Chương 1
Tô Lăng, tháng Tư.
Khi Ngộ Từ xuống máy bay, trời mới tờ mờ sáng, bên ngoài mưa bụi lất phất. Ra khỏi nhà ga, cô đứng trong gió lạnh một lúc lâu mới bắt được xe.
Cất xong hành lý vào cốp sau cô mới ngồi vào ghế sau.
Bác tài xế nói chuyện rất nhẹ nhàng, xác nhận lại địa điểm với cô một lần nữa, sau khi chắc chắn không có sai sót mới từ từ cho xe lăn bánh.
“Cô gái, cô là người nhà họ Phó à?”
Đi được nửa đường, bác tài không kìm được tò mò lên tiếng hỏi.
Ngộ Từ ngẩn ra một chút rồi cong mắt cười: “Dạ không, cháu là người nhà họ Ngộ.”
Nghe vậy, bác tài lập tức hiểu ra, gật đầu cười liền mấy tiếng: “Cũng như nhau, cũng như nhau cả thôi.”
Danh tiếng hai nhà Phó, Ngộ ở Tô Lăng vô cùng vang dội, gần như không ai là không biết. Bác tài vừa nhìn thấy điểm đến là ngõ Hạnh Viên — nơi toạ lạc nhà cổ của hai họ Phó, Ngộ, nên mới đoán như vậy.
Hai nhà tuy không cùng tổ tông huyết thống nhưng đã giao hảo qua nhiều thế hệ. Nhà họ Phó là thế gia thương nghiệp, nhà họ Ngộ là dòng dõi thư hương, hai nhà ngoại trừ khác họ ra thì từ lâu đã thân thiết như người một nhà.
Ngộ Từ cong môi cười đùa: “Sao bác không đoán cháu là khách du lịch ạ?”
Tô Lăng nằm ở vùng Giang Nam, đâu đâu cũng là những trấn nhỏ sông nước cổ kính, ôn hòa. Hằng năm cứ vào tháng 3, tháng 4 là du khách nườm nượp đổ về. Ngõ Hạnh Viên tuy là nơi có nhà tổ của hai họ Phó, Ngộ, nhưng cũng là điểm tham quan nổi tiếng của Tô Lăng.
Bác tài cười khà khà, liếc nhìn cô gái ở ghế sau qua gương chiếu hậu: “Không giống, nhìn phong thái là biết người của hai nhà đó rồi.”
Lúc cô mới lên xe ông đã không nhịn được mà nhìn thêm vài lần. Ngộ Từ sinh ra đã cực kỳ trắng trẻo, mày ngài răng ngọc, đoan trang dịu dàng, toàn thân toát lên khí chất nhã nhặn của một tiểu thư khuê các. Một bộ sườn xám màu đen thêu hoa văn chìm càng tôn lên vẻ thanh tú nổi bật của cô.
Cả cái đất Tô Lăng này, cô gái có dung mạo và khí chất nhường ấy không nhiều, mà có thể nuôi dạy con cái ra được cái khí chất phi phàm thế này, ước chừng cũng chỉ có hai gia tộc kia thôi.
Bác tài lại hỏi tiếp: “Chuyến này mọi người về để tu sửa gia phả phải không?”
Mấy hôm trước đã nghe phong thanh, hai nhà Phó, Ngộ sau hai mươi năm lại cùng nhau trùng tu gia phả. Cùng với tin đó còn có một lời đồn khác lan truyền: Hai nhà Phó, Ngộ sắp có chuyện lớn.
Theo phong tục Tô Lăng, gia phả ba mươi năm sửa nhỏ, sáu mươi năm sửa lớn, làm gì có chuyện đang yên đang lành giữa chừng lại tu sửa?
Lần trước hai nhà cùng tu sửa phả là hai mươi năm trước khi dời tổ tịch về Hải Châu. Lần đó tuy chưa đến ba mươi năm, nhưng dời tổ tịch là chuyện lớn, thỉnh tông phả ra cúng bái cũng là hợp tình hợp lý.
Lần này đột nhiên lại tu sửa giữa chừng, chắc chắn là lại có chuyện lớn gì đây.
Ngộ Từ mỉm cười nhẹ, gật đầu: “Vâng ạ.”
Bác tài vốn định hỏi thêm gì đó, nhưng nói qua nói lại đã tới nơi, đành ngừng chuyện phiếm, dừng xe lại. Ngộ Từ nói lời cảm ơn rồi xuống xe.
Tiết Thanh minh, vùng sông nước Giang Nam mưa bụi vương trên hoa hạnh, dòng sông róc rách trôi.
Những căn nhà nhỏ chạm trổ, phố xá ven sông, trong khung cảnh liễu rủ sương hoa càng thêm vẻ mềm mại của miền sông nước.
Ngộ Từ xách hành lý, che một chiếc dù giấy dầu, đi xuyên qua bức tranh thủy mặc với những bức tường trắng ngói đen.
Ba ngày trước nhận được thư nhà của chú hai, bảo cô Thanh minh nhất định phải về nhà cổ ở Tô Lăng. Trong thư không nói lý do, nhưng có thể thấy là chuyện quan trọng, nên cô không dám chậm trễ, về trước ba ngày.
Đi đến trước cửa nhà cổ, cô dừng bước, đứng đó thu dù, liền nghe thấy tiếng các thím trong sân đang trò chuyện.
“Ấy? Tiểu Từ vẫn chưa về sao?”
“Chưa đâu, chắc sắp tới rồi, cũng không cho người đi đón, chẳng biết bay chuyến mấy giờ.” Người trả lời là thím hai của Ngộ Từ.
Một người thím khác hỏi tiếp: “Đã có bạn trai chưa nhỉ? Năm nay hai mươi rồi phải không?”
Thím hai lại đáp: “Chưa đâu, còn nhỏ, theo lời nó nói thì vẫn còn là em bé đấy.”
Ngay sau đó trong sân vang lên một trận cười ồ.
Nghe đến đây, Ngộ Từ cũng cong miệng cười theo. Nhất thời nổi hứng tinh nghịch, cô cố ý nhẹ bước chân, rồi bất thình lình nhảy vào qua ngưỡng cửa gỗ đỏ của nhà cổ.
Kèm theo tiếng “Oa!” một cái, dọa cho đám người đang trò chuyện bên trong giật nảy mình.
Một người phụ nữ ngồi trên ghế mây ở góc nhà phản ứng nhanh nhất, đứng dậy đi tới, vẻ mặt hờn dỗi vỗ nhẹ lên vai cô một cái: “Con gái lớn tướng rồi mà cứ như trẻ con ấy.”
Ngộ Từ cong mắt, cười đầy tinh nghịch, gọi một tiếng: “Thím hai.”
Cả sân toàn phụ nữ lúc này mới hoàn hồn, cùng cười rộ lên: “Thím hai nó à, Tiểu Từ hoạt bát đáng yêu thế này là chuyện tốt mà, thím mà đánh hỏng nó, không chỉ nhà họ Ngộ tìm thím gây chuyện mà nhà họ Phó cũng tìm thím tính sổ đấy.”
Cả cái đại gia đình này ai mà không biết, cô nhóc nhà họ Ngộ này ngoài việc là bảo bối trong tay họ Ngộ, thì từ khi sinh ra đã được bà cụ nhà họ Phó nhận làm nhị tiểu thư của nhà họ Phó rồi.
Kiều Nguyệt Ảnh cũng cười theo, đưa tay chỉnh lại tóc mai bên tai cho cô: “Đâu dám dùng sức, tôi nâng như nâng trứng hứng như hứng hoa còn không kịp nữa là.”
Ngộ Từ cười chào hỏi từng bậc trưởng bối đang ngồi, sau đó ghé sát tai Kiều Nguyệt Ảnh hỏi nhỏ: “Thím hai, chú hai đâu ạ?”
Kiều Nguyệt Ảnh hất cằm về phía nhà chính sau hòn non bộ: “Đang ở trong đó, với cậu Phó…”
Lời còn chưa dứt, người trước mặt đã chạy mất hút. Kiều Nguyệt Ảnh cười lắc đầu: “Cái con bé này, tính tình hấp tấp không biết giống ai.”
Ngộ Từ chạy chậm vòng qua hòn non bộ trước sân, lại chạy qua hành lang khúc khuỷu trước sảnh, dáng người cô gái nhẹ nhàng linh động, giống như một chú chim nhỏ vui vẻ.
Đến gần hành lang bên cạnh nhà chính mới nghe thấy trong phòng truyền ra tiếng trò chuyện nghiêm túc, các tông thân khác của hai nhà Phó, Ngộ cũng có mặt.
Bước chân nhẹ nhàng của cô chậm lại, rón rén đi đến bên cửa, len lén thò đầu vào, đôi mắt hạnh ngó qua khung cửa nhìn vào trong.
Rồi bất chợt sững người.
Trên chiếc bàn dài dưới bức tranh chữ trong phòng, một lư hương đang đốt, khói mỏng lượn lờ, bao phủ người đàn ông đang ngồi trên ghế thái sư bên trái vị trí chính diện vào trong màn sương trắng hư ảo.
Người đàn ông mặc một bộ vest đen phẳng phiu, gương mặt thanh tú trắng trẻo, mí mắt hơi mỏng rũ xuống, một tay chống lên chân, một tay giữ nắp chiếc chén trà sứ thanh hoa, đang uống trà.
Mái tóc ngắn đen nhánh được cắt tỉa độ dài vừa phải, đường nét khuôn mặt dứt khoát rõ ràng, ngũ quan tinh tế, mi mắt lành lạnh, cả người tựa như một bức tranh thủy mặc ôn hòa cổ điển, nội liễm và trầm tĩnh.
Anh ấy cũng ở đây.
Ngộ Từ ngẩn người trong giây lát.
Ngay lúc tâm trí cô hơi lơ đễnh, đôi mắt ẩn sau làn hơi nước trà nóng ấy bỗng từ từ ngước lên, con ngươi đen láy sáng trong, rực rỡ và trong trẻo.
Ánh mắt hai người chạm nhau giữa không trung, cả hai đều khựng lại.
Ngộ Từ sững sờ một chút, chần chừ nửa buổi, cuối cùng vẫn ló cả khuôn mặt qua khung cửa, dùng khẩu hình gọi anh một tiếng: “Chú út Phó.”
Người đàn ông nhìn cô rồi khẽ gật đầu, dời chén trà khỏi môi, nhẹ nhàng đặt lên bàn.
Tiếp đó, anh nghiêng đầu sang một bên, ra hiệu cho cô vào.
Cả phòng đầy tông thân hai nhà cũng vì động tác này của anh mà đồng loạt quay đầu nhìn lại. Bỗng nhiên bị nhiều trưởng bối chú ý như vậy, Ngộ Từ lập tức cảm thấy cả người không được tự nhiên.
Hai tay cô chắp trước người, vẻ mặt e thẹn bước vào cửa nhà chính, trước tiên chào vị tộc lão nhà họ Ngộ ngồi trên ghế thái sư bên phải theo vai vế: “Ông chú họ.”
Ông cụ vẻ mặt hiền từ, cười gật đầu: “Tiểu Từ mấy năm rồi không gặp nhỉ.”
Cô mỉm cười nhẹ rồi mới tiếp tục chào hỏi hết các tông thân còn lại.
Phó Tắc Dịch ngồi trên ghế thái sư bên trái, nhìn cô chào hỏi xong các trưởng bối mới ra hiệu cho người mang một chiếc ghế đến, đặt bên cạnh mình.
Ngộ Từ như vừa hoàn thành một nhiệm vụ to lớn, thở phào nhẹ nhõm, đi tới chiếc ghế đó ngồi xuống, ánh mắt lơ đãng liếc nhìn người bên cạnh.
Đây có lẽ là lần đầu tiên cô gặp Phó Tắc Dịch kể từ khi rời khỏi Dụ Viên của nhà họ Phó hai năm trước.
Tóc anh ngắn đi một chút, cảm giác trầm ổn của năm tháng nơi đáy mắt lại đậm thêm vài phần, những cái khác dường như vẫn như cũ.
Mãi mãi toát lên một vẻ xa cách, lạnh lùng như ngọc quý ngàn năm.
Người giúp việc lại bưng lên ít hoa quả bánh trái, đặt lên chiếc bàn nhỏ bên cạnh cô. Cô hoàn hồn, bốc một nắm hạt dưa giữ trong lòng bàn tay, đang định cắn thì bỗng cảm thấy mình làm thế này không ổn.
Mọi người dường như đang bàn chuyện chính sự quan trọng, cô ngồi một bên cắn hạt dưa trông cứ như đang xem kịch, bèn bỏ hạt dưa xuống, chọn một quả sơn tra, bóc vỏ bỏ vào miệng, lập tức bị chua đến mức nhắm tịt mắt lại.
Bất đắc dĩ đành phải nhả ra, định bụng không ăn gì nữa.
“Chuyện này thực sự là nhà họ Ngộ chúng tôi có lỗi với nhà họ Phó các vị, không ngờ gia môn bất hạnh, sinh ra đứa con gái bất hiếu như thế!”
Người nói là chú hai của Ngộ Từ, Ngộ Hải Thành.
Trong ấn tượng của Ngộ Từ, chú hai luôn là người ôn hòa khiêm tốn, hiếm khi tức giận. Câu nói đột ngột này suýt nữa làm cô tưởng mình đã làm chuyện gì tày đình.
Bên kia, một vị tông thân nhà họ Phó lên tiếng hòa giải: “Chuyện này cũng không thể trách Tiểu Uyển, nói cho cùng lúc đính hôn cũng chưa từng hỏi ý kiến con bé.”
Ngộ Từ nghe mơ hồ một lúc mới hiểu ra, họ đang nói về người cô út chỉ lớn hơn cô sáu tuổi, Ngộ Uyển.
Ông bà nội của Ngộ Từ sinh được hai trai một gái, bố cô là con trưởng, những năm trước qua đời nên chỉ còn lại chú hai và cô út Ngộ Uyển này.
Và người có hôn ước với Ngộ Uyển là…
Cô quay đầu nhìn người đàn ông ngồi bên cạnh. Không biết từ lúc nào anh đã sai người mang dụng cụ tách hạt đến, lúc này đang rũ mắt, vẻ mặt chăm chú tách quả óc chó trong tay, bộ dạng thờ ơ như không quan tâm.
Người không biết còn tưởng chuyện này chẳng liên quan gì đến anh.
Tiếp đó là cả căn phòng im lặng, chỉ có tiếng “rắc rắc” tách óc chó trong tay Phó Tắc Dịch. Một lát sau, một nhân hạt óc chó nguyên vẹn được tách ra, đặt lên chiếc bàn nhỏ trước mặt Ngộ Từ.
Cô ngẩn người một lát rồi mới cầm lấy hạt óc chó, khẽ nói một câu: “Cảm ơn chú út.”
Anh nhàn nhạt “ừ” một tiếng, sau đó mới ngước mắt nhìn mọi người, hai tay chống lên đùi, trầm ngâm giây lát rồi nói: “Vậy thì hủy hôn đi.”
Nói về hôn ước của hai nhà Phó, Ngộ, đây là truyền thống “Trăm năm một mối lương duyên” do tổ tiên truyền lại.
Lần liên hôn trước của hai nhà là cách đây một trăm năm, khi xưa tổ tiên đặt ra quy tắc này, thực ra cũng chỉ muốn mượn đó để củng cố mối quan hệ hai nhà, không muốn hai nhà về sau lại dần xa cách.
Tính ra như vậy, đến đời Phó Tắc Dịch vừa đúng một trăm năm, mà nhìn khắp cả nhà họ Ngộ, người trạc tuổi và cùng vai vế với anh cũng chỉ có cô út của Ngộ Từ.
Ngày cưới của hai người vốn định vào sau tiết Thanh minh năm nay.
Nhưng mấy hôm trước Ngộ Uyển gửi về một bức thư từ Hy Lạp, nói đang đi thực tế sáng tác, lễ tế tổ năm nay sẽ không về.
Không về thì thôi đi, nhà họ Ngộ tuy là danh gia vọng tộc nhưng phát triển đến nay cũng không còn nhiều quy tắc như xưa.
Nhưng thứ khiến cả nhà gà bay chó sủa, chính là tờ “Giấy từ hôn” gửi kèm theo thư nhà.
Trong thư, lời lẽ đanh thép, phê phán kịch liệt hủ tục hôn nhân sắp đặt của gia đình, đồng thời tuyên bố, bản thân dù có uống cạn nước biển Địa Trung Hải cũng tuyệt đối không về nhà kết hôn!
Trực tiếp chọc Ngộ Hải Thành tức gần chết, chuyện này chẳng khác nào tát thẳng vào mặt nhà họ Phó một cái sao!
Thế là, hai nhà vội vã tổ chức họp gia đình.
Hủy giao ước, phá tổ chế, đối với hai nhà Phó — Ngộ vốn xem trọng lễ pháp mà nói, đó là chuyện lớn, đương nhiên phải thỉnh tông phả ra để cáo lỗi với tổ tiên.
Ông chú họ nhà họ Ngộ ngồi bên cạnh cũng thở dài một tiếng: “Nếu Tắc Dịch đã nói vậy, thì hủy thôi. Sính lễ đính hôn năm đó, chọn ngày rồi trả lại cho nhà họ Phó.”
Ngộ Từ hơi sững sờ, ánh mắt lại lần nữa nhìn về phía người bên cạnh.
Có lẽ vì hôm nay là dịp đặc biệt, kiểu dáng vest anh mặc cũng khá trầm ổn.
Xẻ tà đôi, hơi chiết eo, chất vải đen tuyền ánh lên chút sắc bóng của tơ lụa cao cấp, phối cùng cà vạt đen và sơ mi đen kiểu cổ điển.
Gương mặt trắng như ngọc, cảm xúc không dao động nhiều, trong sự thanh đạm vẫn giữ được vẻ nho nhã và hòa khí vốn có.
Dường như kể từ năm mười bốn tuổi lần đầu gặp anh ở từ đường, anh vẫn luôn là dáng vẻ này.
Chỉ là bây giờ, nhiều hơn vài phần chín chắn, vững vàng khiến người khác không thể xem nhẹ.
Lúc này, bỗng có người hô lớn bên ngoài nhà chính: “Đã đến giờ thỉnh tông phả!”
Ông chú họ nhà họ Ngộ nghe tiếng đứng dậy đầu tiên: “Vậy quyết định thế đi, hôm nay cáo lỗi trước tổ tiên một tiếng, chuyện này coi như qua, sau này việc cưới gả của hai nhà Phó, Ngộ cứ tự do.”
Phó Tắc Dịch cũng đứng dậy theo, thần thái cung kính đáp một tiếng: “Vâng.”
Ông cụ gật đầu, chắp tay sau lưng bước ra khỏi cửa nhà chính.
Ngộ Hải Thành và Phó Tắc Dịch cũng sóng vai đi ra cửa, đám con cháu còn lại lúc này mới theo vai vế xếp thành hàng đi theo sau họ.
Ngộ Từ ở bên nhà họ Ngộ vai vế lớn, nhưng xếp sang nhà họ Phó thì là vai vế nhỏ, cộng thêm cô tuổi còn nhỏ, cũng ngại đi trước, nên đi xuống cuối hàng.
Đoàn người đi đến con hẻm nhỏ trước cửa nhà cổ tập hợp, từng nhà từng hộ, xếp hàng theo vai vế, chuẩn bị đến từ đường dâng hương trước, sau đó ra mộ tổ.
Ngộ Từ len lỏi trong đám người một lúc, định đi tìm em họ để đi cùng với em ấy.
Cô vừa tìm thấy bóng dáng em họ trong đám đông, đang định đi qua thì bỗng bị một tiếng gọi từ đầu hàng giữ lại.
Một giọng nói trong trẻo và vang vọng: “Ngộ Từ.”
Cô ngẩn ra, ngẩng đầu nhìn sang.
Phó Tắc Dịch đứng sau lưng ông chú họ nhà họ Ngộ, che một chiếc ô đen, dáng người như cây trúc giữa rừng, mày mắt như tranh vẽ, lúc này đang nghiêng người nhìn cô.
Cô ngơ ngác, còn chưa hiểu ý gì thì đã bị thím hai đẩy nhẹ từ phía sau: “Đi đi, cô út con không có mặt, con thế chỗ cô ấy, với tư cách trưởng nữ thỉnh tông phả.”
Cô nín thở nhìn người đứng đầu hàng, khựng lại một chút rồi mới bước đi, từ từ tiến về phía anh.
Mưa bụi miên man bên ngoài rơi tí tách trên mái che của con hẻm tạo nên tiếng rào rào, đám con cháu xung quanh lần lượt nhường đường cho cô.
Trao Em Một Đời An Yên
