Chương 16: Vạch Trần Kẻ Đào Tẩu

Tiếng súng trường K44 đanh gọn cùng tiếng quát tháo xé toạc màn mưa rền rĩ, dội thẳng vào màng nhĩ ông Thạc. Trên sàn thao tác đập tràn, dòng nước qua khoang số 2 đã thông dòng xả xiết, tiếng gầm gào chuyển sang âm sắc trầm đều, mực nước hồ rút êm thuận theo từng nhịp tời.

Nam giật phắt chiếc đèn bão bọc khung sắt trên tay vịn bê tông “Bên triền rừng có biến! Dân quân đã chặn được lối thoát của tên Thưởng!”

Ông Thạc chống cây gậy tre tỳ chặt xuống sàn bê tông, bàn tay gầy gò bấu lấy chuôi gậy làm điểm tựa. Khớp gối chân phải buốt nhức sau một đêm dầm mình chỉ đạo, nhưng nhịp đập trách nhiệm thôi thúc ông không thể chậm trễ. Cả hai rảo bước vượt cầu công tác, men theo mép đập chính tiến vội về lối mòn chân đồi đá sau lưng đập phụ.

Tại ngã ba đường mòn giao với chân taluy, ánh đuốc nứa bập bùng cùng bốn ngọn đèn bão xé toang bóng tối nhập nhoạng. Bốn dân quân xã Khe Đỏ bồng súng trường K44 cùng hai chiến sĩ công binh đang ghì chặt hai tay một gã đàn ông, lôi xềnh xệch ra khoảng đất trống.

Gã đó chính là Vũ Văn Thưởng. Bộ quần áo bảo hộ màu cỏ úa rách tươm từng mảng, bùn đất đỏ quạch bết dính từ mái tóc rũ rượi xuống tận ngực. Hắn thở hồng hộc đứt quãng, chân mất dép kéo lê trên cỏ ướt, ống quần rách để lộ vết gai mây cào xước rướm máu.

Người tiểu đội trưởng dân quân tiến lại trước Nam và ông Thạc, gạt vội dòng nước mưa trên trán rồi dõng dạc báo cáo “Báo cáo đồng chí Thiếu úy, báo cáo bác Thạc! Tên Thưởng lén men theo lạch suối cạn định trốn sang đất Đoan Hùng. Chúng tôi bọc sẵn đầu khe, nổ hai phát súng chỉ thiên thì hắn hoảng loạn vấp rễ cây ngã nhào vào bụi rậm!”

Một chiến sĩ công binh bước lên, trao cho Nam chiếc túi vải dù loang lổ bùn nước tước từ tay kẻ đào tẩu.

Miệng túi kéo mở lộ ra những cọc tiền giấy Ngân hàng Nhà nước loại mười đồng, năm mươi đồng nhàu nát bọc vội trong mảnh ni lông, cùng một cuốn sổ tay bìa cứng sờn mép ố vàng.

Nam đỡ lấy cuốn sổ tay mở ra soi dưới ánh đèn bão cho ông Thạc cùng xem. Mùi dầu máy nồng nặc bốc lên từ những trang giấy kẻ ô nhòe nhoẹt. Từng dòng chữ ngoằn ngoèo hiện rõ những con số gian lận tày đình: nhật ký tuồn bán dầu máy ra chợ đen, bớt xén số lượt lu lèn mái đập từ mười lượt xuống còn bốn lượt, và đặc biệt là trang ghi chép ngày tháng chôn lấp ba mươi xe bò mùn rác, rễ cây mục vào hố móng cọc số 7 đập phụ để kịp tiến độ lĩnh thưởng năm trước.

Bà Mán cùng hàng chục xã viên Khe Đỏ vừa dứt tay hộ đê dưới chân cọc số 7 nghe ầm ĩ cũng hối hả kéo lên vây kín lối mòn. Những gương mặt hốc hác vì thức trắng đêm, nhem nhuốc bùn sỏi bừng lên ngọn lửa căm phẫn khi nhìn rõ bộ dạng lấm lét của gã đội trưởng cơ giới.

Nam siết chặt quai bạt quân sự, đứng thẳng người trước toàn thể bộ đội và nhân dân ba xã, giọng đanh thép dõng dạc “Căn cứ Mệnh lệnh hộ đê khẩn cấp số 09 của Tỉnh đội Vĩnh Phú! Trước sự chứng kiến của toàn thể cán bộ, chiến sĩ và nhân dân ba xã, tôi tuyên bố lập biên bản bắt giữ quả tang Vũ Văn Thưởng về hành vi phá hoại công trình thủy lợi quốc gia và đào tẩu trong tình huống khẩn cấp!”

Thưởng run rẩy ngẩng phắt đầu, đôi mắt ti hí đảo lia lịa, cố giãy giụa “Tôi... tôi không phá hoại! Mưa bão to quá, tôi sợ sạt lở lán trại nên mới chạy ra khe suối kiểm tra xe... Các người không có quyền bắt tôi!”

Ông Thạc tiến lên nửa bước, ánh mắt quắc thước rực sáng dưới vòm mày rậm. Ông giơ cao chiếc chai thủy tinh vẫn cầm bên tay trái — lớp bùn đen và cát thô đã lắng đọng thành từng tầng rành mạch, những mẩu rễ bạch đàn mục lơ lửng bên trên vệt nước đục — rồi chỉ thẳng xuống chân đập:“Anh còn dám chối cãi? Đây là mẫu nước phù sa và mùn rác mà mạch xói ngầm vừa đùn lên từ cọc số 7! Còn những đoạn rễ cây mục to bằng ngón chân cái đang nằm rải rác dưới đáy ống nứa đo áp lực kia, có phải từ ba mươi xe rác anh lén chôn vào móng đập phụ năm ngoái hay không? Cuốn sổ tay này ghi rõ từng chuyến xe, từng can dầu bị bòn rút! Anh biến chân đập phụ thành một túi rỗng cát chảy, suýt dìm chết hơn mười lăm nghìn con người ở ba xã hạ du!”

Nhìn cuốn sổ nhật ký cùng chiếc chai thủy tinh và những thớ rễ cây mục đang bốc mùi thối rữa, mặt Thưởng xám ngoét như tro tàn. Âm mưu huy động máy ủi húc đất sét lấp miệng mạch sủi để phi tang dấu vết bòn rút và đổ tội làm bục vỡ đập lên đầu lão thương binh gác đập đã hoàn toàn tan tành.

“Bịch!”

Gã đội trưởng cơ giới quỵ hai đầu gối xuống vũng bùn lầy, dập đầu lia lịa trước mũi giày của Nam và cây gậy của ông Thạc, tiếng khóc lóc van xin nghẹn lại trong cổ họng “Tôi có tội! Bác Thạc ơi, chú Nam ơi, tha cho tôi! Tôi lóa mắt vì tiền thưởng... Tôi ăn bớt dầu máy bán ra ngoài, sợ trễ hạn bàn giao nên mới cho chôn rác mùn xuống hố móng... Đêm nay thấy chân đập bục nước đùn cát, tôi sợ đi tù nên mới xúi Trưởng ban Toàn cho máy ủi đầm đất sét bịt lại... Tôi tính bịt tạm rồi trốn, nếu đập có vỡ trôi đi thì đổ hết cho lão gác đập lơ là phiên trực... Tôi sai rồi! Xin các anh, xin bà con tha mạng cho tôi!”

Lời thú tội đê hèn vang lên khiến không gian bỗng chốc lặng phắc, rồi bùng nổ làn sóng phẫn nộ dữ dội. Những cánh tay gân guốc của bà con Khe Đỏ siết chặt lấy đòn xóc, cán cuốc, những tiếng nghiến răng râm ran “Quân tán tận lương tâm! Nó suýt dìm chết cả làng mình!”

“Suýt nữa vựa lúa mùa mất trắng vì tay nó!”

Ông Thạc đứng lặng, lồng ngực phập phồng từng cơn xúc động. Bóng ma oan khuất ngút trời trong cuốn tiểu thuyết Dòng Nước Cuộn Đỏ — nơi người thương binh tật nguyền phải bỏ mạng dưới dòng lũ cuốn và mang nỗi ô nhục muôn đời — vào giây phút này đã bị xóa sạch dưới ánh sáng của lương tâm khoa học và công lý nhân dân.

Nam nghiêm nghị giơ tay ra hiệu trấn an bà con, dứt khoát phân công “Mọi tội trạng sẽ do pháp luật định đoạt, nghiêm cấm mọi người tự ý hành hung đối tượng! Đồng chí Thắng, đồng chí Lộc, niêm phong toàn bộ tang vật gồm sổ tay và tiền mặt, lập tức áp giải Vũ Văn Thưởng về phòng chỉ huy tạm giữ! Tiếp tục hoàn thiện hồ sơ bàn giao đối tượng sang Viện kiểm sát quân sự và Ty Công an tỉnh Vĩnh Phú để điều tra khởi tố hình sự!”

“Rõ!” Hai chiến sĩ công binh cùng tổ dân quân lập tức bẻ ngoặt hai tay Thưởng ra sau, xốc nách lôi gã rời khỏi triền đập.

Mưa trên thung lũng Ba Khe ngớt dần rồi tạnh hẳn. Những dải mây xám xịt của cơn bão số 5 bị gió xua đuổi về phía chân trời xa, nhường chỗ cho rạng đông le lói ửng hồng trên mặt hồ mênh mông.

Dưới chân đập phụ cọc số 7, dòng nước rỉ qua ba tầng lọc của bẫy cát vẫn chảy tràn đều đặn qua rãnh thoát, trong leo lẻo không còn một hạt cát mịn nào. Tầng lọc ngược Terzaghi đã giữ chặt cốt đất, bảo vệ thân đập an toàn tuyệt đối qua cơn phong ba.

Đúng lúc ấy, từ góc tối bên vách chòi gác mỏm đá, một bóng người xiêu vẹo chậm chạp bước ra. Đó là Trưởng ban Đinh Khắc Toàn. Chiếc áo sơ mi trắng ướt sũng dính chặt vào thân hình đẫy đà, mặt mày tái mét, đôi mắt sưng húp thẫn thờ.

Trên hai bàn tay run rẩy như người trúng gió độc, Toàn bưng lấy lá đơn xin thôi chức và bản kiểm điểm tự viết chi chít mực xanh. Dừng lại trước mặt ông Thạc, viên Trưởng ban bất thần quỳ sụp xuống bùn đất, hai vai rung lên từng chặp, nghẹn ngào bật khóc thành tiếng...