Chương 21: Bóng Rợp Sân Đình

Tiếng chiêng đồng ngân dài hòa cùng ba hồi trống lệnh trầm hùng dội từ bến sông Lục lên bờ đê, lay động cả vòm cây xanh ngắt ven triền phù sa. Nắng sớm chan hòa rọi xuống sân đình Thanh Ba rực rỡ cờ hoa, xua tan làn sương mỏng manh còn vương lại trên vòm ngói rêu phong.

Cụ Quách Tố Nhàn khẽ chớp mắt, khóe môi nở một nụ cười an nhiên. Hai chữ son “BÌNH AN” vừa ráo mực, đỏ thắm và vuông vắn nổi bật trên nền giấy dó thấu quang. Cụ nghiêng đầu nhìn đám thanh niên lực lưỡng trong làng đang hân hoan bước tới, dưới sự điều phối của Mai nương, bốn chàng trai cẩn trọng nâng giàn phên nứa rước chiếc quạt bách niên vào chính giữa sân đình. Trăm lẻ tám thanh nan tre đặc ruột dẻo dai đón gió sớm, khẽ rung lên những thanh âm trầm ấm như tiếng tơ đàn.

Tiếng reo hò, trầm trồ của dân làng Thanh Ba và thợ thủ công các xóm nghề vang dậy khắp không gian — Kìa, chiếc quạt bách niên của xưởng Diệp Lạc kìa! Đẹp quá, giấy dó sáng ngời như gương soi!

— Hai chữ son đanh thép, khoáng đạt làm sao! Quả là tinh hoa bách nghệ của cụ bà!

Giữa lúc dân làng đang chen chúc chiêm ngưỡng, đoàn tùy tùng của nha môn huyện Thanh Ba trang nghiêm tiến vào cổng đình. Quan Tri huyện áo gấm chỉnh tề bước xuống kiệu tre, gương mặt hòa nhã nhưng nghiêm cẩn, theo sau là hai viên nha sai bưng khay phủ lụa điều. Thấy cụ Quách chống gậy đứng bên bậc thềm, quan Tri huyện liền chắp tay bước nhanh tới hành lễ — Kính chúc cụ bà Quách Tố Nhàn thượng thọ một trăm mười sáu tuổi! Bản quan đến trễ đôi chút vì vừa phê chuẩn xong án thư ở huyện đường, mong cụ bà niệm tình lượng thứ.

Cụ Quách cúi đầu đáp lễ, giọng ôn tồn — Quan phụ mẫu quá bộ đến chung vui cùng hội làng bến sông, xưởng quạt nhỏ bé của già này và bà con lối xóm thật muôn phần cảm kích.

Quan Tri huyện gật đầu, bèn quay người đối diện với toàn thể hương thân bô lão, dõng dạc cất lời — Hôm nay nhân ngày hội lớn, bản quan xin tuyên đọc công văn phân xử vụ án nghịch tặc mưu phản đêm rằm vừa qua. Toán phản nghịch do Trịnh Bưu cầm đầu đã cúi đầu nhận tội, đợi ngày thụ hình. Riêng viên sai dịch Đỗ Thất tại đ**m tuần sông Lục, do lòng tham che mắt, nhũng nhiễu tiền của xưởng quạt, dung túng kẻ gian, bản quan đã hạ lệnh bãi truất chức phận sai dịch, tống giam vào ngục chờ ngày giải giao về kinh sư nghiêm trị!

Dân làng nghe vậy liền đồng thanh reo hò tán thưởng, trút bỏ được nỗi ấm ức bấy lâu trước sự lộng hành của kẻ gác bến. Quan Tri huyện quay sang, tự tay đón lấy chiếc khay bạc từ viên nha sai rồi bước tới trước mặt cụ Quách — Đây là mười lượng bạc bảo chứng mà đ**m tuần từng sách nhiễu của xưởng Diệp Lạc, nay huyện nha xin trao hoàn trọn vẹn. Còn chiếc tráp gỗ đào chứa văn khế nội đình bảy mươi năm trước, quan phủ đã đối chiếu rõ ràng dấu triện son, nay kính cẩn hoàn trả về cho cụ bà giữ làm kỷ vật gia truyền.

Cụ Quách vươn hai bàn tay gầy guộc đón lấy chiếc tráp gỗ đào thân thuộc, ngón tay cụ khẽ chạm qua từng thớ gỗ nhẵn bóng. Cụ quay sang Mai nương đang rớm lệ đứng bên cạnh, trao túi bạc mười lượng vào tay nàng — Mai nương, con cầm lấy số bạc này. Về xưởng, con chia ra mua thêm gạo nếp thơm, thuốc thang bồi dưỡng và sắm sửa thêm manh áo ấm cho hai mươi mốt chị em thợ quạt khi đông về. Cực nhọc suốt mấy mùa qua, các con đã vất vả nhiều rồi.

Mai nương ôm chặt túi bạc vào ngực, nghẹn ngào cúi đầu — Dạ, con xin nghe lời Cụ cố chỉ bảo. Ơn đức của Cụ, chị em con cả đời ghi tạc.Sau khi thu xếp xong việc xưởng, cụ Quách hướng ánh mắt hiền từ về phía Tiêu Kính Du. Chàng thanh niên đứng nép bên cạnh trụ đá của mái đình, vạt áo chàm mộc mạc che đi vết thương vai vừa khép miệng, vẻ mặt trầm mặc và ánh mắt vẫn phảng phất đôi chút bối rối trước ánh nhìn tò mò của dân làng. Cụ Quách đưa tay vào tay áo rộng, rút ra mảnh thẻ bài gỗ chạm khắc chìm hình chim loan phượng, cất giọng trầm ấm — Cháu Du, con lại đây.

Kính Du giật mình, vội vàng bước lên hai bước, cung kính cúi người — Dạ, Cụ bà gọi cháu?

Cụ Quách đặt mảnh thẻ bài gỗ quý giá vào lòng bàn tay chai sần của chàng trai trẻ — Mảnh thẻ bài gia huy này, từ ngày con ngã gục bên bờ phù sa trôi dạt đến đây, già vẫn cất giữ hộ con. Nay gông cùm lưu đày đã rũ bỏ, án oan dối trá đã tan thành tro bụi, già trao lại kỷ vật dòng tộc cho con. Con hãy giữ lấy nó không phải để nuôi lòng thù hận, mà để nhắc nhở bản thân về nguồn cội, dùng bàn tay lành lặn này mà sống trọn vẹn một đời lương thiện, làm người thợ chân chính che mát cho nhân gian.

Nhìn ngắm hoa văn loan phượng thân thuộc từng là gánh nặng khiến cả gia tộc lầm than, Kính Du run run siết chặt lấy thẻ bài. Khóe mắt chàng cay xè, một giọt nước mắt lăn dài trên gò má gầy xạm phong trần. Chàng sụp gối xuống đất, dập đầu chạm trán lên phiến đá bậc thềm đình — Lời dạy của Sư phụ, đệ tử khắc cốt ghi tâm. Cả đời này con nguyện nương bóng quạt nan, giữ trọn tâm ngay lòng thẳng!

Cụ Quách khẽ nâng Kính Du đứng dậy, rồi quay sang nhìn các vị bô lão và đông đảo dân làng đang vây quanh. Cụ dõng dạc nói, giọng nói của người thợ già trăm tuổi vang lên rành rẽ khắp sân đình — Thưa các bậc bô lão, thưa toàn thể bà con trấn Thanh Ba. Kính Du dẫu từng mang phận tù nhân lưu đày bởi biến cố dòng tộc, nhưng tâm tính thiện lương, dám xả thân đỡ đao cứu mạng già này và đứa trẻ trong đêm biến loạn. Cháu cũng là người thức khuya dậy sớm vót từng thanh nan, cùng già gìn giữ chiếc quạt bách niên này qua cơn dông bão. Hôm nay trước thềm đình làng, già xin chính thức giới thiệu: Tiêu Kính Du chính là đệ tử chân truyền của xưởng quạt Diệp Lạc chúng tôi.

Những ánh mắt hoài nghi, dò xét của dân làng thoắt cái tan biến sạch trơn, thay vào đó là những nụ cười ấm áp, những cái gật đầu tán thưởng. Một vị bô lão râu tóc bạc phơ bước tới vỗ vai Kính Du — Người được cụ Quách tin cậy nhận làm đệ tử thì lòng dạ ắt phải ngay thẳng như nan tre già. Cháu cứ yên tâm ở lại làng Thanh Ba, cùng làm nghề giúp đời!

Kính Du nghẹn ngào chắp tay tạ ơn khắp lượt; nhìn vẻ mặt rạng rỡ của chàng, cụ Quách hiểu rằng khoảng cách vô hình bấy lâu giữa người thanh niên với xóm làng nay đã tan biến.

Đúng lúc ấy, từ giữa đám đông ngoài mép sân đình, một bóng dáng nhỏ nhắn lách qua những gấu áo dài, hai búi tóc củ hành lúc lắc theo từng nhịp bước. Bé Mộc Miên mặt mũi còn vương chút vụn giấy dó, hai tay nâng niu chiếc quạt nan con con dán bằng giấy vụn ngũ sắc, rụt rè bước từng bước lên thềm đá. Đôi mắt tròn xoe đen láy của cô bé ngước nhìn cụ Quách, giọng non nớt cất lên — Cụ cố ơi… con làm xong chiếc quạt nhỏ rồi này. Con mang quạt đến mừng thọ Cụ cố trăm mười sáu tuổi ạ!

Cụ Quách mỉm cười cúi xuống đón lấy món quà đơn sơ của đứa trẻ, nghe tiếng chiêng gióng lên ba hồi dõng dạc báo hiệu giờ lành dâng quạt đại bản đã điểm.