tay phe phẩy quạt lông ngỗng cười hiểm độc. Hơn hai mươi tên sai nha lăm lăm gậy thầu dầu, roi song và gông gỗ dàn hàng thị uy.

Thấy dân làng kéo đến vây kín cổng đình, Nguyễn Tòng đập mạnh nghiên mực đá xuống mặt sập, the thé quát “Đám cùng đinh Bạch Nham nghe rõ! Bản chức phụng mệnh nha môn huyện về đây tra xét điền địa. Đêm qua lũ nghịch tử các ngươi dám làm loạn, đả thương người của Tiền gia trang ngoài đầm lầy! Tội chống đối phép nước không thể dung tha! Lính lệ đâu, phong tỏa cánh đồng, gông cổ tên đồ gàn Vân Chiêu Khôi và tên nghịch đồ Trần Chấn giải về huyện nha tra xét!”

Đám lính toan xông tới thì một giọng nói trầm vang từ cổng đình cất lên, át cả tiếng thanh la “Đề lại chớ vội hồ đồ gán tội khi chưa phân rõ trắng đen!”

Dân làng rẽ lối. Cụ Khôi ung dung bước vào giữa sân đình, chòm râu bạc dài khẽ lay động, đôi mắt già nua ngời lên vẻ nghiêm nghị thấu suốt. Theo sát cụ, Trần Chấn áp giải quản gia Tiền Phúc bị trói gô; hai chàng trai làng quẳng mạnh hai thanh xà beng sắt đục cống loảng xoảng xuống nền gạch trước bậc thềm.

Thấy Tiền Phúc lấm lem bùn đất cùng tang vật, Tiền Bá Vạn giật bắn người, quạt lông ngỗng khựng lại giữa chừng. Nguyễn Tòng cũng chột dạ biến sắc, nhưng vẫn cố gằn giọng “Lão lưu đày kia! Ngươi to gan lớn mật, dám tự tiện bắt người trang trại, mang hung khí vào chốn công đường làm loạn sao?”

“Lão phu không làm loạn,” cụ Khôi thẳng lưng, đanh thép đáp. “Kẻ phạm quốc pháp giết người cướp đất chính là kẻ đang ngồi cạnh ngài kia kìa!”

Nói đoạn, cụ rút cuốn sổ tay bìa da bò màu nâu xỉn ném thẳng lên mặt sập trước mặt Nguyễn Tòng, phơi bày những dòng chữ mực tàu ghi chép rành rọt “Rằm tháng Giêng, mười lượng bạc trắng sửa mốc địa bạ; mùng tám tháng Ba, hai mươi quan tiền kẽm niêm phong ruộng khẩn; và đêm qua, ba mươi lượng bạc trắng treo thưởng cho Tiền Phúc đục thủng then cống gỗ lim hòng tháo nước mặn dìm chết một trăm mẫu lúa của thôn dân! Từng khoản chi, từng dấu chỉ tay của Tiền Phúc đều nằm rõ mười mươi. Ngài tự xưng thừa hành phép nước, cớ sao lại nhận bạc đút lót của cường hào để đổi trắng thay đen?”

Nguyễn Tòng nhìn cuốn sổ, mồ hôi hột túa ra đầm đìa. Tiền Bá Vạn chột dạ, nghiến răng quát “Ngậm máu phun người! Sổ rách của tên nô bộc chứng minh được gì? Cánh đồng Bạch Nham từ xưa vốn là bãi phèn hoang, địa bạ quan điền ghi rõ chỉ có một trăm mẫu cằn cỗi! Bản trang chủ có lòng tốt mua trừ nợ, các ngươi lại dám vu vạ!”

“Ngươi muốn nói đến địa bạ sao?” Cụ Khôi cười lạnh: “Chấn, cắm cọc tiêu của cha con xuống!”Trần Chấn vung tay cắm phập khúc cọc gỗ lim dài ba thước xuống giữa kẽ gạch sân đình. Khúc cọc dù bị hun cháy sém nhưng đỉnh đẽo vát ba khía hình răng cá cùng dấu triện thước đo của nha môn huyện Duyên Hải vẫn sắc nét lạ thường.

Cụ Khôi bước tới bên cọc gỗ, nhìn thẳng vào mặt Nguyễn Tòng “Cửa Hàm Giang ngàn đời nay bồi lắng theo con nước triều. Phù sa non và cát bồi mỗi năm lấn biển nửa trượng, lớp bùn thịt dày ba thước ở bãi ngoài phải tích tụ hàng trăm năm mới thành hình. Cả dải đất trũng Bạch Nham thực tế rộng hơn một trăm năm mươi mẫu màu mỡ, chứ không phải một trăm mẫu hoang hóa như trong cuốn địa bạ giả mạo ngài đã ký duyệt!”

Cụ dừng lại một nhịp, giọng đanh lại như thép nguội “Tám năm trước, người thợ đo đạc họ Trần đẽo cọc lim ba khía này cắm ở mép cồn ngoài, xác định đúng ranh giới đất làng. Tiền Bá Vạn cùng ngài muốn nuốt trọn năm mươi mẫu đất tốt ven sông để lập điền trang làm muối hạt, nên đã sai người mưu hại ông ấy ngoài đầm lầy, vùi cọc phi tang rồi dời mốc giới thụt sâu vào đất liền hơn bốn mươi trượng! Vết khía trên cọc gỗ này trùng khớp từng phân tấc với số liệu gian lận trong sổ tay của Tiền Phúc. Máu người vô tội bao năm qua, hôm nay đất trời đã trả lại công bằng!”

“Cha tôi chết oan dưới tay các người!” Trần Chấn thét lên nghẹn ngào, mắt đỏ ngầu căm hờn, gân xanh nổi cuồn cuộn trên cánh tay đồng hun.

Phía sau, hàng trăm nông dân đồng loạt dậm mạnh cán cuốc xẻng xuống đất. Tiếng hô “Đền mạng! Đền đất! Đền nợ máu!” vang lên như sấm rền giữa trời quang, rung chuyển cả mấy gian đình cổ. Khí thế căm hờn ngút trời ép đám lính lệ phải run rẩy lùi sát chân cột, không tên nào dám vung gậy.

Đề lại Nguyễn Tòng run bắn người, mồ hôi vã ra như tắm ướt sũng cổ áo thụng xanh, chiếc lưỡi xảo quyệt líu lại không thốt nổi nửa lời chối cãi.

Thấy tình thế nguy ngập, Tiền Bá Vạn hoảng loạn cùng cực. Y vội vàng gạt phắt quạt lông ngỗng, nhảy khỏi sập gỗ, lao đến đá túi bụi vào ngực tên quản gia đang bị trói “Đồ gia nô súc sinh phản phúc! Bản trang chủ tin cậy giao ngươi coi sóc kho lẫm, ai ngờ ngươi dám mạo danh ta câu kết làm bậy! Ngươi lén lút phá cống, bớt xén đất đai, giết người hại mạng để tư túi, nay lại dám đổ vấy cho chủ sao?”

Tiền Bá Vạn thở hồng hộc, quay sang chắp hai tay vái lia lịa về phía cụ Khôi và bà con, giọng the thé van lơn “Cụ Khôi… bà con xóm giềng! Lão đây bị tên nô bộc này qua mặt che mắt bấy lâu! Chuyện phá cống, sửa mốc ta hoàn toàn không hay biết! Xin Đề lại đại nhân lập tức thu hồi trát phạt! Văn khế cá cược một trăm hai mươi ngày vẫn giữ nguyên, Tiền gia trang xin thề từ nay đến ngày gặt sẽ không dám bén mảng nửa bước tới cánh đồng Bạch Nham!”

Đề lại Nguyễn Tòng như vớ được cọc cứu mạng, vội vã xé toạc tờ trát đỏ trong tay, lắp bắp “Phải… phải! Việc này có nhiều uẩn khúc gian dối! Bản chức tạm thời thu hồi lệnh niêm phong! Bắt tên Tiền Phúc giải về huyện đường thẩm vấn sau! Mau rút lui!”

Đám sai nha vội vã che chắn cho Nguyễn Tòng và Tiền Bá Vạn, lủi thủi tháo chạy khỏi sân đình như bầy thú hoang chạy trốn cuồng phong.

Tiếng reo hò mừng rỡ của dân làng Bạch Nham bùng nổ, vang dội khắp góc trời ven biển. Trần Chấn ôm chặt khúc cọc gỗ lim của cha vào lòng, gục đầu bên cụ Khôi rơi những giọt nước mắt nghẹn ngào. Cụ Khôi mỉm cười đôn hậu, bàn tay thô ráp khẽ vỗ về vai chàng trai trẻ, lòng trút bỏ được tảng đá ngàn cân.

Khi đám người hống hách đã khuất dạng sau lối rẽ đường cái quan, cụ Khôi ngước nhìn ra ngoài cổng làng, nơi bóng một người đàn ông trung niên mặc áo chàm mộc mạc đang dắt con ngựa ô đứng lặng dưới tán cây đa cổ thụ. Người ấy khẽ vuốt bờm ngựa, ánh mắt tinh anh nhìn về phía cụ già râu bạc quắc thước giữa vòng vây bách tính, khóe môi thoáng nở một nụ cười đầy vẻ khâm phục và suy tư sâu kín.