Chương 3: Bức Tường Quan Liêu

Ánh đèn pha của chiếc xe Zin ba cầu quét qua màn mưa dầm, dội những vệt sáng nhờ nhờ lên khuôn mặt nhễ nhại nước của lão Thạc. Lão nén cơn đau buốt nơi khớp gối phải, chống mạnh gậy tre đứng thẳng dậy. Trước mắt lão, Đội trưởng Vũ Văn Thưởng xăm xăm bước tới, đôi ủng da cao cổ nện bùn bắn tung tóe. Hắn khoác chiếc áo mưa màu cỏ úa dính đầy dầu luyn, hàm răng ám khói thuốc lào nghiến chặt, chiếc điếu cày ngắn kẹp khư khư bên sườn.

Thưởng dừng lại cách lão Thạc ba bước chân. Đôi mắt ti hí của hắn đảo lia lịa, quét nhanh qua vũng nước đục đang sủi tăm dưới cọc số 7 rồi gườm gườm nhìn vào nắm bùn đen còn dính trên bàn tay gầy guộc của lão già gác đập. Một tia hoảng hốt thoáng lóe lên nơi đáy mắt trước khi hắn kịp thu lại bằng vẻ mặt hống hách quen thuộc.

“Tôi hỏi mà lão điếc à?” — Thưởng gằn giọng, điệu bộ trịch thượng cố che đậy nỗi chột dạ đang cào cấu trong bụng. “Đêm hôm bão gió, không lo trông chừng thước nước trên đập chính, mò xuống taluy đập phụ bới đất tìm sâu cái gì? Lão định phá hoại công trình đấy phỏng?”

Lão Thạc nhìn thẳng vào bản mặt nhâng nháo của tên đội trưởng cơ giới, trầm giọng đanh thép “Anh Thưởng, nhìn cho kỹ vũng nước này đi. Chân cọc số 7 đang bị xói ngầm. Mạch nước đùn theo cát mịn trồi lên thành phễu, đất mất sạch sức chịu tải rồi. Mùi đầm lầy này là do rác hữu cơ dưới móng bị ủ kín phân hủy bốc lên. Đây là hiểm họa bục đập!”

Thưởng giật thót mình, cơ mặt co giật. Hắn búng mạnh tàn thuốc lào đang cháy dở xuống vũng bùn bọt khí nghe đánh “xèo” một tiếng, rồi the thé quát át cả tiếng mưa xối “Bậy bạ! Lão già lẩm cẩm ăn nói hàm hồ! Vũng nước đọng do rãnh thoát mưa bên sườn đồi tràn xuống chứ xói ngầm cái nỗi gì! Đất đập phụ do chính tay đội cơ giới của tôi thi công, xe lu nện chặt như đá tảng, có hội đồng nghiệm thu hẳn hoi. Đừng có giở thói gàn dở ra đây mà dọa nạt người khác!”

Hắn bước sấn tới một bước, giơ bàn tay to bè toan xua đuổi lão “Cút ngay về chòi trực! Từ giờ đến sáng cấm lão bén mảng lại gần cọc số 7. Lão mà còn lảm nhảm lung lạc tinh thần anh em công nhân, tôi báo cáo Ban quản lý tước bằng thương binh, tống cổ lão ra khỏi công trường Ba Khe này!”

Lão Thạc lùi lại một bước, ánh mắt quắc lên tia nhìn sắc lạnh. Nhìn điệu bộ lấm lét của Thưởng, lão thừa hiểu kẻ gian xảo này đang sợ hãi tội rút ruột công trình bị bại lộ. Tranh cãi với một kẻ cố tình bưng bít ở đây chỉ tổ tốn thời gian, từng phút trôi qua là túi rỗng dưới chân đập lại phình to thêm một tấc.

Không thèm đôi co, lão Thạc cúi người rút chiếc chai thủy tinh trong suốt trong túi xách vải bạt ra. Lão khom lưng sục miệng chai xuống vũng rỉ, hứng trọn một chai đầy ắp dòng nước đục ngầu cuộn xoáy phù sa cùng cát hạt thô. Lão nhanh tay nhặt thêm mấy mẩu rễ bạch đàn mục nát nhét chặt vào túi áo cánh bạc màu, đoạn cài chặt nút lá chuối khô vào miệng chai.

“Lão làm cái trò gì thế hả?” — Thưởng gầm gừ toan giằng lấy chai nước.

Lão Thạc chống mạnh gậy tre xuống bùn, gằn từng tiếng đanh thép “Anh không có quyền ngăn tôi báo cáo sự thật kỹ thuật. Tội phá hoại hay cứu đập, cấp trên sẽ phán xét!”

Dứt lời, lão Thạc dằn từng bước chân tập tễnh vượt qua ánh đèn pha chói lóa của chiếc xe Zin. Gió lạnh từng cơn quất rát mặt, nhưng trong huyết quản vị giáo sư già, ngọn lửa trách nhiệm đang sục sôi thiêu đốt.

Lão cắn răng chịu đựng từng cơn đau nhói buốt óc nơi khớp gối hỏng, lội ngược triền dốc đất bùn trơn tuột. Tay trái ôm chặt chai mẫu nước trước ngực như giữ sinh mạng công trình, lão hướng thẳng về phía dãy nhà ngói cấp bốn của Ban quản lý công trình Ba Khe trên triền đồi cao.

Gian phòng làm việc của Ban quản lý sáng trưng dưới ánh đèn măngxông trắng lóa. Trên tường, tấm khẩu hiệu bằng vải đỏ căng ngang dòng chữ: “Quyết tâm hoàn thành vượt mức kế hoạch công trình thủy lợi Ba Khe lập thành tích chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI”.Cánh cửa gỗ bật mở đánh “uỳnh”, gió lạnh cùng hơi nước ùa vào làm ngọn đèn măngxông chao đảo, rít lên từng hồi sè sè.

Trưởng ban Đinh Khắc Toàn giật mình ngẩng lên khỏi đống hồ sơ sổ sách. Người đàn ông bốn mươi chín tuổi béo đẫy đà, mái tóc chải ngược bóng lộn sặc mùi sáp vuốt, nách vẫn kẹp chặt chiếc cặp da nâu sờn mép. Thấy lão gác đập ướt sũng như chuột lột, bùn đỏ bám tận thắt lưng, Toàn nhíu đôi mày rậm, cất giọng kẻ cả “Ông Thạc đấy à? Giờ này không ở chòi trực đo mực nước, tự tiện chạy vào phòng chỉ huy làm cái gì? Đất cát bê bết hết cả sàn nhà rồi kia kìa!”

Lão Thạc th* d*c, nuốt ngụm nước bọt mặn chát vì nước mưa, tiến thẳng đến chiếc bàn gỗ mộc trải nilon. Lão đặt mạnh chiếc chai thủy tinh chứa nước đục ngầu cùng những mẩu rễ mục đen ngòm lên mặt bàn “Báo cáo đồng chí Trưởng ban! Chân đập phụ cọc số 7 đã xuất hiện mạch rò sủi bọt cát nghiêm trọng. Dòng thấm ngầm đã đạt đến gradient tới hạn, cuốn trôi cốt đất mịn và hạt cát trong thân đập ra ngoài. Đây là hiện tượng xói ngầm ngược dòng!”

Toàn giật mình liếc nhìn chiếc chai thủy tinh đang cuộn lớp cặn đục, nhưng rồi khóe môi hắn lại trễ xuống đầy vẻ nghi hoặc “Xói ngầm? Ông lại nói nhảm rồi. Đập phụ vừa đắp xong năm ngoái, lu lèn bằng máy bánh xích hạng nặng, làm sao mà xói được?”

“Đồng chí nhìn kỹ đi!” — Lão Thạc chỉ tay vào chai nước. “Nước thoát ra không phải nước trong vắt lọc qua tầng đất đầm, mà đục ngầu cát hạt thô và mùn rác thực vật. Đáy móng cọc số 7 có túi rác hữu cơ đang phân hủy rỗng ruột. Cột nước hồ hiện đã chạm ngưỡng hai mươi mốt mét, nếu không lập tức hạ thấp áp lực thủy tĩnh, chỉ trong vòng bốn tiếng nữa, đường ống xói ngầm sẽ xuyên thủng thân đập, gây trượt sạt mái hạ lưu và vỡ toang con đập!”

Lão Thạc bước sát lại gần bàn chỉ huy, ánh mắt sáng quắc như nhìn thấu tâm can đối phương “Tôi đề nghị Ban quản lý phải ra lệnh mở ngay một cửa van đập tràn bằng tời tay để xả bớt nước hồ đón lũ, đồng thời huy động khẩn cấp sỏi cát xử lý bẫy lọc ngược nơi chân cọc số 7!”

Nghe đến hai chữ “xả lũ”, sắc mặt Trưởng ban Toàn lập tức biến đổi từ ngạc nhiên sang giận dữ tột cùng. Hắn đứng phắt dậy, chiếc bụng phệ đập mạnh vào mép bàn làm chiếc bình mực tím rung rinh.

“Mở cửa tràn? Ông điên rồi à ông Thạc!” — Toàn gắt gỏng, giọng kẻ cả bỗng trở nên gay gắt chói tai. “Ông có biết hạ du Ba Khe là cái gì không? Ba xã Khe Đỏ, Khe Xanh, Thượng Sơn có hơn một nghìn hécta lúa mùa đang kỳ đứng cái làm đòng, chuẩn bị trổ bông! Mở tràn bây giờ, nước dâng ngập trắng đồng, mất trắng vụ mùa thì ai chịu trách nhiệm? Báo cáo thành tích bảo đảm lương thực chào mừng Đại hội của huyện, của tỉnh sẽ ra làm sao?”

“Đồng chí Toàn! Giữ lúa mà mất đập thì mười lăm nghìn người dân hạ du sẽ chết chìm trong biển bùn!” — Lão Thạc đập mạnh bàn tay chai sần xuống bàn, giọng vang như chuông đồng. “Đây là khoa học công trình, là tính mạng con người, không phải chỗ để cân nhắc thành tích hành chính!”

“Câm miệng!” — Toàn đỏ bừng mặt vì bị một lão già gác đập vặn vẹo. Hắn siết chặt chiếc cặp da sờn mép trong nách, bàn tay mập mạp đập thẳng xuống mặt bàn gỗ đánh “rầm”, khiến chiếc chai thủy tinh nảy lên.

Toàn chĩa ngón tay trỏ run rẩy vào mặt lão Thạc, nghiến răng rít từng tiếng cay nghiệt “Ông chỉ là một lão gàn dở mê tín tung tin đồn nhảm! Đừng có cậy chút công lao thương binh mà dám lên mặt dạy đời kỹ thuật với Ban quản lý! Tôi cảnh cáo ông, nếu ông còn dám mang cái chai nước bẩn này đi gieo rắc hoang mang, làm lung lạc tinh thần thi đua chào mừng Đại hội, tôi sẽ ký quyết định cắt ngay sổ gạo, đình chỉ công tác và đuổi việc ông ngay trong đêm nay!”

Đúng lúc lời đe dọa tàn nhẫn vừa dứt, một tia chớp trắng lóa xé toạc bầu trời đêm Ba Khe qua khung cửa sổ. Liền sau đó, một tiếng sấm rền vang như tiếng đại bác dội xuống thung lũng, rung chuyển cả mái ngói trụ sở, báo hiệu tâm bão số 5 hung hãn đã áp sát Ba Khe.