Chương 1: Vết Loang Trên Vách Vôi

Đinh Khải Nguyên dồn sức ghì chặt chiếc cán xẻng gỗ, cẩn thận xúc một mảng bùn non đặc quánh hất gọn vào chiếc xe rùa đang chờ sẵn. Tiếng lưỡi sắt miết xuống mặt sân xi măng ken két, hòa cùng tiếng chổi tre loẹt quẹt và tiếng xô chậu va lách cách của các bạn học sinh lớp 5A. Cơn lũ quét đầu mùa tràn qua thung lũng Hướng Phùng hai ngày trước đã rút dần ra phía khe suối, để lại một lớp phù sa bám dính khắp lối đi. Ngay khi con đường liên thôn vừa ráo bớt bùn lầy, các cô cậu học trò nhỏ đã í ới rủ nhau trở lại trường, xắn cao ống quần chung tay dọn dẹp lại khuôn viên thân thuộc.

Khải Nguyên quệt những giọt mồ hôi đang rịn trên trán, đưa mắt nhìn về phía dãy phòng học lớp 5. Trước mắt cậu, bức tường vôi dài mười hai mét xây bằng gạch ba vanh vốn là niềm tự hào của cả điểm trường nay lộ rõ vẻ xơ xác đến nao lòng. Những mảng vôi trắng phồng rộp vì ngâm nước nhiều giờ đã bong tróc từng mảng lớn, để trơ ra cốt gạch xám xịt lỗ chỗ và những vệt rêu mốc loang lổ. Đau xót nhất là ngấn nước lũ màu nâu sẫm nằm ngang tầm ngực, hằn sâu như một vết rạch ngang mặt vách, kéo dài từ đầu hiên lớp học đến tận góc cây xà cừ cổ thụ.

Chỉ còn đúng ba tuần nữa thôi, lễ bế giảng năm học cuối cấp tiểu học sẽ diễn ra ngay tại khoảng sân này.

“Cậu xem kìa Nguyên, tường lớp mình trông như chiếc áo vá vậy,” Trần Hoàng Bách đặt phịch xô nước xuống bậc thềm, vừa thở phì phò vừa đưa bàn tay tròn lẳn vuốt lại mái tóc bù xù. Túi quần cậu căng phồng những viên sỏi nhặt được ven suối, nụ cười híp mí thường ngày giờ thoáng chút ỉu xìu. “Sắp chia tay trường rồi mà nhìn lớp học lem nhem thế này, buồn thật đấy.”

“Ừ, ngấn nước bám chặt quá, chà bằng xơ mướp cũng không sạch nổi,” Nguyên khẽ đáp, ánh mắt vẫn dừng lại ở những mảng vôi rụng lả tả dưới chân tường.

Cách đó không xa, nơi hành lang lộng gió hướng về phía đồi Tà Rùng, bóng dáng quen thuộc của thầy hiệu trưởng Nguyễn Hữu Tuyên và cô giáo chủ nhiệm Phan Hoài Thu đang đứng lặng. Thầy Tuyên chắp tay sau lưng, mái tóc hoa râm khẽ lay động theo từng cơn gió núi. Đôi mắt thầy sau cặp kính lão đăm đăm nhìn vào những mảng tường hoen ố, nét mặt đượm vẻ ưu tư.

“Mùa lũ năm nay đến sớm quá cô Thu à,” tiếng thầy Tuyên trầm trầm, vang nhẹ qua khoảng sân vắng. “Bao nhiêu kinh phí dự trù cho đợt tổng kết năm học đều phải dồn hết vào việc lợp lại mái tôn dãy nhà công vụ và gia cố bờ kè sau đồi. Bức tường này của các em lớp 5... sợ rằng trường mình không xoay đâu ra tiền mua sơn mới để quét lại trước ngày bế giảng.”

Cô Hoài Thu khẽ thở dài, chiếc áo sơ mi màu thiên thanh giản dị của cô dường như cũng chùng xuống trong nỗi ngậm ngùi: “Các con lớp 5A đã gắn bó với mái trường này suốt năm năm trời. Năm nay là khóa chuyển cấp, em chỉ mong có một không gian tươm tất, sáng sủa để các con chụp tấm ảnh kỷ niệm trước khi rời trường. Nhìn tường vôi nứt nẻ, tróc lở thế này, em thương tụi nhỏ quá.”

Từng lời nói của thầy cô lọt vào tai Khải Nguyên, khiến lồng ngực cậu bé mười tuổi bỗng thắt lại. Cậu nhớ lại những buổi sáng mùa thu năm lớp một, khi bàn tay nhỏ xíu còn run rẩy nắm chặt tay mẹ bước qua cánh cổng gỗ, dãy tường vôi trắng tinh khôi ấy từng đón cậu bằng vẻ sáng sủa và ấm áp biết bao. Vậy mà giờ đây, khi sắp sửa phải nói lời chia tay để bước sang ngôi trường trung học cơ sở nơi trung tâm xã, nơi lưu giữ biết bao kỷ niệm thơ ấu lại tiêu điều, ảm đạm thế này sao?

“Nào các bạn ơi, mau tay lên một chút!” Tiếng hô lanh lảnh của lớp trưởng Lê Mai Chi kéo Nguyên trở về thực tại.

Mai Chi thắt hai bím tóc gọn gàng sau lưng, chiếc khăn quàng đỏ trên vai vẫn thẳng thớm dù vạt áo đã lấm tấm vài giọt bùn. Cô bạn thoăn thoắt phân công từng tốp nhỏ: người lau chùi mặt bàn gỗ, người khiêng xô giặt giẻ, người quét sạch lá tràm rụng rải rác quanh hiên. Sự xốc vác, nghiêm túc của Mai Chi khiến không khí lao động trong lớp nhanh chóng rộn rã trở lại.Thế nhưng, giữa khung cảnh tấp nập ấy, Khải Nguyên nhận ra một góc sân dường như hoàn toàn tách biệt.

Ở sát mép tường nơi ẩm ướt nhất, Hồ Văn Sanh đang cặm cụi một mình. Cậu bé người Vân Kiều mặc chiếc áo sơ mi cũ sờn vai, ống tay áo đã bạc màu được vén cao quá khuỷu, để lộ đôi cánh tay săn chắc, rám nắng. Sanh cầm chiếc cọng tre vót nhọn, lầm lũi cạo từng mảng rêu xanh bám chặt trong khe gạch. Cậu không nói nửa lời, cũng chẳng ngẩng đầu nhìn ai, chỉ lặng lẽ làm việc như một cái bóng đơn độc.

Nguyên bước lại gần, khẽ cất tiếng “Sanh ơi, để mình xúc bớt đống bùn này vào xe rùa giúp cậu nhé?”

Sanh giật mình, bờ vai khẽ co rúm lại. Cậu ngước đôi mắt nâu sẫm sâu thẳm nhìn Nguyên, ánh nhìn thoáng chút bối rối pha lẫn dè chừng. Đôi môi mỏng mím chặt, Sanh chỉ khẽ gật đầu một cái rồi lại cúi gầm mặt xuống, tiếp tục miết mạnh thanh tre vào khe gạch. Sự im lặng gai góc ấy như một bức rào vô hình ngăn cách cậu với phần còn lại của lớp học. Nguyên biết Sanh vốn ít nói từ ngày chuyển từ bản Chênh Vênh ra trường chính, nhưng sự co cụm của bạn hôm nay khiến lòng cậu dấy lên một nỗi băn khoăn khó tả.

Tạm gác chiếc xẻng sang một bên, Khải Nguyên chầm chậm bước đến bên bức tường dài mười hai mét. Cậu giơ bàn tay nhỏ nhắn lên, nhẹ nhàng áp lòng bàn tay vào mặt vôi vữa. Cảm giác ram ráp, gồ ghề và lạnh ngắt truyền qua da thịt. Những đường nứt chân chim kéo dài ngoằn ngoèo, mảng vôi tôi đã bong ra rớt lộp độp thành từng vụn phấn trắng vương trên mu bàn tay cậu. Dưới chân tường, mùi ẩm mốc của phù sa ngập nước vẫn còn bốc lên thoang thoảng.

Một ý nghĩ bất chợt nảy mầm trong tâm trí Khải Nguyên. Nếu như nhà trường không có kinh phí để mua sơn mới, chẳng lẽ tất cả phải chịu buông xuôi để ngày chia tay trôi qua trong vẻ ảm đạm này sao? Năm năm học trò, bao nhiêu tiếng cười đùa, bao nhiêu trò chơi dưới bóng xà cừ, chẳng lẽ lại khép lại bằng một bức tường hoen ố, lạnh lẽo?

Cậu nhớ đến những buổi chiều ngồi bên hiên nhà sàn của bà nội Nhàn, ngắm bà chưng từng mẻ thảo mộc nhuộm sợi dệt thổ cẩm. Thiên nhiên quanh ngọn đồi Tà Rùng này kỳ diệu lắm, cỏ cây nào cũng mang trong mình một sắc màu sự sống. Giá như có một cách nào đó... một cách để chính bàn tay của ba mươi lăm đứa trẻ lớp 5A làm sống dậy bức vách này, để lưu giữ lại những ngày tháng hồn nhiên nhất của tuổi thơ.

Nguyên ngước nhìn lên cao. Nắng trưa miền biên giới bắt đầu hắt qua kẽ lá xà cừ, rọi những vệt sáng lấp lóa xuống nền sân còn ẩm ướt.

Bức tường nứt nẻ in hằn những vệt ố vàng loang lổ dưới nắng gió miền biên giới, như một lời nhắc nhở lặng thầm về khoảng thời gian ngắn ngủi còn lại của năm học cuối cấp.