Chương 18: Khúc Khải Hoàn Sau Bão

Hai chiếc xe ô tô Uoát bám đầy bùn đỏ vượt qua con dốc trơn trượt rồi dừng hẳn trên khoảng đất bằng phẳng nơi đầu đập phụ. Cửa xe bật mở dứt khoát. Bước xuống là đồng chí Phó Bí thư Tỉnh ủy kiêm Trưởng ban Chỉ huy Phòng chống lụt bão tỉnh Vĩnh Phú, cùng Đại tá Phó Tư lệnh Quân khu và đoàn cán bộ tác chiến, kỹ sư công trình. Sắc phục bạc màu gió sương hòa cùng những gương mặt nghiêm nghị, hốc hác sau một đêm thức trắng theo dõi từng bản tin bão lũ.

Hoàng Trọng Nam lập tức chỉnh lại vạt áo quân phục dính đầy bùn đất, bước nhanh tới đứng nghiêm trang, giơ tay chào theo đúng điều lệnh “Báo cáo Thủ trưởng! Báo cáo đồng chí Phó Bí thư! Tổ công binh tăng cường của Quân khu và lực lượng hộ đê đập Ba Khe đã hoàn thành nhiệm vụ giữ vững thân đập an toàn!”

Vị Đại tá giơ tay đáp lễ, ánh mắt sắc sảo lướt qua mặt đập phụ còn vương vãi bao tải, rơm rạ rồi dừng lại ở vệt sụt lún dài gần ba mươi mét trên mái taluy “Tình hình cọc số 7 thế nào rồi? Báo cáo ngay tại hiện trường!”

Đoàn công tác nhanh chóng sải bước men theo bờ rãnh xuống chân taluy hạ lưu. Đinh Khắc Toàn lấm lét bước sau cùng, hai tay ôm khư khư chiếc cặp da sờn mép, đầu cúi gằm không dám ngẩng lên.

Đứng bên cạnh miệng hố lọc hình vành khuyên, ông Thạc khẽ tỳ chiếc gậy tre đực xuống nền đất nhão. Khớp gối chân phải sau một đêm dầm nước buốt giá nay giật lên từng cơn đau nhức nhối, nhưng đôi mắt người giáo sư già vẫn sáng quắc, bình thản đón nhận từng ánh nhìn dò xét của đoàn kiểm tra.

Trước mặt các đồng chí lãnh đạo, Nam rành rọt báo cáo từng diễn biến nghẹt thở trong đêm: từ việc phát hiện mạch rò sủi bọt cát đe dọa nổ bục thân đập trong vòng bốn giờ, sự xuất hiện của vết nứt trượt mái taluy, cho đến âm mưu bòn rút ba mươi xe rác bùn chôn lấp dưới móng của Đội trưởng Thưởng. Nam nhấn mạnh dứt khoát “Báo cáo các đồng chí, nếu không có kiến thức cơ học đất uyên thâm và sự quyết đoán phi thường của bác Dương Cảnh Thạc, công trình Ba Khe có lẽ đã vỡ vụn trong đêm qua! Khi kẻ xấu toan dùng máy ủi đổ đất sét bưng bít sai phạm — một hành vi sẽ làm nén nghẽn áp lực nước lỗ rỗng và phá nổ thân đập trong ba mươi phút — bác Thạc đã lấy thân mình chặn xích sắt, kiên quyết yêu cầu thi công tầng lọc ngược ba lớp Terzaghi. Toàn bộ phương án kỹ thuật từ định vị hố vành khuyên, rải cát vàng thô, sỏi nhỏ cho đến nẹp rọ tre đá hộc đều do một tay bác Thạc trực tiếp dầm mình dưới bùn chỉ đạo!”

Nghe người lính trẻ dõng dạc trình bày, vị kỹ sư trưởng thủy lợi của đoàn công tác vội cúi rạp người xuống sát mép nước. Ông ta dùng bàn tay thô ráp sờ nắn từng lớp sỏi cuội, quan sát kỹ lưỡng lớp cát vàng hạt thô được rơm bện ghìm giữ tầng đáy, rồi ngửa mặt thốt lên đầy kinh ngạc “Tuyệt vời! Thoát nước tự do để triệt tiêu áp lực lỗ rỗng nhưng lại giữ chặt toàn bộ cốt hạt đất mịn bên dưới. Dòng rỉ thoát ra rãnh dẫn trong veo thế này chứng tỏ hiện tượng xói ngầm đã bị dập tắt hoàn toàn! Một giải pháp cơ học đất mẫu mực và cực kỳ táo bạo trong điều kiện thiếu thốn vật tư!”

Đại tá Phó Tư lệnh Quân khu bước tới trước mặt Nam, đón lấy cuốn sổ tay ghi chép tang vật bòn rút vật tư cùng túi vải dù đựng tiền của Vũ Văn Thưởng do Nam bàn giao. Ánh mắt vị chỉ huy quân đội ngời lên niềm tự hào “Đồng chí Thiếu úy Hoàng Trọng Nam! Đồng chí đã sử dụng Mệnh lệnh hộ đê số 09 vô cùng chuẩn xác, kiên quyết bảo vệ chân lý khoa học, bảo vệ tính mạng của mười lăm nghìn đồng bào. Hành động dũng cảm cùng kỷ luật thép của tổ công binh đêm qua đã lập nên chiến công xuất sắc. Quân khu sẽ biểu dương và đề bạt khen thưởng xứng đáng!”

Lời khẳng định đanh thép của vị chỉ huy như một nhát búa xua tan vĩnh viễn bóng ma kỷ luật oan khốc trong trang sách cũ. Nam siết chặt nắm tay, ngực phập phồng xúc động.Tiếp đó, đồng chí Phó Bí thư Tỉnh ủy tiếp nhận lá đơn xin thôi chức cùng bản tường trình kiểm điểm của Toàn do Nam lấy từ ngăn cặp bạt chuyển giao. Sau khi nghe Toàn cúi đầu thừa nhận mọi thói quan liêu, háo danh suýt làm chìm nghỉm ba xã hạ du, vị lãnh đạo tỉnh nghiêm giọng “Tỉnh ủy chấp thuận cho đồng chí thôi chức Trưởng ban ngay hôm nay. Sai phạm của đồng chí cùng hành vi phá hoại công trình của Vũ Văn Thưởng sẽ được chuyển giao sang cơ quan bảo vệ pháp luật xử lý nghiêm minh, tuyệt đối không bao che!”

Nói đoạn, đồng chí Phó Bí thư bước đến bên ông Thạc, hai bàn tay ấm áp nắm chặt lấy bàn tay gầy guộc đầy sẹo của người thương binh già “Thưa bác Dương Cảnh Thạc! Thay mặt Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh và nhân dân ba xã Khe Đỏ, Khe Xanh, Thượng Sơn, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới bác. Sự mưu trí, dũng cảm và lương tâm khoa học của bác đã cứu sống cả một vùng lòng chảo. Tỉnh ủy quyết định tặng bằng khen đặc biệt cho bác, đồng thời chỉ đạo Sở Thương binh và Xã hội khôi phục đầy đủ chế độ thương binh loại một cùng phụ cấp kỹ thuật đặc biệt cho bác ngay trong tuần này!”

Lời hứa danh dự của lãnh đạo tỉnh xóa bỏ hoàn toàn những lời đe dọa cắt sổ gạo hay định kiến về một lão già gàn dở cô độc. Lòng ông Thạc dâng trào một cảm xúc ấm áp khó tả. Thân xác này, ký ức này đã thực sự hòa làm một với mảnh đất Ba Khe kiên cường.

Nhận thấy bước chân ông Thạc hơi chới với vì cơn đau khớp gối, người y sĩ quân đội đi cùng đoàn vội vã mở chiếc hòm thuốc cứu thương bằng nhôm “Bác Thạc, để cháu chăm sóc vết thương cho bác!”

Người y sĩ cẩn thận đỡ ông ngồi xuống một tảng đá khô ráo. Chiếc ống quần bên phải xắn cao để lộ khớp gối sưng đỏ, vết sẹo mảnh pháo năm xưa tấy lên vì ngâm nước bùn suốt đêm bão. Bằng thao tác thuần thục, người lính quân y dùng bông gòn thấm cồn sát trùng lau sạch bùn non, tiêm một mũi thuốc giảm đau rồi quấn quanh khớp gối những vòng băng gạc trắng tinh, thơm mùi thuốc y tế. Cảm giác ấm nóng lan tỏa xoa dịu cơn nhức nhối nơi xương khớp, khiến đôi vai còng của ông Thạc nhẹ bẫng đi.

Khi đoàn xe của Tỉnh ủy và Quân khu chuẩn bị nổ máy di chuyển sang đập tràn để chỉ đạo công tác khắc phục sau lũ, bà Mán từ phía các mế xóm núi bước nhanh tới. Đôi mắt người phụ nữ trung du đỏ hoe vì thiếu ngủ nhưng rạng ngời niềm hân hoan.

Bà Mán nắm lấy bàn tay thô ráp của ông Thạc, giọng nghẹn ngào chan chứa yêu thương “Bác Thạc ơi! Chú Nam ơi! Xe của các đồng chí lãnh đạo đi rồi, bây giờ dân làng đón bác cùng tổ công binh về nhà văn hóa hợp tác xã Khe Đỏ thôi! Bà con ba xã đã đỏ lửa, đồ xôi mới, kho cá suối đợi các chú, các bác từ sáng sớm rồi. Bữa cơm này là tấm lòng của cả vạn con người gửi tới những người đã cứu sống xóm làng!”

Ông Thạc nhìn gương mặt đôn hậu của người phụ nữ lam lũ, rồi nhìn nụ cười rạng rỡ của Nam và các chiến sĩ công binh đang quây quần xung quanh, khẽ gật đầu xúc động “Được rồi, chúng tôi về với bà con đây.”

Đúng lúc ấy, từ phía thung lũng xa xa, tiếng kẻng đồng của hợp tác xã Khe Đỏ bỗng ngân vang từng hồi giòn giã, thanh thoát. Tiếng kẻng xua tan những ám ảnh kinh hoàng của đêm bão dữ, rộn rã lan tỏa khắp triền đồi ngập tràn ánh nắng sớm thanh bình, thôi thúc bước chân đoàn người hướng về lòng chảo xanh ngút ngàn dưới chân núi.