Chương 2: Tử Huyệt Cọc Số Bảy

Thanh âm “lục bục... lục bục” nghẹn ứ ấy tựa như một hồi chuông báo tử gióng thẳng vào tâm trí Dương Cảnh Thạc, kéo ông về thực tại hiểm nghèo. Ông đứng sững trên đỉnh đập chính, bàn tay gầy gò siết chặt cán gậy tre đực đến mức các khớp ngón tay nhô lên trắng bệch. Giữa tiếng gió rít điên cuồng qua rặng bạch đàn ven hồ và tiếng mưa quất ràn rạt vào nền đất lạnh buốt, thứ âm thanh trầm đục phát ra từ tầng đất sâu không hề tan biến mà mỗi lúc một thêm dồn dập, tựa hồ tiếng thở nặng nhọc của một con quái thú đang cựa mình dưới đáy móng.

Không một giây chần chừ, lão Thạc xoay người, dồn toàn bộ sự chú ý về phía bờ đập phụ.

Đoạn đập đất phụ dài hai trăm mét nối liền mỏm đồi đá chòi gác với chân sườn núi phía tây, lúc này chìm ngập trong màn đêm đen đặc. Nước mưa từ đỉnh đập tuôn xối xả thành từng rãnh xói nông, biến mặt đất đắp thành một dải bùn nhão nhoét trơn như bôi mỡ. Khớp gối chân phải của lão nhức buốt từng cơn dữ dội; mỗi lần dồn trọng tâm bước tới, mảnh kim khí pháo cối găm trong xương thịt lại như cào xé buốt tận tủy sống. Thế nhưng, vị giáo sư bảy mươi sáu tuổi trong hình hài ông lão thương binh tật nguyền cắn chặt răng chịu đựng. Chiếc gậy tre đực cắm ngập từng tấc bùn lầy, trở thành điểm tựa vững chãi chống đỡ cho tấm thân còng rạp bước đi khập khiễng giữa cuồng phong.

Ký ức về từng con chữ trong cuốn tiểu thuyết “Dòng Nước Cuộn Đỏ” cuộn trào bỏng rát trong đầu ông.

Theo nguyên tác, đoạn đập phụ này được khởi công vội vã vào mùa khô năm ngoái để kịp tiến độ đón cờ luân lưu thi đua chào mừng Đại hội. Đội thi công cơ giới do Đội trưởng Vũ Văn Thưởng phụ trách đã bòn rút không biết bao nhiêu phuy dầu máy, ăn bớt số lượt lu lèn mặt đất đắp. Tệ hại hơn cả, ngay tại vị trí cọc số 7, một lòng hào trũng ngập ngụa bùn tạp cùng rễ keo, rễ bạch đàn mục nát đã không hề được bóc tầng phong hóa theo đúng quy trình quy phạm kỹ thuật thủy lợi. Để kịp ngày khánh thành lĩnh thưởng, Thưởng đã xua máy ủi đùn đất sét pha cát phủ lấp lên trên, chôn chặt mớ rác rưởi ấy sâu dưới đáy thân đập như một mầm mống tai họa ngầm.

Trong trang sách cũ, chính hiểm họa giấu kín nơi cọc số 7 đã bục vỡ giữa trận bão lớn này, khoét rỗng thân đập và nhấn chìm toàn bộ vùng lòng chảo hạ lưu trong thảm họa bùn đỏ.

Lão Thạc nheo mắt nhìn qua làn mưa trắng xóa. Dưới ánh sáng vàng vọt leo lét của ngọn đèn bão Hoa Kỳ xách trên tay, bóng dáng cọc mốc bằng gỗ bạch đàn đẽo vuông hiện ra mờ ảo bên mép đập. Lão bước dồn tới gần. Trên thân cọc gỗ nứt nẻ, con số “7” quét bằng sơn đỏ tuy đã bong tróc nham nhở nhưng vẫn hiện rõ mồn một.

Tiếng “lục bục” ma quái phát ra từ ngay dưới chân taluy mái hạ lưu, cách cọc mốc chừng mười lăm mét.

Lão Thạc hít sâu một hơi buốt lạnh, cẩn trọng dò từng bước chân tập tễnh men theo triền dốc đất trơn trượt để tụt xuống chân mái đập. Nước từ sườn đập chảy tràn xuống rãnh thoát, nhưng đất bùn ở khu vực này lại mang một sắc thái hoàn toàn dị thường. Đất không chỉ ướt sũng do mưa ngấm, mà nhão nhoét, bùng nhùng tựa như một lớp thạch lỏng rệu rã.

Lão ngồi thụp xuống mép một hõm đất trũng, nâng cao chiếc đèn bão rọi sát mặt bùn.

Lồng ngực lão Thạc thắt lại. Hiện ra trước mắt ông là một vũng nước đọng đường kính chừng hơn nửa mét, nước đục ngầu một màu đỏ quạch phù sa lẫn hạt bùn xám xịt. Giữa tâm vũng nước, từng chùm bọt khí to bằng đầu ngón tay không ngừng trồi lên từ đáy bùn, nổ lách tách thành từng đám bọt bèo li ti trôi dạt ra mép. Cùng với những bọt khí ấy, từng tia cát mịn lơ lửng cuộn xoáy trào dâng, tạo thành hình phễu ngược ngay dưới đáy nước.

Đất xung quanh vũng rỉ đã hoàn toàn mất đi sức chịu tải. Lão Thạc thử tỳ nhẹ mũi gậy tre xuống mép nước; không hề có chút lực kháng cự nào, thân gậy lập tức lún sâu hơn hai gang tay ngập vào bùn nhão mà không chạm tới tầng đất cứng.

Hiện tượng cát chảy!

Lão Thạc run rẩy vục bàn tay chai sần xuống đáy vũng nước, bốc lên một nắm bùn nhão sền sệt. Ông đưa nắm bùn lại gần ngọn đèn bão rồi áp sát mũi ngửi.Một mùi hôi tanh thối rữa nồng nặc xộc thẳng vào xoang mũi — mùi khí lưu huỳnh và khí đầm lầy đặc trưng của mùn rác thực vật bị ủ kín, phân hủy lâu ngày thiếu dưỡng khí. Trong nắm bùn đen kịt trên tay ông, lẫn lộn những mẩu rễ cây bạch đàn mục nát bấy nhầy, bóp nhẹ đã mủn ra như bột tro.

Những dữ kiện kỹ thuật khô khốc trong ký ức giáo sư lập tức khớp nối hoàn hảo với hiện thực tàn khốc nơi thực địa.

Mực nước hồ Ba Khe dâng chạm ngưỡng hai mươi mốt mét đã đẩy cột nước áp lực lên mức cực hạn. Áp lực thủy tĩnh khổng lồ từ thượng lưu dồn ép dòng thấm xuyên qua các kẽ hở giữa thân đập và đáy móng. Khi gradient thủy lực thấm vượt qua ngưỡng gradient tới hạn, các hạt đất mịn và hạt sét kết dính đã bị dòng nước cuốn phăng ra ngoài qua những lỗ rỗng mục ruỗng của rễ cây mà tên Thưởng đã chôn giấu.

Đây chính là hiện tượng xói ngầm — kẻ thù số một có thể phá hủy đập đất đắp chỉ trong tích tắc!

Nước thấm ngầm không chỉ đơn thuần rò rỉ, mà đang khoét sâu thành những hang rỗng, những đường ống ngầm phát triển ngược dòng từ mái hạ lưu đâm thẳng vào lòng hồ thượng lưu. Dưới sức ép của dòng nước đục ngầu sủi bọt cát kia, các hạt đất cứ trôi đi từng phút từng giờ, túi rỗng trong lòng đập sẽ giãn nở không ngừng như một hầm ngầm khổng lồ chực chờ sụp đổ.

Chỉ cần một đoạn vòm hang bị áp lực nước bẻ gãy, toàn bộ khối đất đắp nặng hàng nghìn tấn phía trên sẽ trượt sạt mái hạ lưu theo hiệu ứng dây chuyền. Và khi ấy, một bức tường nước bùn đỏ ngầu hơn bốn mươi triệu mét khối sẽ xé toạc con đập Ba Khe, quét sạch thung lũng ba xã hạ du thành bình địa.

Mười lăm nghìn người dân vô tội ở Khe Đỏ, Khe Xanh, Thượng Sơn; hàng nghìn mẫu lúa mùa đang ngậm đòng trổ bông; và cả cuộc đời của người lính trẻ Hoàng Trọng Nam... tất cả đang bị treo lơ lửng trên bờ vực diệt vong bởi chính vũng bùn sủi bọt cọc số 7 này!

Lão Thạc siết chặt nắm bùn đen thối rữa trong lòng bàn tay. Từng giọt bùn nhão chảy tràn qua kẽ ngón tay thô ráp, rơi lã chã xuống vũng nước đục.

“Tuyệt đối không được để bi kịch trong sách tái diễn!” — Lão nghiến chặt răng, ánh mắt bừng lên ngọn lửa kiên định của lương tâm khoa học. Lão phải cứu con đập này, bằng bất cứ giá nào.

Đúng lúc vị giáo sư đang định thần tính toán lưu lượng thấm và thời gian tới hạn để lập tức chạy về báo động khẩn cấp, một tiếng gầm rú chói tai của động cơ diesel xé toạc màn mưa đêm tĩnh mịch.

Từ hướng bãi tập kết vật tư của đội thi công cơ giới, hai luồng ánh sáng đèn pha vàng vọt, sắc lẹm của chiếc xe tải Zin ba cầu cồng kềnh đột ngột quét ngang qua mặt đập phụ. Ánh đèn chói lòa rọi thẳng qua màn mưa dầm dề, chiếu trúng vào bóng dáng gầy gò, co ro của lão gác đập già đang quỳ bên vũng nước bùn hạ lưu.

Tiếng phanh xe rít lên ken két trên nền đất nhão, rồi tiếng cánh cửa buồng lái bằng sắt tây bật mở đánh “rầm”.

Một bóng người thấp đậm nhảy phắt xuống bùn lầy, tiếng ủng da nện chan chát vội vã. Ngay sau đó, tiếng quát the thé, run rẩy và đầy chột dạ của Đội trưởng Vũ Văn Thưởng rống lên xuyên qua tiếng gió bão “Lão Thạc! Đêm hôm mưa gió lão mò xuống chân cọc số 7 làm cái trò ma mãnh gì đấy hả?!”