Chương 1: 58
Không biết bắt đầu từ khi nào, Sở Quản lý Trị An huyện Bình có một truyền thống – mỗi tối sẽ cử một đội tuần tra đi một vòng quanh huyện, suốt 365 ngày không gián đoạn.
Hầu hết thành viên của đội tuần tra đều là người trẻ, theo quy định thì nhân viên trên 45 tuổi sẽ không phải trực đêm nữa, nhưng Đàm Nghiên là một ngoại lệ.
Năm nay anh đã 58 tuổi, là một cảnh sát khu vực bình thường của huyện Bình. Dù sắp đến tuổi nghỉ hưu, nhưng vóc dáng vẫn được duy trì rất tốt, vai rộng eo thon, bụng hoàn toàn không có chút mỡ thừa. Nghe nói thân thủ của Đàm Nghiên cũng thuộc hàng xuất sắc, mỗi năm trong các cuộc thi đấu nội bộ của ngành an ninh tỉnh Vân, anh đều xếp hạng cao. Những người từng giao đấu với anh khi nghe tin anh sắp 60 tuổi đều suýt rơi cả cằm.
Có người từng nói, nhìn anh nhiều lắm cũng chỉ khoảng 40, mà con số đó là đã tính đến khuôn mặt già dặn của anh rồi. Nếu chỉ xét về thể trạng, bảo anh mới 18 tuổi cũng có người tin. Bỏ qua tuổi tác, gương mặt của anh vẫn đẹp trai phong độ, đến mức các nữ nhân viên mới trong sở còn len lén gọi là “chú đẹp trai”. Họ thậm chí còn mê mẩn các bức ảnh lịch sử của anh hồi còn trẻ, nói không chừng anh gần 60 rồi vẫn có thể cạnh tranh danh hiệu “soái ca của huyện”.
Dù không thua kém gì lớp trẻ, nhưng tuổi tác vẫn là điều không thể phủ nhận. Lãnh đạo đã khuyên anh chuyển sang công tác hậu cần từ lâu, nhưng Đàm Nghiên kiên quyết từ chối.
Anh là một quái nhân, ai cũng công nhận điều đó. Không ai biết anh nghĩ gì, cũng chẳng rõ anh mong muốn điều gì.
Anh không thiếu tiền. Phụ cấp tuyến đầu đối với anh có cũng được, không có cũng chẳng sao. Hồi những năm 90, anh đưa toàn bộ tiền tiết kiệm cho một đồng nghiệp vay để khởi nghiệp. Kết quả là người kia làm ăn thua lỗ, đành lấy căn nhà ở quê để trả nợ cho anh. Không ngờ sau đó, quê của người kia trở thành khu du lịch, căn nhà đó bị thu hồi và đền bù cho anh hai căn nhà mặt phố. Hiện tại, tiền cho thuê nhà hàng năm của anh rất khả quan.
Anh đẹp trai, có chút tài sản, nhưng đến giờ vẫn độc thân, thậm chí chưa từng yêu đương. Anh có tiền tiết kiệm nhưng chỉ ăn ở căn-tin, mặc đồ thể thao bình thường, sống trong khu tập thể đơn giản từ thời cơ quan phân nhà, và đi lại bằng chiếc xe đạp Phượng Hoàng cũ kỹ mà thị trường giờ chẳng còn thấy bán.
Anh chỉ cần ăn cơm no bụng, có tấm ván gỗ là ngủ say. Không hút thuốc, không uống rượu, không thích sơn hào hải vị, không ham gái gú rượu chè, thậm chí hiếm khi xem phim truyền hình. Anh dường như không có sở thích hay hứng thú gì, sống một cách điềm đạm và khắc chế.
Từ khi bắt đầu làm việc ở tuổi 18, mỗi đêm anh đều đạp xe tuần tra quanh huyện Bình. Suốt 40 năm qua, chưa một ngày nào anh vắng mặt. Anh như không biết mệt mỏi, cũng không biết bệnh tật là gì.
Anh hiếm khi trò chuyện với đồng nghiệp. Có những dịp bắt buộc phải tham gia, anh luôn lặng lẽ như một hũ nút, cả buổi chẳng nói lấy một câu. Chỉ có một lần bị ép uống chút rượu, hình như tửu lượng của anh không tốt, chỉ mới uống một ngụm mà đã hơi mơ màng. Khi đó có người hỏi anh: “Sống hơn nửa đời người rồi, chẳng lẽ anh không có một nguyện vọng nào sao?”
Đàm Nghiên mặt đỏ bừng, im lặng nửa ngày mới phun ra một cậu: “Muốn nghỉ hưu… nghỉ hưu rồi đi xa một chuyến.”
Thế là có người xúi giục anh về hưu sớm. Theo quy định, chỉ cần làm việc đủ 30 năm là có thể xin nghỉ hưu. Đã làm việc vất vả như vậy mà lại không thiếu tiền, sao không về hưu sớm để tận hưởng cuộc sống?
Lúc đó Đàm Nghiên chỉ lắc đầu, mắt dán vào bức tường, ánh nhìn như xuyên qua bê tông cốt thép để hướng về một nơi xa xăm nào đó. Còn chưa kịp để ai hỏi tiếp, anh đã gục thẳng xuống bàn. Đô yếu quá, một hớp rượu đã hạ gục anh.
Từ đó trở đi, bất kể người khác nói gì, anh cũng không uống rượu nữa. Và cũng từ đó, không ai còn nghe được lời thật lòng của anh.
Những năm trước, do thiếu nhân sự và quản lý chưa chặt, tuy nói là đi tuần theo đội, nhưng thực tế thường chỉ có một mình Đàm Nghiên. Mỗi đêm, anh đạp xe khắp huyện Bình, bất kể mưa gió, chưa từng vắng mặt. Nhìn anh làm việc, ai cũng cảm thấy mệt thay cho anh, bản thân anh thì vẫn tràn đầy năng lượng.
Tuy nhiên gần đây, có vẻ như tuổi tác đã ảnh hưởng đến anh. Rõ ràng bây giờ cơ quan đã cấp xe điện cho nhân viên, số người tuần tra cũng tăng, công việc chủ yếu do lớp trẻ đảm nhiệm, áp lực của anh đã giảm đi nhiều. Ấy vậy mà trông anh còn mệt mỏi hơn trước. Các đội viên mới trong sở bàn tán với nhau rằng mỗi lần đi tuần, ánh mắt của “chú Đàm” nhìn họ khiến họ sởn gai ốc, cứ như thể anh cảm thấy họ rất vướng víu.
Chuyện này còn được báo cáo lên lãnh đạo. Nhiều người cho rằng Đàm Nghiên đang “lấy tuổi tác chèn ép”, xem thường thế hệ trẻ. Anh quá khác biệt, không thể hòa nhập vào bất kỳ đội nào, đến mức đội trưởng nào cũng muốn loại anh khỏi đội tuần tra.
Sở trưởng Lý của cục an ninh lập tức đập bàn quát: “Lấy tuổi chèn ép? Các cậu có biết Đàm Nghiên đã lập bao nhiêu công trạng, tự tay bắt bao nhiêu tội phạm nguy hiểm không? Các cậu có biết suốt những năm qua anh ấy đã vất vả thế nào không? Dấu chân anh ấy ở huyện Bình, nếu nối lại có thể quấn quanh một vòng Trái Đất! Các cậu nói anh ấy xem thường các cậu, thế anh ấy có từng nói câu nào như vậy không? Có bao giờ tỏ thái độ đó không? Không đúng không?! Đừng có suy đoán vô căn cứ rồi kết tội người khác! Nhìn lại tư thế đứng, dáng ngồi của mình đi, đến tôi còn thấy chướng mắt! Đàm Nghiên là người có tác phong chuẩn mực nhất trong sở, năm nào cũng là tấm gương tiêu biểu. Anh ấy dẫn dắt các cậu là cơ hội để các cậu học hỏi từ người đi trước! Biến về nghiêm túc làm việc!”
Dù quở trách là thế, nhưng vấn đề của lão cán bộ vẫn cần được giải quyết.
Thật ra mỗi lần Đàm Nghiên đi tuần tra, Sở trưởng Lý đều rất lo lắng. Người này đã lớn tuổi, không ai chăm sóc, dù hiện tại trông còn khỏe mạnh, nhưng có bao nhiêu người hôm nay còn ổn, mai đã kiệt sức đột ngột chứ? Bốn mươi năm không nghỉ, từng được trao danh hiệu Lao động Tiên tiến cấp Quốc gia, chỉ nghĩ thôi đã thấy đáng sợ. Ông sợ có ngày Đàm Nghiên đột nhiên gục ngã vì kiệt sức, nên hết lòng khuyên anh lui về tuyến sau.
Nhưng Đàm Nghiên từ chối.
“Vì, vì sao?” Sở trưởng Lý không thể hiểu nổi.
“Tôi đã làm 40 năm rồi, chỉ còn hai năm nữa là về hưu. Tôi muốn ở tuyến đầu đến ngày cuối cùng.” Đàm Nghiên đáp đơn giản.
Sở trưởng Lý còn có thể làm gì? Kiểm tra sức khỏe hàng năm, Đàm Nghiên lúc nào cũng khỏe mạnh hơn đám thanh niên trong sở. Một người vừa đủ tiêu chuẩn vừa đầy nhiệt huyết, chẳng lẽ ông lại dập tắt động lực của anh?
Thế là mặc kệ ánh mắt người khác, cho đến tận hôm nay, Đàm Nghiên vẫn kiên trì làm việc tuyến đầu.
Anh vẫn cần mẫn mỗi ngày, có điều… ánh mắt ngày càng chất chứa mệt mỏi.
“Chú Đàm, đã hơn chín giờ rồi, chú về nghỉ ngơi đi. Người lớn tuổi thường ngủ sớm, giờ này chắc cũng buồn ngủ rồi nhỉ?” Đội trưởng đội tuần tra Vương thấy chiếc xe điện của Đàm Nghiên lắc lư một chút, không khỏi lo lắng nói.
“Không sao, tôi chỉ không quen đi xe điện thôi.” Đàm Nghiên lắc đầu, chỉ về phía con hẻm có đèn đường bị hỏng. “Bên đó mấy hôm nay sửa đường ống, làm đứt dây điện nên đèn đường hỏng, tối om không nhìn thấy gì, khá là nguy hiểm. Tôi qua đó xem một chút, tuần tra xong sẽ về ngay.”
“Được, Tiểu Lưu, cậu đi theo chú ấy, kiểm tra xong nhớ đưa chú Đàm về tận nhà. Đến nơi nhớ gọi cho tôi một cuộc.” Đội trưởng Vương lo lắng dặn dò. Người lớn tuổi mà còn đi tuần tra ban đêm, xe điện cũng đi không vững, làm vậy để làm gì chứ.
Tiểu Lưu nhìn thời gian trên điện thoại, vẻ mặt hơi khó xử nhưng vẫn gật đầu đồng ý. Cậu ta quay đầu xe, theo sát Đàm Nghiên đi đến con hẻm tối om.
Đầu hẻm không có chút ánh sáng nào, ngay cả một người đàn ông như Tiểu Lưu cũng thấy hơi rờn rợn. Chiếc xe điện hình như sắp hết pin, đèn xe yếu ớt, dù bật đèn pha cũng không nhìn rõ tình trạng trong hẻm. Cậu ta lấy ra chiếc đèn pin công suất cao, định bật lên thì bị Đàm Nghiên đè tay lại.
Đàm Nghiên lặng lẽ nhìn cậu ta, tay giữ chặt ngón tay đang chuẩn bị bấm công tắc đèn pin: “Cậu còn phải đi đón vợ tan học ca tối đúng không? Về đi.”
“Chú Đàm, sao chú biết hôm nay vợ cháu có tiết học buổi tối?” Tiểu Lưu nghi hoặc hỏi. “Nơi này thực sự không an toàn, theo quy định phải có ít nhất hai người đi tuần tra, cháu không thể để chú vào đó một mình được.”
Vốn là người ít nói, lúc này Đàm Nghiên lại có vẻ hơi sốt ruột: “Tôi ở huyện Bình bao nhiêu năm nay, nhắm mắt cũng có thể đi hết cả huyện, có thể xảy ra chuyện gì được chứ? Vợ cậu không phải đang mang thai sao? Mau đi đón cô ấy đi.”
Tiểu Lưu nghĩ lại thấy cũng đúng. Năm xưa còn chưa có điện, chú Đàm đã đi khắp huyện Bình, bây giờ thì có thể xảy ra chuyện gì được? Hơn nữa, cậu ta thực sự rất lo cho vợ mình, muốn nhanh chóng đến đón cô ấy. Do dự một lát, cuối cùng sự lo lắng dành cho vợ vẫn chiếm ưu thế. “Vậy… cảm ơn chú Đàm. Hôm nào cháu mời chú ăn cơm!”
“Đi nhanh đi.” Đàm Nghiên lấy đèn pin công suất cao từ tay Tiểu Lưu. “Ở đây có tôi là được rồi.”
Tiểu Lưu thấy động tác giật lấy đèn pin của anh mạnh mẽ dứt khoát, trong lòng thầm nhẩm tính, có lẽ ba người như cậu cũng chưa chắc đánh lại được Đàm Nghiên. Cậu ta âm thầm cảm thán chú Đàm tuy lớn tuổi nhưng vẫn dẻo dai, hoàn toàn yên tâm.
Nhìn Tiểu Lưu phóng xe điện đi khuất, trong mắt Đàm Nghiên vơi bớt phần nào mỏi mệt.
“Cuối cùng cũng đi rồi…” Anh khẽ thở phào, bật đèn pin rọi vào hẻm tối.
Phía trước vẫn là một màu đen kịt.
Rõ ràng là khu dân cư, dù đèn đường hỏng thì cũng phải có đèn nhà dân hắt ra. Thế nhưng con hẻm trước mắt lại như một hố đen, ngay cả ánh sao trên trời cũng bị hút vào, giống như một con quái vật đang há miệng chờ đợi con mồi sa vào bẫy.
Đàm Nghiên khóa xe điện lại, lặng lẽ thở dài một hơi rồi bước vào hẻm tối.
Bóng đêm dần nuốt chửng anh. Ngay khoảnh khắc anh hoàn toàn khuất bóng, trong hẻm bỗng nhiên chớp sáng, đèn đường lần lượt sáng lên.
Nhưng dưới ánh sáng mờ nhạt, trong hẻm không một bóng người, Đàm Nghiên biến mất.
Tôi Chỉ Muốn Yên Bình Nghỉ Hưu
