Chương 10: Bản Khế Ước Bị Vùi Lấp

Lời đe dọa hiểm độc của Đặng Khắc Thụ còn phảng phất trong khoang thuyền buôn mù mịt sương đêm, nhưng cụ Hoa Thiệu Hùng không hề nao núng. Cụ khẽ nâng vạt áo nâu sồng, ánh mắt bình thản nhìn xoáy vào gương mặt đang cố tỏ ra trịch thượng của gã phú hào — Lão già này đã tám mươi năm dầm mình trong bùn đất, xương thịt này sớm muộn cũng về với đất bãi sông Cả, có gì mà phải sợ xiêu vẹo hay lạc chợ trôi sông? Chỉ có kẻ lòng mang dạ quỷ, tay nhuốm máu người vô tội mới phải run rẩy trước một bộ xương tàn vùi dưới lòng đất lạnh. Lão khuyên ông Bá nên chuẩn bị nén nhang tạ tội đi là vừa.

Nói đoạn, cụ dứt khoát xoay người bước ra khỏi mũi thuyền, bỏ lại sau lưng tiếng nghiến răng ken két và ánh mắt hằn học của Đặng Khắc Thụ.

Sương mù cuối canh tư bốc lên từ mặt nước sông Cả buốt thấu xương tủy. Cụ Hùng rảo bước theo triền đê vắng trở về xóm lò gốm Cổ Lũy. Đẩy nhẹ cánh liếp bước vào gian chái, ánh đèn dầu leo lét rọi lên chiếc phản gỗ lim, nơi di cốt người phu nước bọc trong tấm vải chàm vẫn nằm yên vị. Tuần đinh trưởng Đỗ Văn Bản đang ngồi tựa cột lim gật gù, còn Trọng Lạc ngồi bất động bên cạnh, đôi mắt đỏ hoe ngước lên nhìn cụ — Ông… ông ra bến Than có sao không? Tên ác bá ấy nói thế nào?

Cụ Hùng tháo chiếc bầu rượu gốm đặt lên bàn chuốt, khẽ lắc đầu ra hiệu cho Lạc bình tĩnh rồi ngồi xuống chiếc ghế tre. Đỗ Văn Bản cũng giật mình choàng tỉnh, vội nắm lấy cây côn sắt — Cụ đối chất với hắn rồi ư? Hắn có thừa nhận dấu triện trên cán mai không?

— Một con cáo già như Đặng Khắc Thụ đời nào chịu nhận tội khi chưa bị dồn vào chân tường — Cụ Hùng thở dài, ánh mắt dừng lại ở nửa chiếc đòn gánh tre già gãy mục — Hắn đe dọa lão, nhưng lão đã thấy rõ sự khiếp đảm trong đáy mắt hắn khi nghe đến cái tên Trần Khắc Đạt. Hắn sợ bộ hài cốt này hơn bất cứ thứ gì.

Nói đến đây, cụ Hùng bỗng chùng giọng xuống. Những ký ức hỗn loạn của đêm mưa bão tháng Mười mười năm trước bỗng cuộn trào về như thác lũ. Đêm ấy, bên bờ sông gầm gào sóng dữ, ngoài đứa trẻ đói lả đang thoi thóp ôm chiếc đòn gánh gãy, cụ còn nhớ rất rõ những lời trăng trối đứt quãng thều thào trong gió rít của người phu nước trước lúc hơi tàn: "Gốc đa… rễ cổ thụ đầu làng… bọc sáp… đất cho con tôi…". Mười năm qua, cụ cứ ngỡ đó chỉ là những lời mê sảng hoảng loạn của một kẻ cùng đường gặp nạn, nhưng đêm nay, khi vết rìu đốn củi và chiếc mai dính vôi lộ diện, từng mảnh ký ức vụn vỡ bỗng kết nối chặt chẽ đến rợn người.

Cụ Hùng đứng phắt dậy, đôi mắt lóe lên tia sáng rực rỡ — Lạc! Đi theo ông. Chú Bản ở lại đây trông nom gian chái, chớ để kẻ gian lẻn vào làm uế tạp di cốt.

— Đi đâu hở ông? Trời sắp rạng rồi — Trọng Lạc ngơ ngác đứng dậy, lau vội khóe mắt.

— Đến gốc đa cổ thụ đầu làng. Cha con có để lại một vật cho con ở đó!

Hai bóng người một già một trẻ lặng lẽ rời khỏi xưởng gốm họ Hoa. Gió bấc rít từng cơn qua những rặng tre gai ven đường làng. Cây đa cổ thụ làng Cổ Lũy sừng sững nơi ngã ba đầu xóm, thân cây to mấy người ôm, rễ phụ buông rủ chằng chịt như những cánh tay hộ pháp cắm sâu vào lòng đất bãi. Dưới tán lá rậm rạp um tùm, bóng tối như quánh đặc lại.Cụ Hùng bước vòng quanh gốc cây, dùng đầu gậy tre già gõ nhè nhẹ vào từng khe rễ xù xì bám đầy rêu phong. Trọng Lạc cầm chiếc xẻng nhỏ đi sát phía sau, lòng ngập tràn hồi hộp và xót xa.

— Hướng đông nam, nơi rễ phụ đâm chéo vào lòng đất thịt… — Cụ Hùng lẩm nhẩm nhớ lại lời trăng trối năm nào — Lạc, đào chỗ này xuống chừng hai gang tay, cẩn thận kẻo chạm nát vật bên dưới.

Trọng Lạc quỳ thụp xuống lớp lá mục ướt đẫm sương đêm. Từng nhát xẻng cắm sâu vào đất bãi bồi xốp ẩm, cẩn trọng bới từng vốc đất mùn. Đột nhiên, mũi xẻng va phải một vật tròn cứng phát ra tiếng “cộc” khô khốc.

— Ông ơi, có vật lạ! — Lạc thốt lên khe khẽ, hai bàn tay run rẩy gạt phăng lớp đất ướt.

Dưới tầng rễ đa chằng chịt lộ ra một ống tre đực già ngả màu nâu bóng, dài chừng một thước mộc. Hai đầu ống tre được gắn kín mít bằng một lớp sáp ong dày cộp, bên ngoài bọc thêm lớp vải dầu chống thấm nước của dân chài ven sông. Lớp sáp ong đã ngả màu xám xịt theo năm tháng nhưng vẫn giữ nguyên độ kín kẽ, phong tỏa hoàn toàn ẩm ướt của đất trời.

Cụ Hùng đỡ lấy ống tre, tay khẽ run. Cụ rút con dao nhỏ gọt gốm bên hông, cẩn thận cạo bỏ lớp sáp ong bọc kín đầu ống. Một mùi hương trầm thoang thoảng xen lẫn mùi giấy điệp mục cũ bốc ra. Cụ dốc nhẹ miệng ống tre vào lòng bàn tay.

Bên trong rơi ra một cuộn giấy bản ố vàng cùng một bọc vải nhỏ buộc túm bằng sợi dây gai thô. Trọng Lạc mở bọc vải gai, bên trong là những đồng tiền kẽm xâu chuỗi đã rỉ xanh và vài mảnh giấy ghi chép chi li từng đồng tiền công gánh nước thuê: "Ngày rằm tháng Ba, gánh năm mươi gánh nước lò vôi, được hai mươi đồng kẽm… Ngày mùng mười tháng Bảy, gánh nước phù sa bến Than, chắt chiu thêm một quan tiền…". Từng dòng chữ nguệch ngoạc chất chứa bao nhiêu mồ hôi, nước mắt và tình phụ tử thiêng liêng của người cha nghèo khó mong mỏi tấc đất cắm dùi cho giọt máu duy nhất.

Cụ Hùng run rẩy mở cuộn giấy bản lớn ra dưới ánh sáng tờ mờ của buổi sớm. Đó là một tờ văn tự mua bán đất bãi bồi tại gò Mã Vôi có đóng dấu triện đỏ của Lý trưởng đời trước, đề tên người mua là Trần Khắc Đạt, sở hữu trọn vẹn dải đất thoai thoải ven sông Cả kéo dài từ chân gò ra tận bến Than.

Cụ Hùng thảng thốt thở hắt ra một hơi, mọi nghi vấn bấy lâu nay bỗng chốc sáng tỏ như ban ngày — Ra là thế… Trời ơi, oan khiên mười năm nay mới rõ ngọn ngành! Lạc ơi, cha con không phải kẻ chết vô danh. Mười năm trước, dải đất gò Mã Vôi này vốn thuộc về cha con sau bao năm gánh nước thuê chắt bóp từng đồng kẽm mua lại. Đặng Khắc Thụ khi ấy vừa phất lên, muốn cướp trọn bến sông để dựng lò vôi và độc chiếm mỏ đất sét trắng. Hắn ép cha con nhượng lại không thành, liền lừa ra bến Than trong đêm bão sát hại dã man!

Trọng Lạc ôm chặt tờ văn tự vào lồng ngực, nước mắt giàn giụa nhỏ xuống mặt giấy điệp — Hắn giết cha con… rồi chôn xác phi tang dưới vôi sống…

— Nhưng hắn không tìm thấy tờ văn tự gốc này! — Cụ Hùng siết chặt ống tre, giọng đanh lại — Suốt mười năm qua, không có văn tự thực thụ, hắn không thể đường hoàng chiếm trọn gò Mã Vôi. Nay hắn mượn cớ hũ tiểu sành nứt vỡ, rải vôi độc giả làm ma quỷ quở phạt để ép bà con dời mồ mả, mượn tay Lý trưởng Đinh Cửu hợp thức hóa bãi đất vô chủ này về tay họ Đặng!

Gió sớm từ bến sông Cả thốc mạnh làm rung chuyển tán đa già, xua tan màn sương mù xám xịt đầu ngày. Cụ Hùng v**t v* tờ văn tự ố vàng trong tay, lòng trĩu nặng âu lo khi nhận ra dã tâm cướp đất của Bá hộ Thụ đã kéo dài suốt mười năm ròng rã, và chiếc bẫy oan khiên này sắp sửa đẩy cả xóm lò gốm lẫn tính mạng của những người nghèo vào một cơn phong ba dữ dội mới.