Chương 20: Bữa Cơm Bên Ngưỡng Cửa

Gia Hòa rảo bước bên cạnh Nguyệt, lòng nhẹ bẫng như vừa trút được tảng đá đè nặng ngực suốt bấy lâu. Hai vợ chồng trở về căn nhà rường cổ kính lợp ngói liệt của chị Lan nép dưới bóng mát thanh trà và mít mật bên bờ nam sông Hương. Chị Lan đã đứng chờ sẵn bên hiên, trên bàn gỗ đặt sẵn một ấm trà sen còn bốc khói cùng gói kẹo mè xửng bọc giấy bóng kính đỏ dành làm quà cho con Hằng.

Thấy sắc mặt em gái rạng rỡ hẳn lên, khóe mắt chị Lan khẽ cong thành nụ cười đôn hậu. Chị không hỏi han dông dài, chỉ nắm lấy bàn tay gầy của Nguyệt, vỗ nhẹ rồi dặn dò: “Về cho kịp con kịp cái, rồi chịu khó mà nghe nhau nghe em. Đời người ngắn lắm, qua được cái khúc quanh ngặt nghèo thì từ nay phải biết nương tựa lấy nhau.”

Nguyệt xúc động gật đầu, khẽ dạ một tiếng rành rọt. Gia Hòa đứng bên cạnh, hai tay khoanh lại ngay ngắn trước ngực, cúi đầu cảm ơn người chị vợ đã mở lòng đón nhận và vun vén cho vợ chồng anh trong những ngày khốn khó nơi đất Thần Kinh. Anh cẩn thận chằng lại chiếc ba lô sờn cũ, nơi đáy sâu chiếc máy ảnh ZenitE vẫn nằm im lìm cùng chiếc hộp thiếc đựng gần hai mươi cuộn phim âm bản quý giá của cuộc đời mình.

Ra tới bến xe phía Bắc thành phố Huế, dòng người đi lại tấp nập trong cảnh đổi mới manh nha. Nguyệt đón chuyến xe đò chạy chậm xuôi về phương Bắc, còn Gia Hòa kiên quyết xin nhà xe cho anh được đạp chiếc Phượng Hoàng bám theo sau từng chặng, vừa để tiết kiệm tiền cước, vừa như một lời tự răn mình về cái giá của sự chuộc lỗi. Chuyến hành trình ngược ra xứ Nghệ không còn vội vã, nặng nề như những ngày anh cuống cuồng đạp xe truy thê trong nỗi hoảng loạn sợ mất vợ. Mười ngày phép của tòa soạn vẫn còn đủ để anh thong dong lăn bánh qua từng chặng đường quê rợp bóng tre ngà.

Dọc đường thiên lý qua Quảng Trị, Quảng Bình rồi vượt dốc đèo Ngang lộng gió, mỗi khi xe đò ghé lại những quán nước ven đường đón trả khách, Gia Hòa lại có mặt kịp lúc. Có những trưa nắng gắt đổ lửa trên mặt đường nhựa lồi lõm, anh dừng xe dưới tán cây bàng, ngước nhìn qua ô cửa kính xe đò bám bụi đỏ. Nguyệt ngồi ở hàng ghế giữa, tựa đầu vào khung gỗ, đôi mi khép hờ ngủ gật sau những đêm dài thức trắng nghĩ suy.

Gió Lào thổi phần phật làm bay những lọn tóc đen vương trên vầng trán thanh tú của vợ. Theo phản xạ nghề nghiệp suốt hai mươi bốn năm cầm máy, ngón tay trỏ của Gia Hòa khẽ nhúc nhích theo thói quen, chực đưa tay ra sau lưng tìm thân máy để bắt lấy góc sáng tuyệt đẹp ấy. Nhưng ngón tay anh lập tức khựng lại.

Gia Hòa mỉm cười ấm áp, từ từ buông lỏng hai tay trên ghiđông xe đạp. Anh không cần đến thấu kính hay màn trập cơ khí nữa. Đôi mắt trần của người đàn ông bốn mươi chín tuổi say sưa ngắm nhìn vợ trong sự tĩnh lặng trọn vẹn của tâm hồn. Khung hình đẹp nhất của cuộc đời không nằm trong buồng tối với mùi thuốc hãm gắt nồng, mà hiện hữu ngay bằng xương bằng thịt trước mắt anh, bình yên và chân thật.

Chập tối ngày thứ chín của kỳ nghỉ phép, hai vợ chồng đã về tới thành phố Vinh. Không gian quen thuộc của khu tập thể giáo viên Cửa Nam đón họ bằng tiếng lách cách của những chiếc xích xe đạp tan ca và mùi khói rơm rạ thoang thoảng trong gió chiều.

Căn nhà cấp bốn mái ngói vách vôi vẫn vẹn nguyên như buổi sáng Nguyệt xếp đồ rời đi. Giàn mướp bên hiên lơ thơ vài bông hoa vàng muộn, rặng cúc tần trước sân vẫn xanh ngăn ngắt. Chiếc ống vỏ đạn pháo sáng năm xưa nằm lặng lẽ trên kệ sách, không còn phải làm vật đè lên tờ đơn xin ly hôn lạnh lẽo nào nữa.

Gia Hòa dựng chiếc xe đạp Phượng Hoàng bám đầy bụi đường vào bờ tường hoa. Anh tháo ba lô xuống, mở nắp cẩn thận lấy chiếc máy ảnh ZenitE từ đáy sâu ra, nắm chắc sợi dây da trên tay. Nhìn ngưỡng cửa gỗ lim quen thuộc trước mặt, anh nhớ như in giao ước buổi sớm mai tại quán bún bò đất Thần Kinh.Không một giây ngập ngừng, Gia Hòa cúi người, đặt chiếc máy ảnh nặng trịch nằm ngay ngắn lên chiếc ghế tre con kê sát bậu cửa, ngay cạnh chiếc quạt nan cũ. Anh phủi bụi trên ống quần, bước qua bậu cửa vào gian nhà chính bằng hai bàn tay hoàn toàn thảnh thơi.

Nguyệt xách chiếc túi vải thêu hoa bước qua cánh cổng tre kêu kẽo kẹt. Tờ lệnh truy đuổi viết trên giấy pơluya gấp tư vẫn nằm phẳng phiu nơi đáy túi như một chứng tích bao dung của tình thân.

Ánh mắt cô vô tình chạm vào chiếc ghế tre nơi góc hiên. Chiếc máy ảnh ZenitE bằng kim loại xám lạnh đang nằm yên ở đó, bên cạnh chiếc quạt nan rách mép. Dây da xếp gọn gàng, nắp ống kính đóng chặt.

Nguyệt dừng chân nơi bậc thềm, một luồng hơi ấm dịu dàng bất chợt lan tỏa khắp lồng ngực. Ngưỡng cửa này, suốt hai mươi ba năm qua, là nơi chiếc máy ảnh luôn vượt mặt cô để bước vào trước, ngự trị trên bàn làm việc, chen vào giữa những bữa cơm đạm bạc và giam hãm người đàn ông của cô trong buồng tối mịt mùng. Giờ đây, nó đã biết dừng lại ngoài hiên. Lời giao ước tưởng chừng khắt khe ấy đã được người chồng vụng về thực hiện bằng tất cả sự chân thành, mộc mạc nhất.

Nguyệt bước nhẹ vào nhà. Gian phòng nhỏ tắt lửa cả tuần nay bỗng bừng sáng trong ánh lửa bập bùng từ gian bếp phía sau. Tiếng que củi nổ lách tách hòa cùng tiếng nước sôi ùng ục. Gia Hòa đang ngồi lom khom trên chiếc ghế đẩu, một tay che mắt tránh khói, một tay cầm đôi đũa cả khẽ trở mớ rau muống non vừa hái vội ngoài vườn.

Mâm cơm tối được dọn ra trên chiếc bàn gỗ mộc mạc. Không còn chiếc lồng bàn sắt úp lên bát cơm nguội ngắt của sự cô đơn, mà là hai bát cơm trắng nghi ngút khói, một đĩa rau luộc xanh mướt, bát nước canh luộc vắt chanh trong vắt và đĩa nước mắm nguyên chất dầm ớt cay nồng.

Gia Hòa xới bát cơm đầy đặn đưa sang cho vợ bằng cả hai tay, ánh mắt anh nhìn cô tràn đầy vẻ ân cần, săn sóc. Anh ngồi xuống đối diện, ngắm nhìn khuôn mặt người phụ nữ đã cùng anh đi qua bao dâu bể chiến tranh và nhọc nhằn thời bao cấp.

Nuốt khan một cái, Gia Hòa khẽ hắng giọng, cất tiếng hỏi nhỏ nhẹ: “Hôm nay... em có mệt không?”

Nguyệt bưng bát cơm nóng hổi trên tay, hơi ấm phả lên gò má. Nhìn đôi mắt đỏ hoe vì khói bếp và nụ cười rụt rè của chồng, khóe mắt cô rưng rưng nhưng trên môi lại nở một nụ cười rạng rỡ, an lòng: “Mệt. Nhưng đỡ hơn hôm qua.”