Chương 12: Tầng Cát Vàng Cản Sóng

Mảng đất taluy đổ sập kéo theo tiếng bùn nhão nổ ục lên ghê rợn. Dòng nước mưa bề mặt từ sườn dốc đập phụ tức thì cuồn cuộn đỏ ngầu, chực xối thẳng vào hố sụt vừa toác ra nhằm khoét sâu thêm miệng tử huyệt. Cột nước trong ống nứa giật nảy, vọt cao thêm cả tấc, gầm gào như muốn bứng tung cả vành đai rơm vừa mới nẹp.

“Nguy rồi! Nước mặt tràn vào sẽ phá nát thành hố!”

Lão Thạc hét lên, cái chân tật khập khiễng lao bổ qua lớp bùn lầy quánh đặc. Khớp gối nhức buốt tựa hồ bị dùi sắt nung đâm xuyên, nhưng lúc này mỗi giây chần chừ đều phải trả giá bằng mạng sống của hàng vạn đồng bào. Ông vung chiếc gậy tre chỉ thẳng vào rãnh nước đang xối xả “Các đồng chí công binh! Vác bao tải đất lập bờ quai chắn ngay dòng nước mặt! Tuyệt đối không để một giọt nước mưa trên mái đập chảy tràn vào miệng hố sủi!”

Nghe tiếng thét đanh thép của lão thương binh già, bốn chiến sĩ công binh lập tức lao tới. Những bao tải đất dự phòng nặng trĩu được vần cấp tốc ra mép sạt lở. Từng bao đất ném xuống đánh huỳnh huỵch, ken chặt lấy nhau tạo thành một con trạch đất hình cánh cung vững chãi, chia cắt dòng lũ mặt đổ dồn về mương thoát biên. Áp lực bên ngoài vừa được triệt tiêu, vành đai rơm bện cúi của bà con Khe Đỏ lập tức ghìm chắc mép hố, giữ vững hình vành khuyên ba mét quanh tâm mạch rò.

Hố sụt tạm thời đứng yên, nhưng đáy bùn vẫn sủi bọt ùng ục đe dọa nổ bục bất cứ lúc nào. Giữa lúc hơi thở của ông Thạc còn chưa kịp điều hòa, từ triền dốc đá trơn tuột hướng lòng suối cạn bỗng vang lên tiếng bước chân dồn dập.

“Bác Thạc ơi! Cát vàng về rồi!”

Tiếng Nam sang sảng xé toạc màn mưa giông. Viên Thiếu úy trẻ cùng sáu chiến sĩ công binh m*nh tr*n ướt sũng, bùn đất bết đỏ từ đầu đến chân, đang gồng mình gánh những sọt tre trĩu nặng vượt dốc. Cơ bắp trên vai họ cuộn lên dưới sức nặng của từng đòn gánh kĩu kịt. Đôi chân bấm chặt vào sườn đồi nhão nhoét, họ lao tới cọc số 7 như những mũi tên.

Mười hai sọt tre đầy ắp cát ướt được hạ phịch xuống mép bờ quai. Nam quệt vội vệt bùn bám ngang trán, lồng ngực phập phồng “Bác kiểm tra giúp chúng cháu! Nước suối vừa cạn kiệt lòng, anh em đào sâu xuống nửa thước để cào đúng vỉa cát bồi tụ từ khe đá!”

Ông Thạc lập tức ngồi thụp xuống bên chiếc đèn bão bọc khung sắt. Bàn tay gầy guộc, thô ráp vục sâu vào lòng sọt tre bốc lên một nắm cát ướt đẫm. Dưới ánh sáng vàng vọt chập chờn, ông xòe rộng lòng bàn tay, để những hạt cát lộ rõ trước mắt. Từng hạt cát vàng ươm, đanh cứng, thô ráp góc cạnh đều đặn cỡ một đến hai milimét. Không hề lẫn một vệt sét mịn hay mùn rác phù sa.

Một cảm giác nhẹ nhõm lan nhanh trong lồng ngực lão giáo sư. Đây chính là vật liệu lọc lý tưởng theo đúng tiêu chuẩn thực nghiệm khắt khe nhất của cơ học đất.

“Cát chuẩn lắm! Hạt thô đều, góc cạnh tốt, hoàn toàn đạt quy cách một đến hai milimét!” Ông Thạc ngẩng lên, giọng đanh gọn ánh lên niềm tin. “Chỉ có loại cát thô này mới đủ sức tạo khung xương giữ hạt đất mịn mà không làm tắc dòng thấm. Có cát rồi, triển khai rải lớp thứ nhất ngay!”

Không để lãng phí một khắc, ông Thạc xắn cao ống quần, trực tiếp dầm mình xuống vũng bùn lầy lội bên trong vành đai rơm. Nước bùn ngập tới đầu gối buốt giá. Thấy ông lão thương binh dầm mưa lội bùn, Nam vội cầm tấm bạt bộ đội màu cỏ úa căng rộng trên đầu ông Thạc, che chắn bớt những đợt mưa rào quất rát mặt.

“Bà con và các đồng chí nghe tôi!” Ông Thạc cắm chiếc que nứa có vạch khắc mười lăm phân xuống đáy bùn, cất giọng chỉ đạo dứt khoát. “Rải cát vàng thô đều tay từ mép ngoài khép dần vào tim mạch sủi! Dày đúng mười lăm phân! Tuyệt đối không được đổ ụp cả sọt vào giữa! Đổ ụp sẽ tạo xung lực đột ngột làm xáo trộn lớp bùn đáy yếu ớt, khiến mạch nước xé toác đáy móng ngay!”Bộ đội và dân công Khe Đỏ lập tức răm rắp tuân thủ. Từng xẻng cát vàng thô được rải nghiêng, rải nhẹ và đều khắp mặt đáy hố lọc. Cát đổ đến đâu, màu vàng rực lấn át màu bùn xám xịt đến đó. Ông Thạc cẩn trọng dùng tay gạt phẳng từng góc, kiểm tra từng tấc đất dọc theo chiếc que nứa đo độ dày. Đúng mười lăm phân cát thô được đắp phủ kín khao toàn bộ diện tích vành khuyên.

Một hiện tượng kỳ diệu của quy luật vật lý bắt đầu hiển hiện trước mắt mọi người.

Dưới tải trọng phân bố đều của lớp cát vàng hạt lớn, những bọt khí khổng lồ bị ép xẹp lép. Lực đẩy ngược của dòng thấm ngầm không còn đùn trồi thành từng xoáy bùn hung hãn như trước. Nhờ cấu trúc rỗng xốp của các hạt cát thô ken vào nhau, dòng nước ngầm bị bẻ gãy động năng, phân tán thành vô số tia rỉ nhỏ li ti xuyên qua tầng lọc. Màu nước trào lên từ từ chuyển từ màu nâu đục quánh sang màu vàng nhạt lờ lờ.

“Nước trong dần rồi kìa bác Thạc ơi!” Một chiến sĩ công binh trẻ reo lên khe khẽ.

Nhưng ông Thạc không hề buông lỏng nét mặt trầm tư. Ánh mắt ông vẫn khóa chặt vào mặt cát “Chưa mừng vội được đâu đồng chí. Nước chỉ mới đổi màu, cốt hạt mịn tạm thời bị giữ lại, nhưng áp lực nước lỗ rỗng bên dưới vẫn đang sục sôi tìm lối thoát. Một lớp cát thô mười lăm phân chưa đủ sức nặng để ghìm gradient thủy lực. Nếu không có lớp sỏi nhỏ đè lên, áp lực ngầm sẽ đội tung tầng cát này chỉ trong chốc lát!”

Mưa gió ngoài trời càng lúc càng gầm rít dữ dội hơn khi tâm bão quét qua. Giữa cái lạnh thấu xương của đêm mưa bão, bà Mán cùng hai phụ nữ xã viên Khe Đỏ tất tả mang tới một chiếc nồi đất bọc trong bao tải gai ấm sực.

“Uống ngụm nước chè tươi cho ấm bụng đi các chú, bác Thạc!” Bà Mán khom lưng chìa từng bát sành bốc khói nghi ngút. “Có mấy củ khoai nướng trong bếp lửa hợp tác xã em đem lên đây, ăn lót dạ mà lấy sức giữ đập!”

Vị chát ngọt ấm nóng của bát nước chè tươi và mùi khoai nướng thơm nồng xua đi phần nào cái lạnh buốt thấu tủy. Nam đỡ lấy củ khoai bẻ đôi đưa cho ông Thạc, ánh mắt tràn đầy sự kính phục đối với người thương binh già kiên cường.

Thế nhưng, khoảnh khắc ấm áp ngắn ngủi vừa chớm nở thì một biến cố mới lại ập tới.

Một chiến sĩ từ bãi dự phòng hớt hải chạy vào bờ quai, giọng lạc đi giữa tiếng mưa “Báo cáo Thiếu úy Nam, báo cáo bác Thạc! Sỏi nhỏ cỡ năm đến hai mươi milimét ở bãi dự phòng chỉ còn chưa đầy hai xe rùa! Đáy hố sụt sau vụ lở vừa rồi bị lún sâu hơn tính toán ban đầu cả gang tay, lượng sỏi dự trữ không đủ rải lớp thứ hai dày hai mươi phân rồi!”

Tin dữ giáng xuống khiến bầu không khí quanh cọc số 7 lại nghẹt thở. Thiếu sỏi nhỏ làm tầng chuyển tiếp, bẫy cát lọc ngược Terzaghi sẽ đứng trước nguy cơ đứt gãy hoàn toàn.

Đúng lúc đó, miệng ống nứa đo áp lực cắm giữa tim mạch rò bỗng rung bần bật khi dòng thấm bên dưới dồn sức đội ngược lớp cát thô vừa rải. Cùng lúc, một tiếng tri hô thảng thốt từ trạm gác trên đỉnh đập vọng xuống xé toang màn đêm “Báo động! Mực nước hồ Ba Khe đã l**m sát mép bao cát chắn sóng đỉnh đập phụ rồi!”