Chương 6: Vết Rạn Ba Mươi Mét

Tiếng nứt toác khô khốc dội thẳng vào lồng ngực lão Thạc giữa đêm giông bão. Dưới ánh sáng vàng vọt của ngọn đèn bão, vệt rạn chân chim vừa cắn sâu vào thảm cỏ mái đập phụ đã tức tốc bò dài, men theo sườn đất nhão nhoét rẽ thẳng l*n đ*nh.

Lão Thạc chống mạnh chiếc gậy tre đực xuống nền bùn trơn tuột, khớp gối phải nhói buốt tựa hồ có mảnh thép gỉ đang cào xé. Nam lao nhanh về phía trước, một tay che chụp đèn chắn bão khỏi những luồng mưa quất rát mặt, tay kia siết chặt bao súng K54 bên hông. Luồng sáng vàng bám sát theo từng tấc đất nứt nẻ, nơi những sợi rễ cỏ vừa đứt tung phát ra tiếng kêu lép bép ghê người.

Mưa rạng sáng trút xuống thung lũng Ba Khe tựa như thác đổ, xóa nhòa mọi ranh giới giữa mặt nước hồ và bầu trời xám xịt. Khi những tia sáng nhờ nhờ đầu tiên của ngày mới nhọc nhằn rạch ngang lớp mây chì đặc quánh, quy mô thực sự của hiểm họa mới hiện nguyên hình tr*n tr** và tàn khốc.

Vết rạn chân chim đêm qua nay đã xé toạc thành một vết nứt dọc sâu hoắm, dài gần ba mươi mét chạy dọc theo mái hạ lưu đập phụ. Nền đất đắp toác rộng, để lộ đường rãnh toác hoác sâu hút ngập ngụa bọt bùn. Mép taluy phía dưới vết nứt đã bắt đầu sụt nhẹ xuống chừng nửa tấc, đất nhão mất sạch lực dính kết, chực chờ trượt hẳn xuống chân dốc.

Dưới chân cọc số 7, tình hình còn kinh hoàng hơn gấp bội. Miệng mạch rò không còn sủi những đám bọt khí xám xịt đơn thuần, mà dòng nước đùn lên đã chuyển hẳn sang màu cà phê sữa đặc quánh. Nước sôi sục ùng ục từ đáy móng, lưu lượng nước phun trào tăng vọt gấp mấy lần, cuốn theo từng tảng đất sét vỡ vụn to bằng nắm tay cùng những mảng mùn rác đen ngòm nổi lềnh bềnh rồi tràn ra bờ cỏ.

Lão Thạc khập khiễng bước tới mép vũng bùn, cúi người bẻ một nhánh bạch đàn cắm sâu xuống dòng nước đục. Đầu cành chạm vào khoảng trống hoác mềm nhũn, không hề có chút lực cản của cốt đất đầm nén. Tim lão thắt lại. Hang rỗng xói ngầm bên trong thân đập đang khoét ngược dòng về phía thượng lưu với tốc độ khủng khiếp, moi sạch cốt hạt chịu lực mang ra ngoài.

“Bác Thạc!” — Nam bước vội lại gần, bộ quân phục bạc màu ướt sũng dán chặt vào bờ vai vạm vỡ, giọng anh khàn đặc át tiếng mưa gào. “Vết nứt trên mái đã kéo dài gần ba mươi mét rồi! Mái dốc hạ lưu đang trượt nhẹ!”

“Hiện tượng trượt cung tròn đang bắt đầu định hình!” — Lão Thạc ngẩng lên, giọng đanh thép. “Nước hồ dâng cao hai mươi hai mét, cột áp lực thủy tĩnh khổng lồ đang dồn vào túi rác mục dưới móng cọc số 7. Hang rỗng càng nở rộng, lưu lượng càng tăng. Nếu không giải tỏa áp lực nước lỗ rỗng ngay để ghìm chân khối trượt, chỉ hai tiếng nữa thôi, toàn bộ ba mươi mét mái đập phụ này sẽ sạt đổ hoàn toàn!”

Lời lão Thạc vừa dứt, từ lối mòn lầy lội dẫn l*n đ*nh đập bỗng xuất hiện một bóng người liêu xiêu bước thấp bước cao. Là bà Mán. Người góa phụ trùm chiếc nón mê rách mép sũng nước, cổ quấn chiếc khăn rằn sờn chỉ, lưng còng gùi chiếc sọt tre nặng trĩu phủ tấm bao tải gai chắn mưa.

“Bác Thạc ơi! Chú Nam ơi!” — Tiếng bà Mán hớt hải cất lên giữa tiếng gió rít ràn rạt.

Bà đặt chiếc sọt tre xuống gờ đất cao, run rẩy vén tấm bao tải: bên trong là nồi khoai lang luộc bốc khói cùng những nắm cơm độn ngô bọc lá chuối. Thế nhưng, vừa ngẩng đầu nhìn thấy cảnh tượng trước mắt, đôi mắt đôn hậu của bà mở to bàng hoàng. Chiếc nón mê trên tay tuột rơi xuống vũng bùn.

Đập vào mắt bà là đường nứt sâu hoắm dài dằng dặc xé toạc sườn đập phụ, phía dưới là vũng nước bùn màu cà phê sữa đang sục sôi dữ dội.

Khuôn mặt sạm đen tần tảo của bà Mán thoắt cái tái nhợt không còn giọt máu. Hai bàn tay chai sần bấu chặt quai sọt tre, giọng lạc hẳn đi:“Trời cao đất dày ơi… Sao con đập lại nứt toang hoác thế này hả bác Thạc? Dưới thung lũng Khe Đỏ, lúa mùa đang ôm đòng xanh mướt… Mười mấy nghìn miệng ăn trông cả vào vụ này. Vỡ đập thì trôi sạch ra sông Lô mất thôi!”

Nhìn sự hoảng loạn của người mẹ xóm núi, lão Thạc bước tới, đặt bàn tay chai sạn lên đôi vai gầy guộc đang run rẩy của bà. Giọng lão trầm xuống, ấm áp nhưng đanh thép “Cô Mán, bình tĩnh nghe tôi nói. Có bộ đội Nam và tôi ở đây, con đập chưa thể vỡ được!”

Lão ghé sát tai bà, hạ thấp giọng dặn dò dứt khoát “Cô đừng để bà con hoang mang mà vỡ trận. Bây giờ, cô về ngay hợp tác xã Khe Đỏ, tìm các cụ cao niên và chị em tổ tiếp tế, âm thầm vận động bà con chuẩn bị ngay: gom toàn bộ rơm khô bện thành từng bó cúi thật chặt, lấy hết rọ tre đan mắt nhỏ và đòn gánh tập kết sẵn ở đầu làng. Tuyệt đối không được loan tin lung tung. Hễ nghe hiệu lệnh của bộ đội là lập tức gùi vật liệu lên đây chi viện cứu đập!”

Bà Mán quệt vội giọt nước mưa trên gò má nhăn nheo, gật đầu lia lịa “Dạ, em nghe bác! Em về Khe Đỏ gom rơm, gom rọ tre ngay. Dù có phải dỡ cả mái bếp lấy rơm khô, bà con chúng em cũng quyết cùng bộ đội giữ bằng được con đập!”

Bà Mán vừa khoác chiếc sọt không lên lưng bước vội xuống dốc thì từ khúc quanh rặng bạch đàn, tiếng bước chân giẫm nát bùn lầy vang lên dồn dập. Đội trưởng Vũ Văn Thưởng lao thốc tới, theo sát phía sau là tên phụ lái xe tải người gầy nhẳng. Chiếc áo mưa cánh dơi rách tơi tả của Thưởng bay phần phật, hai mắt ti hí đảo lia lịa, khuôn mặt xám ngoét cắt không còn hột máu.

Vừa dừng chân trước cọc số 7, Thưởng chết trân nhìn vũng rò đang sục sôi dòng nước bùn đặc quánh cùng những mảng mùn rác đen sì. Rồi ánh mắt hắn dán chặt vào vết nứt dọc dài gần ba mươi mét đang há hốc trên mái dốc. Hai bờ môi thâm xì vì khói thuốc lào của hắn co giật liên hồi. Hắn hiểu quá rõ thứ mùn rác kia từ đâu chui ra — đó chính là cái túi rác bẩn mà chính tay hắn đã lén lút chôn lấp dưới móng đập phụ vào đợt thi công năm trước để rút ruột vật tư.

Nỗi sợ hãi tột cùng biến thành sự liều lĩnh điên cuồng của một kẻ cùng đường. Sau cái nhìn hoảng loạn vào vết nứt, Thưởng không hề chạy về báo cáo Ban quản lý, cũng không mở miệng bàn bạc với tổ công binh. Đáy mắt hắn lóe lên tia nhìn giảo hoạt và tàn độc.

Đứng cách đó chỉ vài bước chân, lão Thạc nghe rõ mồn một giọng Thưởng nghiến răng rít lên the thế với tên phụ lái “Chạy thốc về bãi xe ngay! Bảo thằng lái nổ máy chiếc ủi bánh xích hạng nặng, gạt sạch đất sét ở bãi dự phòng húc thẳng xuống đây cho tao! Mau lên, chậm một bước là mất mạng cả nút!”

Tên phụ lái thất thần gật đầu rồi quay ngoắt người, cắm đầu lao thốc vào màn mưa mịt mù. Lão Thạc đứng sững bên bờ dốc, nhìn theo bóng hai kẻ gian manh, bàn tay tỳ lên thanh gậy tre đực siết chặt đến trắng bệch các đầu ngón tay. Một cạm bẫy dối trá đầy chết chóc sắp sửa giáng thẳng xuống vết thương lở loét của con đập Ba Khe.