Chương 1

Ngày cha mẹ bán ta đi, ta đang ở trong bếp nướng bánh. Bột mì có trộn thêm cám, nhào mãi cũng không đều, vừa dán lên chảo đã nứt. Ta lấy xẻng ép chặt chỗ nứt, nghe người trong gian nhà chính hỏi “Bao nhiêu tuổi?”

“Mười chín.”

“Thân thể có khỏe mạnh không?”

“Khỏe.” Giọng mẹ ta lập tức trở nên lanh lảnh.

“Gánh nước, bổ củi, làm ruộng, chẳng có việc gì mà nó không làm được. Mùa thu năm ngoái, cả một bao tải thóc chính là một mình nó vác lên xe.”

Ta lật chiếc bánh sang mặt bên. Một đầu bánh đã cháy khét. Ngày thường, mỗi khi nhắc đến ta, mẹ luôn nói ta ăn khỏe, tay chân thô kệch, nuôi ta chỉ tổ tốn tiền. Hôm nay bà lại kể ra được bao nhiêu ưu điểm.

Người môi giới lại hỏi: “May vá với chuyện cơm nước thế nào?”

“Cái gì cũng biết cả! Quần áo cả nhà đều do nó giặt, nó vá. Bà nhìn áo của ca ca nó mà xem, tay áo rách đến thế kia, nó vá mà chẳng nhìn ra được một mũi kim nào.”

Ca ca ta đang ở gian nhà chính. Hôm nay hắn mặc chiếc áo xanh ta vừa vá cho, tay áo đè lên một quyển sách, từ đầu đến cuối vẫn không lên tiếng.

Năm nay mất mùa. Lu gạo trong nhà đã sớm thấy đáy, vậy mà ca ca lại phải lên phủ thành đọc sách. Tiền học, tiền đi đường, quần áo, thứ gì cũng cần tiền. Mấy hôm trước ta từng nghe cha nói muốn bán mảnh ruộng cạnh sông. Mẹ mắng ông điên rồi. Mảnh ruộng ấy không thể bán, con bò cũng không thể bán, mà tương lai của ca ca lại càng không thể trì hoãn. Cuối cùng, người được đem ra bán chính là ta.

Chiếc bánh trong chảo bắt đầu bốc mùi khét, ta vội vàng lấy nó xuống. Mẹ bước vào, thấy ta đang cầm xẻng thì trước tiên vỗ vào tay ta một cái “Đứng ngẩn ra đấy làm gì? Bánh cháy thành thế này, còn để ca ca ngươi ăn được nữa sao?”

Ta đặt chiếc bánh cháy sang một bên.

“Con ăn.”

Bà hé miệng, bỗng nhiên lại không mắng nữa.

“A Tuệ, thu dọn đồ đạc đi, theo vị thím này.”

Ta nhìn bà. Bà tránh ánh mắt ta, đưa tay kéo lại cổ áo cho ta.

“Đến nhà tử tế rồi thì ăn mặc không lo, còn hơn đi theo chúng ta chịu đói.”

Ta không khóc. Một người đã đói quá lâu, ngay cả khóc cũng thấy tốn sức. Chỉ là trước khi đi, ta nhét chiếc bánh cháy kia vào trong ngực. Người môi giới nhìn thấy nhưng không nói gì. Mẹ lại đuổi theo ra ngoài “Đem cả cái bánh ngon kia theo cùng.”

Ta hơi sửng sốt.

Bà lại nói thêm: “Trên đường đừng để người ta nhìn thấy, kẻo họ tưởng trong nhà bạc đãi con.”

Thế là ta không lấy.

Bà tử đến đón ta họ Ngô, là quản sự nhà bếp của nhà họ Thẩm. Bà dẫn ta đi nửa ngày, đến một tòa trạch lớn ở phía thành đông. Trước cổng có hai con sư tử đá, còn lớn hơn cả chiếc chum đựng lương thực nhà ta. Ta ngẩng đầu nhìn một lúc.

Thím Ngô hỏi: “Nhìn gì vậy?”

“Cục đá thế này, chắc là khiêng lên tốn sức lắm.”

Bà ngẩn ra trước, sau đó bật cười.

“Sau này không ai bảo ngươi khiêng thứ này đâu.”

Thẩm phu nhân gặp ta trong gian phòng ấm. Bà có vẻ hiền hòa, nhưng dưới mắt lại có hai quầng thâm. Tay bà nắm khăn tay, nghe thím Ngô nói xong lại quan sát ta từ đầu đến chân.

“Nghe nói sức ngươi rất khoẻ?”

Ta gật đầu.

“Biết chăm sóc người khác không?”

“Hai đệ đệ đều do ta chăm. Cha ta từng bị thương ở thắt lưng, nằm hơn một tháng, cũng do ta hầu hạ.”

Bà im lặng một lát rồi nói “Chân con trai ta không tiện, tính tình… cũng không được tốt lắm. Công việc này vất vả. Ngoài quần áo và cơm ăn theo lệ trong phủ, mỗi tháng trả cho ngươi một lượng bạc.”

Ta bật ngón tay tính toán. Thẩm phu nhân tưởng ta chê ít, bèn nói thêm “Làm tốt thì mỗi mùa còn có thưởng riêng.”

“Không phải.” Ta vội lắc đầu.

“Phu nhân, một lượng là tháng nào cũng trả sao?”

“Đương nhiên.”

“Cho chính ta sao?”

Bà nhìn ta, vẻ mặt hơi kỳ lạ.

“Cho chính ngươi.”

Lập tức ta cảm thấy ngay cả những kẽ gạch trong căn nhà này cũng trở nên thuận mắt. Sau đó bà còn nói thêm rất nhiều chuyện, ta đều chăm chú nghe.

Ban ngày chăm sóc sinh hoạt của thiếu gia, ban đêm thay phiên trực với một bà tử họ Trần. Quần áo lớn thì có phòng giặt chuyên phụ trách, còn việc bê vác nặng cũng có thể gọi sai vặt trong viện. Nghe có vẻ còn nhàn hơn ở nhà ta. Ta nghĩ ngợi rồi hỏi câu cuối cùng “Cơm có được ăn thêm không?”

Trong phòng nhất thời im lặng.

“Được.” Thẩm phu nhân nói.

“Làm xong việc mới được ăn thêm sao?”

Bà chậm rãi siết chặt chiếc khăn trong tay.

“Đói bụng thì ăn, không cần đợi làm xong việc.”

Lúc này ta mới yên tâm. Một lượng bạc. Lại còn được ăn thêm. Thiếu gia chỉ hơi khó tính một chút, xem ra cũng không phải không chịu đựng được. Tính tình cha mẹ ta cũng khó chịu, mà còn chẳng trả cho ta đồng nào.

Khi ta bước vào viện Trầm Hương, tất cả cửa sổ đều đóng kín. Trong phòng phảng phất mùi thuốc, còn có thứ không khí ngột ngạt đã bị giữ kín quá lâu. Màn giường buông xuống một nửa. Bên trong có người đang nằm, chỉ nhìn thấy một bàn tay lộ ra ngoài chăn. Khớp ngón tay thon dài, làn da trắng trẻo, đặt trên tấm đệm sẫm màu, trông giống như măng non vừa được bóc khỏi lớp vỏ trong nhà bếp.

Ta đứng ngoài màn, cung kính hành lễ.

“Thiếu gia, ta tên A Tuệ. Sau này ban ngày ta sẽ chăm sóc ngài.”

Không có động tĩnh gì.

Ta lại nói: “Tay chân ta nhanh nhẹn, sức cũng khỏe. Ngài có việc gì cứ gọi ta.”

Cuối cùng người trong màn cũng lên tiếng.

“Đi ra ngoài.”

Giọng nói lại rất dễ nghe. Lạnh nhạt, mát như dòng nước vừa được kéo lên từ giếng vào ngày hè. Ta không đi ra, mà đặt quần áo mang tới ở gian ngoài rồi quay lại thu dọn bát thuốc nguội và thức ăn thừa trên bàn.

“Ta bảo ngươi đi ra ngoài.”

“Ta thu bát trước đã.”

“Không hiểu tiếng người à?”

Ta bưng khay lên, nghiêm túc đáp “Hiểu được. Nhưng phu nhân dặn những thứ này phải thu dọn, để lâu sẽ bốc mùi.”

Hắn lập tức xốc màn lên. Ta ngẩng đầu, lời nói bỗng mắc lại trong cổ họng. Vị thiếu gia này… thật sự quá tuấn tú. Mi dày, sống mũi cao, đuôi mắt hơi dài. Tuy gương mặt tái nhợt, đôi môi cũng chẳng có bao nhiêu sắc máu, nhưng không có chỗ nào là không đẹp đẽ, không chỉnh tề.

Từ nhỏ đến lớn, người đẹp nhất ta từng gặp là ông chủ tiệm vải trên trấn. Nhưng đem ông ta so với hắn, chẳng khác nào một cục bột nhào hỏng rồi cố nặn lại cho thành hình.

Hắn lạnh lùng nhìn ta.

“Nhìn đủ chưa?”

Ta lắc đầu theo bản năng. Trong phòng càng trở nên im ắng. Đến khi nhận ra mình vừa làm gì, hai tai ta lập tức nóng bừng. Ta vội cúi đầu đi ra ngoài. Sau lưng vang lên một tiếng cười nhạo ngắn ngủi. Đó là âm thanh đầu tiên mang chút ý cười mà ta nghe thấy từ Thẩm Nghiên kể từ khi vào nhà họ Thẩm. Dù là cười ta khờ dại, cũng thấy dễ nghe.

Ta lặng lẽ tính toán trong lòng. Mỗi tháng một lượng bạc, được ăn no, lại còn có thể ngày ngày ngắm một người đẹp như thế này. Công việc này còn tốt hơn ta tưởng.

Chuyện của Thẩm Nghiên, rất nhanh ta đã hiểu rõ. Nhà họ Thẩm có ruộng đất, cũng làm ăn buôn bán sách. Từ nhỏ hắn đã thông minh, văn chương viết rất hay, chữ cũng đẹp. Khi còn thiếu niên, thường có người đến mượn thơ văn của hắn để chép lại đọc.

Hắn vốn đã định hôn với cô nương nhà họ Chu. Đầu mùa hạ năm ngoái, hắn cùng người nhà họ Chu từ bên ngoài trở về, trên đường núi gặp phải bọn cướp. Trong lúc hỗn loạn, xe ngựa nhà họ Chu bị lật. Trước tiên hắn kéo Chu phu nhân và đứa trẻ còn nhỏ ra ngoài rồi quay lại kéo cô nương nhà họ Chu. Mọi người đều được cứu. Chỉ có hắn là lăn xuống sườn đá, bị thương ở chân.

Ban đầu, người đến thăm hắn nối bước không dứt. Thuốc bổ chất đầy cả phòng, ai nấy đều nói Thẩm công tử là người có phúc, chỉ cần dưỡng thương một thời gian là sẽ khỏi.

Điều dưỡng đến mùa thu, hắn vẫn không thể đứng lên. Đến mùa đông, người đến thăm đã ít đi. Nhà họ Chu cũng đến từ hôn. Nghe nói hôm ấy Thẩm phu nhân tức đến mức đập vỡ cả chén trà, nhưng Thẩm Nghiên từ đầu đến cuối không nói một lời. Sau đó, tính tình hắn ngày một tệ hơn.

Bạn bè đến, hắn không gặp; đại phu đến, hắn chê phiền; có người khuyên hắn đọc sách, hắn hỏi “Đọc cho ai xem?”

Ban đầu đám hạ nhân trong viện còn cẩn thận, nhưng ngày tháng trôi qua, cũng dần trở nên qua loa. Một bát cháo bưng về nguyên vẹn, họ lập tức nói thiếu gia không ăn. Một ấm nước để nguội, họ nói thiếu gia không gọi. Cứ như chỉ cần nói một câu “hắn không chịu” thì không cần làm bất cứ chuyện gì nữa.

Ngày đầu tiên ta trực, phát hiện bát cháo đưa tới đã đóng một lớp váng, bèn mang trở lại bếp.

Tiểu nha đầu đứng bếp bĩu môi: “Hâm nóng lên hắn cũng không ăn, phí củi lửa.”

Ta đặt bát xuống cạnh bếp.

“Ăn hay không là chuyện của hắn, nóng hay không là chuyện của ta.”

Thím Ngô đang chặt thịt, nghe vậy thì liếc nhìn ta, Sau đó bà bảo ta đứng bên cạnh, dạy ta cách canh lửa.

Bà nói: “Nếu ngươi thật sự muốn làm tốt công việc này, trước hết phải học cách đừng chỉ biết dùng sức.”

Ta nghe vào tai. Chỉ là lúc đầu, cũng chưa học được hết.