Chương 8: Chuỗi Quyết Định

Gió thốc qua mặt kính phản chiếu, cuốn theo vị khét lẹt của dầu máy và bụi xi măng xộc thẳng vào mũi Tất Doãn Kỳ khi ông vừa bước chân qua Cổng Phái Khiển.

Trọng lượng thân xác mới đè nặng lên khớp xương chậu. Không còn là cái lưng còng của lão thợ vá lưới hay đôi chân lê bước của thầy lang già, lần này ông mang thân phận Trương Đức Tân, kỹ thuật viên bảo trì ngoài năm mươi tuổi của công trường cao ốc trung tâm. Chiếc áo bảo hộ màu cam bạc phếch dính đầy vết dầu đen quánh, mũ bảo hộ màu vàng gõ lách cách vào vành tai khi ông ngẩng đầu nhìn lên.

Trước mắt ông, khối bê tông xám xịt ba mươi tầng vươn thẳng lên nền trời mù đặc sương khói của thành phố công nghiệp đương đại. Tầng mười hai bị xé toạc một mảng lớn. Giàn giáo thép treo lơ lửng giữa không trung như bộ xương gãy vụn, dây cáp đứt quất vào vách tường từng hồi chát chúa. Dưới chân móng, hiện trường vụ sập được căng dây phản quang vàng rực, bên cạnh chiếc xe cấp cứu đã tắt còi hú là một thi thể phủ vải bạt xanh.

Tất Doãn Kỳ rút chiếc thẻ nhân viên bảo trì đeo trước ngực quẹt qua cửa kiểm soát. Đội cứu hộ đang bận thu dọn các thanh xà gãy đổ, không ai buồn để mắt đến một gã bảo trì già lầm lũi đi vào vùng phong tỏa sự cố.

Ông khom lưng, lật tấm bạt xanh sang một bên.

Nạn nhân là Hà Minh Khải, kỹ sư hiện trường mới hai mươi sáu tuổi. Bộ quần áo lao động còn rất mới dính đầy vệt cát ẩm và vết rách do mép tôn cứa ngang ngực. Đôi găng tay sợi vẫn ôm chặt lấy cổ tay, bên hông còn đeo một chiếc túi đựng thước cuộn và bút dạ quang. Hồ sơ Cục ghi ngắn gọn: "Sai sót cá nhân — không tuân thủ quy trình an toàn."

Tất Doãn Kỳ không nhìn vào khuôn mặt đầy bụi xám của chàng trai trẻ quá lâu. Ông cúi thấp, nắm lấy bàn tay lạnh ngắt của thi thể lật qua lật lại. Dây an toàn của nạn nhân vẫn khóa chặt vào móc treo phụ, chốt hãm tự động không hề có dấu vết bị tháo mở trước khi rơi.

"Không tuân thủ quy trình?" Ông lẩm bẩm trong cổ họng, giọng khô khốc. Người không tuân thủ an toàn chẳng bao giờ cài đủ hai nấc khóa phụ vào đai ngực cẩn thận đến thế.

Ông quay lưng bước về phía chân trụ giàn giáo vừa đổ sập cách đó mười mét. Giữa đống sắt thép vặn xoắn, một đoạn thanh giằng nối tầng mười hai cắm ngược xuống nền đất. Điểm gãy nằm ngay cụm liên kết chính.

Tất Doãn Kỳ quỳ một chân xuống lớp sỏi dăm, rút chiếc kính lúp nhỏ trong túi đồ nghề bảo trì ra soi sát vào phần ren còn sót lại của đầu bulông.

Vết nứt không phẳng. Mặt cắt kim loại xuất hiện những đường vân mỏi hình vỏ sò lan tỏa từ mép ren vào lõi, đầu ốc bị biến dạng vặn xoắn chếch về bên trái trước khi đứt lìa. Đây hoàn toàn không phải chấn động gãy do tải trọng đột ngột vượt ngưỡng trong một tích tắc. Nó là kết quả của sự suy yếu tích lũy qua hàng trăm nghìn chu kỳ rung động liên tục khi máy trộn bê tông vận hành ở sàn trên.

Mắt ông nheo lại khi đọc ký hiệu dập nổi trên mũ ốc: chữ số 4.8 mờ nhạt.

Thiết kế kết cấu của loại giàn giáo chịu lực treo cao tầng này bắt buộc phải dùng bulông cường độ cao cấp 8.8—loại A. Cụm bulông gãy nát dưới tay ông là loại B cấp 4.8, giá thành rẻ hơn loại A ba mươi phần trăm và giới hạn bền kéo chỉ bằng một nửa. Bất kỳ ai từng học qua cơ học kết cấu đều hiểu dùng loại B vào vị trí này đồng nghĩa với việc đặt một quả bom nổ chậm đếm ngược theo từng nhịp rung của công trường.

Tất Doãn Kỳ áp mặt Bằng Giám Định vào đoạn bulông biến dạng. Tấm thẻ kim loại xanh lam khẽ rung lên, ghi lại toàn bộ cấu trúc vết nứt mỏi kim loại và ký hiệu vật liệu.

Ông đứng dậy, phủi lớp bụi bám trên đầu gối rồi bước thẳng vào lán điều hành công trường. Lúc này gian phòng chỉ còn lại đống hồ sơ kỹ thuật vứt ngổn ngang sau khi cơ quan điều tra sở tại vừa rời đi.

Lần theo tập biên bản nghiệm thu vật tư lưu trữ trong tủ sắt mở toang, chuỗi văn bản hiện ra rành mạch dưới mắt ông Nhà thầu phụ gửi công văn đề xuất thay thế bulông liên kết loại A bằng loại B với lý do nhà cung cấp chính đứt hàng, nguy cơ chậm tiến độ ba ngày.

Kỹ sư hiện trường tiếp nhận ký nháy phê duyệt vì bên cung ứng cam kết bằng miệng rằng hai loại "tương đương công năng."

Bộ phận kỹ thuật của ban quản lý dự án ký đóng dấu xác nhận "tương đương về hình thức và kích thước hình học" mà không hề có biên bản thử nghiệm kéo nén mẫu độc lập.Cuối cùng, giám đốc quản lý dự án đặt bút ký duyệt chấp thuận chuyển đổi vì phương án mới tiết kiệm ngân sách vật tư hơn một phần ba.

Bốn chữ ký. Bốn tầng thẩm định. Không một ai trong số họ có động cơ giết người. Không ai mang tư thù với chàng kỹ sư trẻ. Nhưng mỗi người chỉ nhìn đúng mảng việc chật hẹp trong tầm mắt của mình, gật đầu cho qua một chi tiết tưởng chừng vụn vặt để guồng quay công việc không bị đình trệ. Chuỗi quyết định thiếu thông tin ấy cứ thế trôi xuôi dòng, cho đến khi giàn giáo rung lắc đến giới hạn mỏi cuối cùng vào đúng lúc Hà Minh Khải bước chân ra kiểm tra độ phẳng của sàn đổ.

Một cái chết do lỗi cơ cấu. Một vụ án mạng mà hung thủ là toàn bộ chuỗi mắt xích vô trách nhiệm được bọc trong những tờ giấy biên bản đúng thể thức.

Tất Doãn Kỳ quay lại bên thi thể Hà Minh Khải. Trước khi Bằng Giám Định kích hoạt lần cuối để lưu mẫu bụi kim loại bám trên gấu áo nạn nhân, ông cúi xuống, kéo thẳng vạt áo bảo hộ bị rách của cậu thanh niên, cài lại chiếc bút dạ quang rơi bên cạnh vào đúng túi áo ngực.

"Cậu làm đúng phần việc của mình," ông nói khẽ. "Sai là cả cái công trường này."

Ánh sáng vàng nhạt quen thuộc của hành lang Cục Giám Định Nhân Quả chào đón Tất Doãn Kỳ khi ông bước ra khỏi Cổng Phái Khiển. Trọng lượng thân xác người phàm tan biến, chỉ còn lại sự nhức mỏi âm ỉ nơi khớp gối linh thể.

Lam Ký Sinh đang ôm tập biểu mẫu đứng chờ ở bậc tam cấp, vội chạy lại "Tiên sinh Tất, hồ sơ vụ thứ tư có trục trặc gì không ạ?"

"Không," ông đáp, bước thẳng về phía bàn làm việc. "Lam ghi vào báo cáo kết luận: Nguyên nhân tử vong là lỗi hệ thống do chuỗi quyết định phê duyệt vật liệu thiếu kiểm định tải trọng ở bốn tầng quản lý, dẫn đến gãy mỏi giàn giáo treo. Không phải sai sót cá nhân của nạn nhân. Hồ sơ ban đầu quy kết trách nhiệm sai hoàn toàn."

Lam Ký Sinh tròn mắt chép lia lịa vào thẻ ngọc "Vậy là... không có hung thủ cụ thể nào để truy cứu sao tiên sinh?"

"Cả bộ máy đó là hung thủ," Tất Doãn Kỳ đáp ngắn gọn rồi vẫy tay. "Mở bản ghi gốc của hồ sơ này lên."

Màn gương hiện ra dòng dữ liệu sơ bộ ban đầu của vụ án Hà Minh Khải. Dòng chữ "sai sót cá nhân — không tuân thủ an toàn" hiện rõ ở mục kết luận, kèm theo mã định danh của tài khoản phê duyệt.

Tất Doãn Kỳ rút cuốn sổ tay bìa da sờn góc, lật đến trang ghi chép bằng mực xanh.

Mã tài khoản này khác với mã tài khoản ẩn danh từng phê duyệt các vụ Trần Hải Bình, Mộ Thiện Quần và Thiếu Nguyệt. Nhưng khi nhìn vào hàng số định tuyến phía sau, mắt ông khựng lại.

Tài khoản này mang cùng tiền tố phân quyền với tài khoản ẩn danh đó. Cả hai tài khoản đều được khởi tạo vào cùng một tháng trong niên lịch Địa Phủ, và chuỗi phân cấp quản trị chỉ thẳng về cùng một nguồn cấp quyền duy nhất từ tầng điều hành cấp cao của Cục.

Tất Doãn Kỳ cầm bút, nắn nót ghi lại dãy ký tự mới xuống dưới trang sổ. Ngòi bút thép miết mạnh làm vệt mực xanh hằn sâu vào mặt giấy ố vàng.

Hai tài khoản khác nhau, cùng nguồn phân quyền, cùng tháng tạo. Tất Doãn Kỳ đặt bút xuống và nhìn vào danh sách hồ sơ mình còn phải nhận. Nếu mỗi vụ tiếp theo đều có dấu vết tương tự—ông đang không điều tra từng vụ án đơn lẻ. Ông đang thu thập bằng chứng về một hệ thống.