Chương 23: Dòng Nước Bình Yên

Dương Khắc Uy dừng bước trên thềm đá hoa cương phủ đường Bạch Xuyên, ngoảnh lại nhìn vị Khâm sai gần lục tuần. Dưới ánh nắng ban trưa rực rỡ, đạo hoàng chỉ gấm vàng thêu rồng lóng lánh trên tay Ngô Lệnh Nghị tỏa ra uy nghi của bậc thiên tử. Toàn thể nha lại, quan viên Lục phòng cùng dân phu đứng quanh sân phủ nha lập tức nín lặng, hướng mắt về phía thềm cao.

Khâm sai Ngô Lệnh Nghị chầm chậm mở rộng cuộn lụa gấm, cất giọng sang sảng tuyên đọc — Dương Khắc Uy tiếp chỉ!

Khắc Uy chỉnh đốn lại vạt trường bào vải thô màu chàm, cung kính quỳ một gối xuống phiến đá lạnh — Hạ quan Dương Khắc Uy cung nghinh thánh chỉ!

Giọng nói đĩnh đạc của Khâm sai vang dội khắp không gian — Phụng thiên thừa vận, Hoàng đế chiếu viết: Đốc biện Thủy sự phủ Bạch Xuyên Dương Khắc Uy, phẩm hạnh thanh liêm, tài năng trắc đạc xuất chúng, quả cảm chỉ huy giữ vững đê Đoạn Long trước cơn đại hồng thủy, bảo toàn mạng sống mười vạn sinh linh; lại dũng mãnh phanh phui mạng lưới tham ô rút ruột ngân khố. Công trạng to lớn, trẫm khôn xiết ngợi khen! Nay đặc cách thăng bổ Dương Khắc Uy giữ chức Thị lang Công bộ tại kinh thành hoa lệ; đồng thời chuẩn cấp mười vạn quan tiền từ quốc khố để tái thiết phủ hạt Bạch Xuyên. Khâm thử!

Lời tuyên vừa dứt, các quan viên đứng quanh thềm phủ đường đều lộ vẻ thán phục, xôn xao trầm trồ. Chức vị Thị lang Công bộ chốn kinh kỳ lộng lẫy là tột đỉnh vinh hiển, bước thăng tiến vượt bậc mà biết bao kẻ sĩ cả đời dùi mài kinh sử cũng chẳng dám mơ tới.

Thế nhưng, Khắc Uy không hề màng bổng lộc hay chức tước. Chàng trang nghiêm dập đầu tạ hoàng ân, rồi từ trong bọc áo lấy ra phong tấu sớ bọc giấy dầu cẩn thận đã chuẩn bị sẵn từ trước, cung kính nâng cao quá đầu bằng cả hai tay — Khởi bẩm Khâm sai đại nhân! Thánh ân như trời biển, hạ quan muôn chết khôn bề báo đáp. Song hạ quan xuất thân từ thợ đá hàn vi, chỉ quen lội bùn đo dốc, nghe tiếng nước đoán mạch ngầm, vụng về đường ăn nói chốn cung đình. Đê Đoạn Long dẫu vừa qua kiếp nạn, song sông Mẫu nước xiết khôn lường, mười hai dặm đê vẫn cần người ngày đêm chăm lo, bồi trúc. Nếu hạ quan dứt áo về kinh hưởng phú quý, bỏ lại sau lưng mười vạn dân lành bên bờ lũ dữ, thì lòng dạ ngày đêm khôn yên.

Chàng ngẩng đầu, ánh mắt trầm tĩnh kiên định nhìn thẳng vào Khâm sai — Hạ quan khẩn khoản dâng sớ xin khước từ chức quan lớn chốn kinh kỳ, chỉ nguyện ở lại Bạch Xuyên làm một viên quan coi đê áo chàm mộc mạc, đem cả đời chăm lo việc đê điều phụng sự dân sinh bờ cõi phương Nam, dựng xây cống xả phân lũ lâu bền để muôn đời không còn thảm cảnh ngập lụt. Cúi xin đại nhân thương tình chuyển sớ giùm hạ quan!

Khâm sai Ngô Lệnh Nghị thoáng sững sờ, chòm râu hoa râm khẽ rung lên. Ngài bước tới, đưa hai tay nâng Khắc Uy đứng dậy, ánh mắt uy nghiêm đong đầy niềm xúc động sâu sắc — Chốn quan trường, kẻ tranh danh đoạt lợi nhiều như lá rụng mùa thu, nhưng người khước từ kinh kỳ hoa lệ để dãi nắng dầm mưa vì hạt lúa bát cơm của lê dân thì hiếm tựa lông phượng sừng lân! Tấm lòng kỹ trị thanh liêm, vì nước thương dân của ngươi khiến lão phu khôn xiết khâm phục!

Nói đoạn, ngài trân trọng đón lấy phong tấu sớ, rồi lấy từ chiếc khay bạc ra chiếc ấn đồng khắc bốn chữ “Bạch Xuyên Thủy Sự”, đặt vào đôi bàn tay thô ráp đầy vết chai sẹo của chàng:— Bản quan chuẩn y lời thỉnh cầu, sẽ đích thân dâng sớ biện giải trước hoàng thượng. Từ nay, việc đê điều thủy nông toàn cõi Bạch Xuyên trao trọn vào tay Dương Đốc biện!

— Tạ Khâm sai đại nhân thành toàn! — Khắc Uy cúi đầu, bàn tay xiết chặt lấy khối ấn đồng nặng trĩu trách nhiệm và ân tình.

Những ngày tiếp sau, gió bão thượng nguồn đã dứt hẳn. Nhờ ngự y triều đình chăm sóc và những thang thuốc bắc ấm nóng do Chu Diệu Trinh chu đáo sắc bồi bổ, vết nội thương nơi ngực sườn Khắc Uy hoàn toàn bình phục, vết rách sâu ở bả vai cũng đã kéo da non phẳng phiu, khí huyết lưu thông điều hòa.

Trong những đêm tĩnh lặng bên ngọn đèn dầu nơi Ty Thủy sự, Khắc Uy dồn hết tâm huyết đặt bút viết. Chàng đúc kết trọn vẹn kinh nghiệm thực địa của bản thân cùng tri thức dân gian truyền đời, hoàn tất pho sách quý “Bạch Xuyên Thủy Pháp”. Từng nét chữ thảo ngay ngắn ghi chép tường tận kỹ nghệ đóng cọc tràm giằng tam giác khóa bùn lầy, phương pháp pha chế vữa hồ mật mía mộng đuôi cá kháng nước, và cách đặt hệ thống tầng lọc ngược ba lớp cát sỏi chống mạch đùn rỗng chân đê. Đây chính là chuẩn mực hộ đê thực nghiệm vô giá, để lại làm giềng mối vững bền cho muôn đời sau.

Mùa khô mở ra, nắng vàng trải rộng khắp đôi bờ sông Mẫu.

Toàn bộ gia sản tịch thu của Trịnh Bỉnh Khiêm, Tiền Vạn Hưng cùng mười vạn quan tiền quốc khố được rót thẳng vào công cuộc trị thủy tái thiết. Đại công trường đê Đoạn Long tấp nập tiếng reo hò, tiếng búa gõ đục đá vang lừng từ tinh mơ. Hệ thống cống xả phân lũ lâu dài với ba cửa vòm bằng đá hoa cương kiên cố chính thức khởi công theo đúng đồ bản mà Khắc Uy đã tỉ mỉ trắc đạc. Hàng ngàn thợ đá và phu phen xóm Bến Than nô nức đến làm việc, ai nấy đều được trả công sòng phẳng, đầy đủ từ nguồn ngân khố phục hồi.

Trên gò đất cao, lão thợ cả Trần Tam Túc râu tóc bạc phơ, chân dẫu mang vết sẹo cũ nhưng bước đi đã vững chãi, nhanh nhẹn. Lão chống chiếc thước tầm bằng tre già, sang sảng truyền dạy ngón nghề mộng đuôi cá cho lớp thợ trẻ — Nhìn cho kỹ! Các ngạnh phải chêm khít nửa phân, để khi nước lũ xô vào, đá tự khóa chặt lấy đá! Đây là ngón nghề then chốt mà Dương tiên sinh đã liều mình giữ lại, tuyệt đối không được làm ẩu!

Đám thợ trẻ đồng thanh dạ ran, tiếng búa sắt gõ chan chát vào thớ đá hoa cương vang vọng khắp triền đê.

Cách đó không xa, dưới bóng cây râm mát ven triền dốc, Chu Diệu Trinh trong bộ áo tứ thân xanh biếc gọn gàng đang thoăn thoắt gảy bàn tính gỗ mun. Những tiếng lách cách giòn giã vang lên đều đặn khi nàng đối chiếu từng chuyến thuyền chở đá hoa cương cập bến. Đứng bên cạnh nàng, Tạ Hùng trong sắc phục Hiệu úy Thủy binh thêu chỉ bạc oai nghiêm, dáng người sừng sững như vách núi, cẩn trọng rà soát từng sổ vật tư rồi ân cần trao đổi cùng nàng.

Gió sông thổi nhẹ làn tóc mai của Diệu Trinh. Bắt gặp ánh mắt ấm áp, chân thành chan chứa yêu thương của Tạ Hùng, má nàng khẽ ửng hồng. Nỗi mặc cảm về thân phận trôi sông năm xưa của chàng nay đã nhường chỗ cho sự tự tin và niềm tự hào của một viên tướng giữ sông; còn nỗi oan khuất đè nặng mười lăm năm của nàng cũng đã được rửa sạch hoàn toàn. Giữa nắng gió công trường, tình cảm gắn kết son sắt được tôi luyện qua bao thử thách sinh tử giữa hai người dần đơm hoa kết trái.

Hoàng hôn buông xuống thanh bình, ráng chiều nhuộm đỏ một góc trời phương Nam. Khắc Uy khoác chiếc trường bào vải thô màu chàm quen thuộc, cùng Tạ Hùng và Chu Diệu Trinh thong thả rảo bước trên mặt đê Đoạn Long rợp bóng cỏ xanh. Tuyến đê dài mười hai dặm sừng sững tựa tường thành, hai bên triền đê xanh mướt cỏ non giữ đất. Dưới chân đê, mười trượng Kè Vực Lãnh đứng hiên ngang bằng đá hoa cương kiên cố, những then mộng đuôi cá ăn khớp khít khao, trầm mặc thách thức mọi quy luật nghiệt ngã của thời gian.

Chàng dừng chân, cúi nhìn dòng Mẫu Giang phía dưới. Không còn vẻ cuồng nộ gầm thét như muốn nuốt chửng đất trời trong đêm hồng thủy, con sông lúc này phẳng lặng, hiền hòa chở nặng dòng phù sa đỏ au tưới mát cho những bãi bồi trù phú trải dài ngút tầm mắt. Khắc Uy khẽ chạm tay vào vách đá mát lạnh của thềm kè, hít một hơi dài căng tràn lồng ngực. Mối thù oan khuất của phụ thân đã được rũ sạch, bài học xương máu năm xưa đã trở thành tấm lá chắn chở che cho sự sống. Chàng mỉm cười thanh thản khi lời thề với người cha quá cố và ước nguyện muôn đời ấm no cho dân lành đã trọn vẹn thành hình.

Dưới ráng chiều vàng óng ả trải dài trên mặt đê vững chãi như bàn thạch, tiếng hò khoan của người chèo đò vang vọng giữa trời nước bao la, hòa cùng nụ cười rạng rỡ của muôn dân Bạch Xuyên đón một mùa vàng no ấm.