Chương 20: Bình Yên Trên Cao Nguyên đá

Ánh đèn pin dã chiến từ đỉnh cầu thang quét qua từng bậc đá phiến, rọi xuống vòm hầm bát giác tĩnh lặng. Viên trung úy công binh th* d*c sau khi chạy liền mười hai bậc đá, hai tay giơ cao phong bì công văn còn tươi màu dấu niêm phong đỏ thắm.

“Có quyết định rồi!” Anh ta hô lớn, giọng vang dội vào vòm đá không còn tiếng vọng hạ âm ma mị. “Ủy ban nhân dân tỉnh vừa ký lệnh khẩn. Toàn bộ phương án nổ mìn phá dỡ bị hủy bỏ! Đội công binh nhận lệnh chuyển sang phương án bảo tồn hiện trường!”

Kỳ đứng giữa căn hầm, chậm rãi thu tay khỏi bờ vai khô gầy của cha. Khe nứt dưới sàn đã khép kín hoàn toàn, chỉ còn lại một đường ngấn xám mờ như một vết sẹo tự nhiên của thạch tầng. Luồng khí nóng nồng nặc mùi chu sa và nhựa thông tan dần vào sự thanh khiết của lòng đất. Văn ngồi thụp xuống bệ đá cạnh máy đo địa chấn, tháo cặp kính cận dính đầy bụi vôi, thở ra một hơi dài run rẩy “Mày nghe thấy không, Kỳ? Xong rồi... Chúng ta giữ được nơi này rồi.”

Kỳ không đáp bằng lời, chỉ khẽ gật đầu. Cô quay sang nhìn sáu pho thi thể tiền nhân và người cha đang an vị ở hướng bắc. Dưới ánh sáng đèn huỳnh quang, những ngón tay của bảy người canh giữ đã buông lỏng tự nhiên trên đầu gối, không còn đan siết căng thẳng như suốt hơn một thế kỷ qua. Giao ước hiến sinh đã khép lại trong thanh thản.

✦ ✦ ✦

Hai ngày tiếp theo, khu vực nhà thờ đá Mã Tâu bước vào đợt thi công khẩn trương nhưng tuyệt đối chuẩn xác. Tiếng gầm rú đe dọa của giàn khoan phá đá đã lùi xa; thay vào đó là nhịp làm việc thận trọng của phân đội công binh công trình phối hợp cùng nhóm nghiên cứu khảo cổ.

Theo phương án bảo tồn địa tầng do Kỳ và Văn đề xuất, một lớp bê tông đệm kỹ thuật có tính đàn hồi cao được đưa xuống, trải đều trên nền gian thánh phía trên nhằm hấp thụ toàn bộ xung chấn cơ học từ môi trường bên ngoài. Những khối đá phiến bị xô lệch trong các đợt rung chấn trước đó được chêm chèn cẩn thận bằng vữa vôi mật mía truyền thống, phục hồi nguyên vẹn độ liên kết của móng vòm xây từ năm 1907.

Ở đầu lối xuống mười hai bậc đá, một khung thép chịu lực dày dặn được neo chặt vào đá gốc. Chiếc cửa thép đúc kiên cố, sơn phủ lớp chống ăn mòn tiệp với màu đá xám tai mèo, từ từ hạ xuống vị trí then chốt. Cánh cửa nặng hàng tạ khép lại với một tiếng cạch đanh gọn, vĩnh viễn khóa kín không gian bát giác bên dưới, bảo vệ bảy người canh giữ trong giấc ngủ thiên thu mà không một tác động trần thế nào có thể xâm phạm.

“Độ ẩm và nhiệt độ bên trong sẽ ổn định vĩnh viễn nhờ lớp đệm đàn hồi này,” Văn vừa lau vệt mồ hôi trên trán vừa kiểm tra lại các chốt thép. “Bảy người họ sẽ không bao giờ bị quấy rầy nữa.”

Kỳ đứng bên cạnh, đưa tay chạm vào bề mặt thép lạnh. Lần này, không còn bất kỳ dao động hạ âm nào dội lên. Lòng đất Mã Tâu đã thực sự ngủ yên.

✦ ✦ ✦

Trưa hôm ấy, sương mù vùng cao tan biến dưới ánh nắng ấm áp hiếm hoi của những ngày đầu xuân. Khoảng sân trước thánh đường Mã Tâu ngập tràn gió núi và hương hoa lê trắng muốt vừa hé nở sau rặng rào đá.

Một chiếc xe dã chiến mang biển số công vụ của tỉnh dừng lại trước cổng vòm. Bà Nguyễn Thị Cúc bước xuống, trên tay cầm tập hồ sơ bọc bìa da trang trọng. Gương mặt người phụ nữ từng mỏi mệt vì sức ép tiến độ nay rạng rỡ nét nhẹ nhõm.

“Chúc mừng em, Kỳ,” bà Cúc tiến lại gần, trao tận tay cô văn bản có chữ ký của Chủ tịch tỉnh. “Phương án nắn tuyến đường tránh hai nghìn ba trăm mét vòng qua sườn đông đã chính thức được phê duyệt. Sáng nay, các mũi thi công cơ giới đã bắt đầu mở đường theo hướng mới, cách xa mỏm đá Mã Tâu. Đồng thời, toàn bộ khu vực này đã có quyết định công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh dưới danh xưng Không gian văn hóa khảo cổ Mã Tâu.”

Kỳ đón lấy tập văn bản, ngón tay miết nhẹ lên dòng chữ quyết định. Từng con số, từng dòng lập luận địa tầng và chứng tích lịch sử mà cô cùng đồng sự thức trắng đêm hoàn thành nay đã trở thành tấm lá chắn pháp lý vững chắc nhất cho di sản.

“Cảm ơn chị Cúc,” Kỳ nói, giọng trầm tĩnh nhưng ánh mắt ánh lên vẻ kiên định. “Nếu không có chị giữ vững lập trường trước ban chỉ huy công trường, di tích này đã không còn tồn tại.”

Bà Cúc mỉm cười, vỗ nhẹ lên vai Kỳ “Chị chỉ làm đúng trách nhiệm. Chính sự bền bỉ và những chứng cứ thuyết phục của đoàn nghiên cứu các em mới là điều cứu lấy mảnh đất này.”

Ở góc sân, Linh mục Lê Công Phúc và Trưởng thôn Vàng A Sình đang đứng cạnh nhau bên gốc thông già. Bộ áo dòng xám tro của vị linh mục sáu mươi tám tuổi đứng kề chiếc áo chàm cài khuy lệch của người đàn ông Mông Đen tạo nên một hình ảnh hài hòa kỳ lạ giữa đức tin tôn giáo và cội nguồn bản địa.Kỳ cầm chùm chìa khóa thép của cánh cửa hầm ngầm, bước đến trước mặt hai người lớn tuổi. Cô nâng chùm chìa khóa bằng cả hai tay, kính cẩn trao lại cho Cha Phúc và ông Sình “Thưa cha, thưa ông. Căn hầm đã được niêm phong kỹ thuật hoàn tất. Trách nhiệm khảo sát của Viện chúng tôi đến đây là khép lại. Quyền trông nom và gìn giữ nơi an nghỉ của bảy tiền nhân xin được trao lại cho giáo họ và bà con Mã Tâu.”

Cha Phúc nhận lấy chìa khóa, đôi bàn tay gầy gò run nhẹ. Vị linh mục già nhìn sâu vào mắt Kỳ, ánh mắt bao dung không còn vẻ trĩu nặng mặc cảm của mười bảy năm che giấu bí mật “Cảm ơn con. Con không chỉ cứu lấy nhà thờ, mà còn đem lại sự thanh thản cho những người nằm xuống, và cho cả lương tâm của cha. Cố Moreau và cha của con ở dưới kia chắc chắn đang rất đỗi tự hào về con.”

Vàng A Sình đứng bên cạnh, nét mặt sạm nắng giãn ra, khóe mắt hằn sâu những nếp nhăn của sự nhẹ nhõm. Người trưởng thôn Mông Đen kiệm lời vươn bàn tay thô ráp nắm lấy bả vai Kỳ, siết nhẹ một cái đầy tin cậy “Người nhà họ Hà làm được điều đã hứa. Đất Mã Tâu nhận tấm lòng của cô. Từ nay, người sống yên ổn làm nương, người chết yên lòng ngủ dưới đá.”

Lý A Mẩy từ bậc thềm nhà xứ chạy lại, tay ôm một bọc vải lanh dệt thổ cẩm thơm mùi thảo mộc. Cô gái trẻ dúi bọc quà vào tay Kỳ, đôi mắt lấp lánh ngấn nước nhưng nụ cười tươi tắn “Chị Kỳ, đây là bánh ngô và tấm khăn tự tay em dệt. Chị về xuôi nhớ giữ gìn sức khỏe. Mai này đường mới mở xong, chị nhất định phải quay lại thăm bản em nhé!”

Kỳ đón lấy tấm khăn chàm ấm áp, khẽ gật đầu “Chị nhất định sẽ quay lại, Mẩy à.”

✦ ✦ ✦

Đầu giờ chiều, chiếc xe dã chiến của Viện Khảo cổ nổ máy giòn giã giữa sân nhà xứ. Văn đã xếp gọn gàng toàn bộ máy móc đo đạc, mẫu vật và các hòm sắt tài liệu vào khoang sau. Anh ngồi sau vô lăng, hạ kính chắn gió nhìn Kỳ đang đứng ngắm lại thánh đường lần cuối.

“Lên đường thôi Kỳ, về đến Hà Nội cũng phải nửa đêm đấy,” Văn gọi, nụ cười đôn hậu quen thuộc trở lại trên gương mặt tròn.

Kỳ bước lên ghế phụ, đóng cửa xe. Chiếc xe từ từ lăn bánh qua con đường đất đỏ lởm chởm đá cuội, để lại phía sau những cái vẫy tay tiễn biệt của Cha Phúc, ông Sình và Mẩy dưới chân tháp chuông.

Khi xe lên đến đỉnh dốc Mã Tâu — điểm cao nhất trước khi đổ đèo về hướng thị trấn Đồng Văn, Kỳ bảo Văn dừng xe vài phút.

Cô bước xuống, đứng tựa vào lan can phòng hộ bằng thép ven mép vực. Gió đại ngàn thổi lồng lộng, mang theo hơi thở tinh khôi của rừng đá và hương hoa dại đầu mùa. Nhìn xuống thung lũng sâu thẳm, ngôi nhà thờ đá Mã Tâu theo phong cách Romanesque hiện ra sừng sững, mái ngói sẫm màu và tường đá xám nổi bật giữa biển mây trắng bồng bềnh cuộn trôi. Ở phía sườn đông xa xa, vệt mở đường mới đang uốn lượn mềm mại quanh chân núi, hoàn toàn tránh xa không gian linh thiêng của mỏm đá móng ngựa.

Kỳ nhìn xuống bàn tay phải của mình. Vết rách sâu từng rớm máu vì những nhát siết giằng xé trong chuỗi ngày đối diện hiểm nguy nay đã khép miệng hoàn toàn, để lại một vệt sẹo mờ nhẵn nhụi. Nỗi đau đớn, uất nghẹn và cảm giác bị bỏ rơi dai dẳng suốt hai mươi năm ròng rã dường như cũng theo vệt sẹo ấy mà liền da, tan biến vào hư không.

Cha cô không hề trốn chạy. Ông đã chọn ở lại nơi này như một người lính kiên trung, hiến dâng sự sống để che chắn cho thung lũng và giữ lấy sự bình yên cho đứa con gái nhỏ. Giờ đây, di nguyện ấy đã được cô hoàn tất trọn vẹn bằng tri thức, phẩm giá và sự thật lịch sử.

Kỳ mở chiếc đồng hồ quả quýt trong túi áo ngực. Chiếc kim thanh mảnh nhích từng nhịp tích tắc thanh thản dưới ánh mặt trời rực rỡ. Bên trong nắp kim loại, dòng chữ khắc “H.M.T – H.G.K” ánh lên sắc vàng ấm áp.

Khẽ mỉm cười, cô gấp nắp đồng hồ lại, hít một hơi thật sâu cho lồng ngực tràn ngập dưỡng khí cao nguyên rồi quay gót bước về phía chiếc xe đang nổ máy chờ sẵn. Con đường phía trước thênh thang rộng mở.