Chương 12: Khoảng Lặng Bờ Ruộng

Hơi thở của Nguyệt thoảng nhẹ trong sương đêm Can Lộc. Gia Hòa đứng bất động bên sợi dây thép căng ngang hai thân cau già, hai cánh tay buông thõng vụng về, các đầu ngón tay vẫn còn nồng nặc mùi thuốc hãm dấm chua. Dưới ánh trăng suông vằng vặc, dải phim âm bản ướt đẫm khẽ đung đưa trong gió đêm, từng giọt nước li ti rỏ xuống nền gạch kêu tí tách. Bóng hình cô gái đôi mươi trên dải nhựa trong suốt dường như đang run rẩy trước mắt cả hai.

Gia Hòa nín thở, lồng ngực đập dồn dập như tiếng màn trập máy ảnh đập liên hồi. Anh sợ chỉ một cử động nhỏ của mình cũng sẽ xua tan đi sự im lặng mong manh này. Họ đứng cạnh nhau như thế rất lâu, không ai nói một lời nào. Cho đến khi một cơn gió lạnh từ cánh đồng thổi thốc qua rặng tre đầu ngõ, Nguyệt khẽ rùng mình, đưa tay kéo lại vạt áo cánh.

Cô không quay sang nhìn anh, đôi mắt vẫn dán chặt vào những ô phim xám bạc lấp lánh ánh trăng, rồi cất giọng rất khẽ “Sáng mai... ra bờ ruộng đầu làng. Tôi muốn nói chuyện.”

Dứt lời, Nguyệt quay gót bước vội vào gian nhà trên. Tiếng then gỗ gài nhẹ vang lên trong đêm vắng, để lại một mình Gia Hòa đứng trơ trọi giữa khoảng sân gạch bàng bạc ánh trăng.

Trời vừa hửng sáng. Sương sớm xứ Tĩnh phủ một lớp màng trắng đục lên những rặng tre và đỉnh núi Hồng Lĩnh xa mờ.

Gia Hòa thức dậy từ lúc gà gáy le te. Trong gian nhà kho phảng phất mùi rơm khô và bùn đất, anh cẩn thận gỡ dải phim đã khô cong trên dây thép, cuộn tròn lại rồi đặt ngay ngắn vào chiếc hộp thiếc. Khi bước ra bậu cửa, theo thói quen hai mươi mấy năm làm nghề, bàn tay anh vô thức với lên chiếc đinh mười phân găm trên cột gỗ mít — nơi chiếc máy ảnh Zenit đang lủng lẳng trong bao da sờn góc.

Nhưng ngón tay anh khựng lại giữa không trung.

Hôm nay không phải một chuyến đi thực địa, cũng chẳng có sự kiện hay vệt sáng nào cần ghi lại. Anh rụt tay về, để chiếc máy ảnh nằm yên trong bóng tối mờ ảo của góc kho. Thiếu đi sợi dây da quen thuộc trì nặng trên vai, bước chân Gia Hòa bỗng chông chênh đến lạ lùng. Hai bàn tay anh thừa thãi buông thõng bên sườn, lóng ngóng không biết giấu vào đâu.

Nguyệt đã đứng đợi ở đầu ngõ từ lúc nào. Cô mặc chiếc áo cánh màu nâu non, mái tóc đen vấn gọn sau gáy, gương mặt phảng phất nét mệt mỏi sau một đêm mất ngủ. Không ai chào ai một câu, hai người lặng lẽ cất bước dọc theo con đường đất dẫn ra cánh đồng đầu làng Trại Hạ.

Cánh đồng lúa vụ chiêm đang thì con gái xanh mướt mải, trải dài tít tắp đến tận chân trời. Gió sớm lùa qua sóng lúa dập dờn, mang theo mùi bùn ải ngai ngái quyện với hương đòng đòng thanh khiết. Đến một bờ ruộng đất nện bằng phẳng, Nguyệt dừng bước. Cô cởi đôi dép nhựa Tiền Phong màu cháo lòng đặt lên đám cỏ may, rồi thả mình ngồi xuống bờ đất, hai chân buông lơ lửng sát mặt nước xâm xấp.

Gia Hòa vội vàng cởi đôi dép cao su đúc, cẩn thận ngồi xuống bên cạnh. Anh chừa lại một khoảng trống chừng một sải tay, như sợ khoảng cách quá gần sẽ làm người phụ nữ bên cạnh giật mình bỏ đi.

Không gian giữa hai người chìm vào một khoảng lặng ngột ngạt. Tiếng ếch nhái râm ran dưới mương nước và tiếng chim chiền chiện ríu rít trên cao càng khiến sự câm lặng thêm nặng nề. Gia Hòa bứt rứt, bàn tay thô ráp hết xoa lên đầu gối lại mân mê mép áo sơ mi cán bộ đã sờn vai. Anh muốn nói điều gì đó để phá vỡ bầu không khí này, nhưng từ ngữ trong đầu cứ rối tung lên như mớ phim hỏng.

“Lúa vụ này... trông tốt hơn ngoài Nghi Lộc,” Gia Hòa gãi tai, lúng búng buột miệng.

Nguyệt không quay đầu lại, mắt vẫn dõi theo đàn sẻ nâu đang chao lượn trên ngọn lúa “Anh gọi tôi ra đây để bàn chuyện mùa màng đấy à?”

Gia Hòa giật thót, cổ họng nghẹn ứ. Anh vội xua tay thanh minh “Không... ý anh là... cái chuyến xe đò hôm nọ em đi từ Vinh về, có bị xóc lắm không? Đoạn qua cầu Nghèn đường ổ gà dữ lắm, anh đạp xe qua mà long cả xích...”

“Tôi đi xe đò quen rồi,” giọng Nguyệt đều đều, bình thản đến buốt lòng. “Hai mươi ba năm nay, có chuyến nào anh đi cùng đâu mà biết xóc hay êm.”

Câu trả lời sắc ngọt như lưỡi dao cạo cứa nhẹ vào da thịt. Gia Hòa cứng họng, cúi gằm mặt nhìn những ngón chân bấm chặt vào đất ẩm. Anh lại nói hớ rồi. Càng cố nói, anh càng phơi bày ra sự vụng về và vô tâm đến tội lỗi của chính mình.Giữa lúc bối rối tột cùng, bàn tay Gia Hòa vô tình chạm vào túi áo ngực. Một cộm vải mềm mại nhắc anh nhớ đến món đồ mang theo suốt dọc đường thiên lý. Anh vội vã luồn tay vào túi, cẩn thận rút ra chiếc khăn mùi xoa vải phin nõn trắng viền chỉ thêu hoa cánh sen. Dù qua bao chặng đường gió bụi, lớp vải vẫn còn phảng phất chút hương hoa bưởi khô thanh tao.

Anh chìa hai tay về phía vợ, giọng run rẩy “Khăn của em... Hôm ở nhà, anh vội vã thu dọn đồ đạc rồi quơ nhầm vào ba lô. Anh mang theo từ Vinh... trả lại cho em này.”

Nguyệt quay sang. Nhìn chiếc khăn trắng nằm lọt thỏm giữa đôi bàn tay to bè, đen sạm và đầy vết chai sạn của chồng, hàng mi cô khẽ rung lên. Cô đưa bàn tay gầy guộc đón lấy chiếc khăn. Ngón tay hai người thoáng chạm vào nhau, lạnh ngắt. Nguyệt siết chặt tấm khăn trong lòng bàn tay, áp nhẹ lên ngực áo như tìm lại một mảnh ký ức đã đánh rơi.

Cô im lặng nhìn mặt nước lung linh bóng mây một lúc lâu, rồi cất giọng nghẹn ngào “Anh Hòa này... Anh có biết suốt hơn hai mươi năm qua, tôi mong mỏi điều gì nhất ở anh không?”

Gia Hòa ngơ ngác nhìn vợ. Trong đầu anh cuộn lên hàng trăm suy đoán đầy ân hận “Anh... anh đưa tiền lương muộn? Hay tại căn nhà tập thể dột nát anh chưa xin được ngói về sửa? Hay vì những lần anh đi thực địa biền biệt bỏ mặc mẹ con em...”

“Không!” Nguyệt ngắt lời anh, bật ra một tiếng cười cay đắng. Nước mắt bắt đầu ứa ra nơi khóe mi, lăn dài trên đôi gò má sạm nắng: “Tôi chưa từng đòi hỏi anh phải mang về tiền muôn bạc vạn, cũng chẳng bao giờ trách anh nghèo hay bắt anh phải bỏ cái nghề chụp ảnh. Tôi chỉ mong... có những buổi chiều đi dạy về mỏi rã rời hai vai, bụi phấn bám trắng mái đầu, bước chân vào cửa, anh có thể buông cái máy ảnh xuống. Anh nhìn tôi một cái, bằng đôi mắt của một người chồng, rồi hỏi: ‘Hôm nay em có mệt không?’. Chỉ một câu thế thôi, Gia Hòa ạ. Mà suốt hai mươi ba năm trời, anh chưa từng hỏi tôi lấy một lần.”

Từng lời của Nguyệt như từng nhát cuốc bổ thẳng vào tâm can Gia Hòa.

Anh chết lặng. Toàn thân rã rời như vừa bị rút cạn sinh lực. Lời trách móc của con gái Thu Hằng ở chân cầu thang khu tập thể, lời tâm sự của người thương binh già bên quán nước thị xã, và câu chuyện đốn chuối của ông Sửu hôm qua... tất cả bỗng chốc quyện lại, dội vang trong tâm trí anh như sấm sét giữa trời quang.

Hóa ra điều người đàn bà đi bên đời anh suốt hai mươi ba năm khao khát lại giản dị đến nhường ấy. Không phải danh vọng, không phải những bức ảnh triển lãm đoạt giải, cũng chẳng phải mâm cao cỗ đầy. Cô chỉ cần một sự hiện diện chân thành. Anh đã mải mê căn chỉnh tiêu cự, đo từng vệt sáng le lói qua kẽ lá, săn lùng từng khoảnh khắc hào nhoáng ngoài xã hội, mà lại hoàn toàn mù lòa trước nỗi cô đơn mòn mỏi của người phụ nữ dưới cùng một mái nhà. Anh ở ngay cạnh cô về thể xác, nhưng linh hồn anh lại giam cầm trong buồng tối tráng phim.

“Nguyệt... anh...” Gia Hòa lắp bắp, hai mắt đỏ hoe. Cổ họng anh nghẹn ứ lại, không sao thốt nên lời. Lần đầu tiên trong đời, người đàn ông quen nhìn đời qua ống kính cảm thấy bất lực và hổ thẹn tột cùng trước thực tại tr*n tr**.

Nguyệt khẽ lau giọt nước mắt nơi khóe mi bằng chiếc khăn mùi xoa, rồi cẩn thận gấp lại làm tư, nhét sâu vào túi áo cánh. Cô hít một hơi thật sâu, như vừa trút bỏ được tảng đá nặng trịch đè nặng đáy lòng suốt hơn hai thập kỷ, rồi chống tay đứng dậy.

Cô xỏ chân vào đôi dép nhựa Tiền Phong, nhìn người đàn ông đang ngồi co ro trên bờ đất bằng ánh mắt đã bớt đi vẻ gay gắt, nhưng vẫn thăm thẳm một khoảng cách xa xôi “Tôi nói ra những lời này không phải để nghe anh thanh minh hay xin lỗi. Tờ đơn ly hôn gửi Tòa án thành phố Vinh, tôi vẫn chưa rút đâu. Tôi vẫn cần thêm thời gian để suy nghĩ xem... chúng ta có thể tiếp tục được nữa hay không.”

Nói xong, Nguyệt quay lưng, chầm chậm rảo bước trên con đường đất dẫn về phía rặng tre làng Trại Hạ. Bóng dáng cô mảnh khảnh, cô độc in nghiêng trên nền trời buổi sớm.

Gia Hòa vội vã đứng bật dậy. Đôi bàn chân trần ngập trong bùn đất mát lạnh giúp anh níu lại chút tỉnh táo. Anh không đuổi theo, cũng không buông lời thề thốt vụng về. Đứng chôn chân bên bờ ruộng ngút ngàn sóng lúa xanh ngắt, anh dõi mắt nhìn theo bóng lưng người vợ đã gắn bó nửa đời mình, cất giọng trầm khàn nhưng rành rọt từng tiếng “Anh ở đây. Anh chờ được.”