Chương 10: Khủng Hoảng Chân Đập

Tiếng nước sôi ục ục từ miệng ống nứa vẫn dội lên không dứt, hòa cùng tiếng bước chân bì bõm dưới bùn lầy. Chiếc cặp da nâu ngập sâu trong bùn lầy, nhưng Đinh Khắc Toàn không buồn nhặt. Vị Trưởng ban đứng sững như trời trồng, hai mắt trừng trừng nhìn những đoạn rễ bạch đàn mục rữa dập dềnh quanh mũi giày.

Lợi dụng lúc mọi người chú ý vào đống rác mục, Vũ Văn Thưởng lùi dần ra sau bánh xích máy ủi. Mặt cắt không còn hột máu, dường như hiểu rõ những khúc rễ cây kia chính là bản án định tội mình, Không một lời từ biệt, Thưởng khom lưng luồn nhanh qua taluy, cắm đầu lao thục mạng vào màn mưa rậm rịt phía rặng cây ven đồi để trốn chạy.

“Đội trưởng Thưởng chạy rồi!”

Một người thợ máy hoảng hốt kêu lên. Đám thợ cơ giới lập tức nháo nhào. Kẻ buông rơi cờ lê, người hoang mang toan tháo chạy, nội bộ Ban quản lý bỗng chốc rơi vào cảnh chia rẽ và hỗn loạn tột cùng. Tiếng đùn đẩy trách nhiệm bùng lên gay gắt át cả tiếng mưa gió.

Tiếng la hét của đám thợ như nhát búa giáng thẳng vào Đinh Khắc Toàn. Gương mặt béo đẫy đà co rúm lại, mồ hôi vã ra lẫn nước mưa lạnh ngắt. Nỗi sợ hãi trách nhiệm hình sự nếu đập vỡ cuốn phăng ba xã hạ lưu dường như đang bóp nghẹt tâm can Toàn, biến sự quan liêu thường ngày thành nỗi hoảng loạn mất sạch lý trí.

Toàn bỗng túm lấy vai viên cán bộ kỹ thuật bên cạnh, gào thét mất kiểm soát “Kéo tràn! Lập tức chạy lên mở tháo khoán cả ba cửa van đập tràn! Mở hết cỡ để hạ nước hồ xuống! Xả sạch nước đi thì thân đập mới nhẹ gánh, mới không bục!”

Nói đoạn, Toàn quay ngoắt người, toan lao về phía bậc đá dẫn lên đập tràn bê tông.

“Đứng lại!”

Tiếng quát của ông Thạc đanh thép như lệnh chỉ huy. Lão thương binh bước tập tễnh, giơ cây gậy tre chắn ngang lối đi của Toàn. Đôi mắt sâu thẳm rực lên ánh nhìn sắc bén “Anh Toàn, anh muốn tự tay bức tử con đập này sao?”

Toàn thở hồng hộc, gầm gừ trong bấn loạn “Ông gác đập, tránh ra! Đập sắp vỡ rồi! Mở cửa van hạ nước là nguyên tắc sống còn, ông còn cản cái gì?”

“Hạ nước đột ngột lúc này là hành động tự sát!” — Giọng ông Thạc sang sảng, đanh gọn giữa màn mưa. — “Mái hạ lưu cọc số bảy đã nứt toác ba mươi mét, đất bên trong đã hóa lỏng vì xói ngầm. Mở tháo khoán cả ba cửa van dã chiến kéo tời tay, lưu lượng xả hàng nghìn khối một giây sẽ làm mực nước thượng lưu sụt giảm đột ngột. Khi áp lực thượng lưu tụt quá nhanh mà nước ngấm trong thân đập chưa kịp thoát, áp lực thủy tĩnh ngược sẽ giật sập toàn bộ khối trượt taluy trong chớp mắt! Thân đập chính sẽ nứt toác theo hiệu ứng dây chuyền!”

Ông Thạc chỉ tay về phía thung lũng mịt mù “Chưa kể, hàng chục triệu khối nước trút xuống sẽ thành lũ quét nhấn chìm hơn mười lăm nghìn đồng bào ba xã hạ du. Vựa lúa mùa đang trổ đòng sẽ tan hoang trước khi còi báo động kịp hú! Đập chưa cứu được thì dân đã chết chìm!”

Đinh Khắc Toàn khựng lại, run rẩy như cầy sấy. Đúng lúc đó, Thiếu úy Hoàng Trọng Nam bước lên, tay đặt chắc nịch lên bao súng K54 bên hông.“Đồng chí Trưởng ban!” Nam cất giọng đanh gọn. “Tôi thay mặt lực lượng công binh yêu cầu đồng chí giữ nguyên vị trí! Theo Mệnh lệnh hộ đê khẩn cấp số không chín của Tỉnh đội, trong tình huống uy h**p nghiêm trọng an toàn công trình, mọi phương án kỹ thuật lúc này phải tuyệt đối tuân thủ chỉ đạo của cán bộ kỹ thuật am hiểu thực địa. Đồng chí không được phép manh động!”

Ánh thép trong mắt người lính trẻ cùng những luận cứ cơ học đất sắc bén của ông Thạc đã bẻ gãy hoàn toàn chút chống cự cuối cùng của Toàn. Trưởng ban Toàn rã rời ngã quỵ xuống gối, chiếc áo mưa rách bươm dính bết vào người. Nhận rõ bản thân hoàn toàn bất lực và đứng trước bờ vực trách nhiệm sinh tử, Toàn run rẩy thò tay vớt chiếc cặp da dưới bùn lên.

Rút ra tờ công văn đóng dấu đỏ nhăn nhúm vì ngấm nước, Toàn cầm chiếc bút máy cài trên túi áo ngực, bàn tay mập mạp run rẩy ký nguệch ngoạc vào dòng ủy quyền “Tôi… tôi giao lại… Toàn bộ kỹ thuật xử lý tại chỗ cọc số bảy xin ủy quyền cho đồng chí Nam và ông Thạc… Xin các đồng chí cứu lấy đập…”

Tờ giấy vừa trao sang tay Nam thì từ đỉnh đập chính, một chiến sĩ công binh hớt hải lao xuống bùn lầy, tiếng hô thất thanh xé toạc màn mưa “Báo cáo Thiếu úy! Nước hồ Ba Khe vừa vượt mốc hai mươi hai phẩy năm mét, chính thức chạm báo động ba rồi! Sóng lớn đang l**m sát mép đỉnh tràn!”

Tin dữ ập đến khiến bầu không khí tại cọc số bảy như đông cứng lại. Chênh lệch cột nước giữa thượng lưu và chân đập phụ lúc này đã lên tới gần năm mét. Tại tim mạch rò, cột nước đỏ quạch trong ống nứa lại dâng thốc thêm một tấc, nổ lẹt đẹt những bọt khí chết chóc. Đất dưới chân mọi người rung lên nhè nhẹ như có dòng lũ ngầm đang cuộn xoáy bên dưới.

Tất cả ánh mắt — từ những người lính công binh đến đám thợ cơ giới hoang mang — đều đồng loạt đổ dồn về phía lão thương binh già.

Gió bão thốc ngược tà áo bộ đội bạc màu của ông Thạc. Lão nén cơn đau buốt nơi khớp gối phải, đứng thẳng lưng giữa bùn lầy. Bản lĩnh của vị giáo sư cơ học đất từng trải qua muôn vàn thử thách trỗi dậy mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

“Các đồng chí và anh em nghe đây!” Ông Thạc dõng dạc cất lời, thanh âm trầm tĩnh át cả tiếng gió rít. “Chúng ta chỉ có một con đường sống duy nhất để cứu con đập này: tuyệt đối không được đắp đất bịt miệng rò, mà phải thi công cấp tốc bẫy cát lọc ngược ba lớp ngay tại hố sủi này theo đúng nguyên lý Terzaghi!”

Nhìn thẳng vào từng gương mặt căng thẳng xung quanh, ông Thạc vạch rõ phương án “Nguyên lý lọc ngược là để nước thoát tự do giải tỏa áp lực nước lỗ rỗng, nhưng giữ chặt toàn bộ cốt hạt đất mịn không cho trôi ra ngoài. Cấu tạo gồm ba tầng vật liệu có cỡ hạt tăng dần: Tầng một, trải cát vàng hạt thô dày mười lăm phân áp sát miệng sủi; tầng hai, rải sỏi nhỏ cỡ hạt năm đến hai mươi milimét dày hai mươi phân; tầng ba, chèn sỏi cuội đá dăm cỡ bốn mươi đến bảy mươi milimét dày hai mươi lăm phân, bên trên nẹp chặt bằng rọ tre và rơm bện! Khi nước ngầm thoát qua ba tầng lọc này chuyển sang trong vắt, hiện tượng cát chảy sẽ bị dập tắt hoàn toàn!”

Ánh mắt kiên định của ông Thạc như truyền luồng sinh khí mới vào từng con người đang rệu rã.

“Rõ! Công binh sẵn sàng chấp hành mệnh lệnh!” Hoàng Trọng Nam dập gót giày dứt khoát.

Đúng lúc ấy, từ phía thung lũng Khe Đỏ dưới hạ du, từng hồi kẻng đồng hợp tác xã dồn dập vang lên xé toạc không gian bão bùng. Tiếng kẻng báo động chạy lũ hòa lẫn cùng tiếng nước lũ gầm réo điên cuồng nơi lòng hồ Ba Khe.

Ông Thạc siết chặt thân gậy tre, mắt nhìn đăm đăm vào miệng ống nứa đang run rần rật. Mạch xói ngầm đang khoét ngược vào tim đập từng giây từng phút. Thời gian để quân dân hoàn thành trận địa bẫy cát cứu lấy vạn mạng người chỉ còn vỏn vẹn bốn giờ đồng hồ.