Chương 17: Ánh Sáng Hoàn Lương

Tiếng khóc nghẹn ngào của Đinh Khắc Toàn vỡ òa giữa sớm mai. Chiếc áo sơ mi trắng bê bết bùn dính chặt vào thân hình đẫy đà đang run bắn lên. Trước mũi giày của Thiếu úy Nam và cây gậy tre già của ông Thạc, viên Trưởng ban quỳ sụp xuống đất nhão, run rẩy giơ cao hai tờ giấy pơlu kẻ ngang chi chít mực xanh “Bác Thạc ơi... chú Nam ơi! Tôi có tội lớn với Đảng, có tội với đồng bào! Bao năm qua tôi quan liêu, háo danh, chỉ nhăm nhăm nghĩ đến báo cáo thành tích chào mừng Đại hội... Tôi mù quáng tin lời thằng Thưởng, buông lỏng quản lý để nó rút ruột công trình. Thậm chí đêm qua... tôi còn đem miếng cơm manh áo ra hù dọa cắt sổ gạo, đòi đuổi việc bác Thạc...”

Tiếng thú nhận nghẹn tắc khiến bà con Khe Đỏ đứng quanh không khỏi bàng hoàng. Cơn giận dữ lúc trước chùng xuống, nhường chỗ cho nỗi xót xa trước sự thảm hại của một cán bộ đánh mất lương tri.

Nam đứng nghiêm trang, tay giữ chặt quai cặp bạt quân sự bên hông, đôi mày cương nghị khẽ nhíu lại. Anh không lên tiếng ngắt lời, chỉ im lặng dõi nhìn người gác đập già.

Khớp gối bên chân phải nhức buốt sau một đêm dầm mưa lội bùn, nhưng ông Thạc vẫn đứng thẳng thớm. Chuyển chiếc chai thủy tinh đựng mẫu nước lắng cặn cho người chiến sĩ bên cạnh, ông tỳ gậy tre già làm điểm tựa rồi chầm chậm vươn bàn tay thô ráp đỡ lấy hai bên khuỷu tay Toàn, nâng viên Trưởng ban đứng dậy “Đứng lên đi, anh Toàn. Quỳ lạy bùn đất lúc này không rửa sạch được trách nhiệm của người đứng đầu!”

Toàn lảo đảo đứng dậy, đôi mắt đỏ hoe ngước nhìn gương mặt hằn sâu nếp nhăn từng trải của ông Thạc. Trong đôi mắt sâu thẳm của người cựu binh già không hề có sự đắc thắng hay khinh miệt, chỉ rực lên ánh nhìn nghiêm cẩn của một bậc trí giả cả đời gắn bó với khoa học công trình.

Tỳ chắc thân mình cho bớt thọt chân, ông Thạc trầm giọng, từng lời nói vang lên đanh thép giữa sớm mai “Chiếc ghế quyền lực mà Nhà nước giao cho anh là để phụng sự nhân dân, chứ chẳng phải tấm lá chắn che đậy thói ích kỷ hay bảo vệ địa vị cá nhân. Đất đá đầm nén không biết nói dối, và dòng lũ dữ trăm năm cũng không bao giờ kiêng nể những con số bóng bẩy trên giấy khen hội nghị. Đem sinh mạng của hơn mười lăm nghìn con người ở ba xã hạ du và mồ hôi nước mắt trên cánh đồng lúa mùa ra đánh đổi lấy sự an toàn cho chiếc ghế của mình, đó mới là tội lỗi lớn nhất của người cán bộ!”

Từng lời nói như chiếc đục thép gõ thẳng vào tâm khảm khiến Toàn run rẩy, nghẹn ngào cúi gập đầu trước làn gió sớm “Tôi hiểu rồi... Tôi thật sự hiểu rồi, bác Thạc! Lương tâm tôi như bị muối xát, hổ thẹn không sao kể xiết.”

Gạt nước mắt, Toàn trịnh trọng chìa cả hai tay trao tập giấy cho Nam và ông Thạc. Dòng chữ “Đơn xin thôi giữ chức vụ Trưởng ban Quản lý” cùng “Bản tường trình kiểm điểm trách nhiệm” hiện rõ dưới nét mực nắn nót, tự nguyện thừa nhận toàn bộ sự tắc trách, giáo điều đã đẩy công trình Ba Khe vào bờ vực hiểm nghèo “Tôi xin nộp lại lá đơn này cùng bản kiểm điểm lên Ủy ban nhân dân tỉnh và các đồng chí. Tôi xin chịu mọi hình thức kỷ luật nghiêm minh nhất của tổ chức, không dám oán thán một lời.”

Nam đón lấy tập giấy, cẩn thận miết phẳng nếp gấp rồi cất gọn vào ngăn cặp bạt “Thái độ thành khẩn nhận rõ sai lầm của đồng chí Trưởng ban sẽ được tổ công binh chúng tôi ghi nhận đầy đủ trong biên bản báo cáo gửi về Bộ chỉ huy Quân khu và cấp trên.”

Lúc này, vầng đông bừng sáng ở chân trời xa. Những quầng mây đen xám xịt của cơn bão số 5 tan biến dần, để lộ bầu trời xanh biếc sau đêm giông tố.Từ mỏm đồi đá cao, người chiến sĩ công binh trực trạm đo thủy văn hối hả chạy xuống, gương mặt rạng rỡ reo to “Báo cáo bác Thạc! Báo cáo đồng chí Thiếu úy! Mực nước lòng hồ Ba Khe đã rút xuống cốt hai mươi mốt phẩy tám mét! Chính thức hạ sâu dưới mức báo động hai rồi!”

Tiếng reo mừng rộn rã vang dậy khắp triền đập, những nụ cười nhẹ nhõm đồng loạt nở trên môi mọi người.

Ông Thạc phóng tầm mắt nhìn về phía đập tràn bê tông. Sau khi thân gỗ mục chèn van số 2 bị đánh bật, cánh van thép mở nâng ba tấc phối hợp nhịp nhàng cùng hai cửa van còn lại đã điều tiết lưu lượng thoát lũ vô cùng chuẩn xác. Dòng thác bạc cuồn cuộn đổ qua ngưỡng tràn vừa kịp thời giải tỏa áp lực đè nặng lên dung tích hồ chứa, lại vừa êm ả hòa vào dòng sông lớn, không hề gây ngập úng cho các triền đê bao hay vựa lúa mùa ba xã Khe Đỏ, Khe Xanh, Thượng Sơn.

Ngoảnh nhìn xuống nền móng cọc số 7, cõi lòng người giáo sư cơ học đất dâng lên niềm xúc động khôn tả. Tầng lọc ngược Terzaghi ba lớp với cát vàng hạt thô, sỏi nhỏ và rọ tre đá hộc nẹp rơm bện đã ghìm chặt cốt hạt đất. Dòng nước ngầm qua rãnh thoát dã chiến vẫn chảy đều đặn, mặt nước trong veo như mắt mèo, hoàn toàn triệt tiêu hiểm họa cát chảy.

Đang lúc ấy, tiếng đòn gánh kẽo kẹt rộn rã vang lên từ con dốc dẫn lên mặt đập. Bà Mán cùng các bà mế Khe Đỏ gùi những chiếc nồi gang to bọc kín bao tải giữ nhiệt và ấm tích nước vối bốc khói nghi ngút tiến lại gần “Các chú bộ đội ơi! Bác Thạc ơi! Mau nghỉ tay ăn bát cháo nóng cho ấm bụng nào!”

Mùi cháo gạo mới thơm lừng quyện cùng hành hoa xắt nhỏ, gừng già đập dập và chút hạt tiêu cay ấm sực lan tỏa khắp không gian bùn lầy. Từng bát cháo hoa sánh mịn, nóng hổi được những đôi bàn tay lam lũ chuyền tới tận tay các chiến sĩ công binh, thanh niên xung kích và dân công hộ đê.

Bà Mán ân cần bưng một bát cháo đầy đặn đưa cho ông Thạc, khóe mắt rưng rưng “Bác Thạc ăn đi cho ấm người! Đêm qua nhờ có bác cùng các chú bộ đội liều mình mà ba xã mới qua cơn hoạn nạn... Làng xóm mang ơn bác nhiều lắm!”

Hơi ấm từ đáy bát truyền qua lòng bàn tay xua tan cơn buốt nhức nơi khớp gối phải, ông Thạc khẽ mỉm cười “Cảm ơn bà con. Công trình này đứng vững là nhờ mồ hôi, rơm rạ và sức người của nhân dân cả đấy.”

Bà Mán cũng rót một bát nước lá vối tươi thơm lừng đưa về phía Đinh Khắc Toàn đang lặng lẽ đứng nép một góc “Anh Toàn, uống ngụm nước nóng đi cho tỉnh táo. Con người ta ai chẳng có lúc lầm lỡ, biết sai mà cúi đầu sửa lỗi trước dân thì vẫn còn kịp làm lại cuộc đời.”

Cầm bát nước vối ấm nóng trên tay, nhìn tấm lòng bao dung mộc mạc của người phụ nữ xóm núi, hai bờ vai Toàn lại run rẩy, những giọt nước mắt hối hận rớt xuống bát nước sóng sánh. Bát cháo ấm và chén nước vối nghĩa tình chuyền tay nhau giữa bùn đất, xua tan cái lạnh giá của đêm bão dữ.

Bỗng nhiên, từ khúc quanh ngã ba đường huyện dẫn vào chân công trình, tiếng còi xe ô tô Uoát dồn dập rền vang từng hồi dài. Tiếng động cơ gầm rú xé tan màn sương sớm, hai vệt đèn pha rọi sáng rực rặng phi lao ven đường, báo hiệu đoàn kiểm tra khẩn cấp của Tỉnh ủy Vĩnh Phú và Bộ chỉ huy Quân khu đã tới chân công trình...