Chương 24: Hơi Ấm Tiền Nhân

Hồi chuông đồng trầm hùng ngân nga từ mái đình cổ kính dẫn lối cụ Trì Thuần Nhân cùng đoàn khảo cổ trở về giữa lòng làng Thung Nham. Cụ dừng chân dưới bóng mát rượi của cây đa cổ thụ đầu làng, chống nhẹ chiếc gậy tre, phóng tầm mắt nhìn quanh mà ngỡ như vừa bước qua một giấc chiêm bao dài. Màn sương u uẩn cùng nỗi hoang mang ma quái từng đè nặng xóm núi những ngày qua đã tan biến tự lúc nào. Trên cổng đình, cờ hội ngũ sắc tung bay phần phật trong gió sớm. Tấm băng rôn đỏ thắm căng ngang cổng tam quan nổi bật hàng chữ mạ vàng trang trọng: “Lễ đón nhận bằng Di tích Lịch sử Quốc gia và công bố giá trị Bảo vật Quốc gia Thái Bình An Dân Bi”.

Sân đình Thung Nham lát gạch Bát Tràng đỏ au sáng nay chật ních người. Bà con trong làng tề tựu đông đủ, ai nấy đều xúng xính trong những bộ quần áo tươm tất nhất. Không còn tiếng mõ khua dồn dập trong đêm tối, cũng chẳng còn những ánh mắt ngờ vực sợ hãi trước lời đồn bia đá rỉ máu mấy hôm trước. Nhìn thấy cụ Nhân khoan thai bước vào cổng, đám đông liền tự động rẽ lối, kính cẩn nghiêng mình chào bậc đại thọ của làng.

Cụ Trưởng thôn cùng ban khánh tiết bước vội tới, đôi bàn tay run rẩy nắm chặt lấy bàn tay khô gầy của cụ Nhân rồi quay sang TS. Hoàng Minh, giọng nghẹn ngào hối lỗi “Thưa cụ, thưa các nhà khoa học! Mấy hôm trước vì u mê, nghe lời kẻ xấu xúi giục tung tin ma quỷ mà bà con chúng tôi suýt nữa phạm phải tội lỗi tày đình, đòi lấp cửa Hang Cóc Cổ. Nếu không có cụ Nhân sáng suốt bóc trần mánh khóe của kẻ gian, không có các anh các chú công an và đoàn khảo cổ kiên trì bảo vệ, thì làng ta đã làm mất đi báu vật ngàn năm của tổ tiên để lại rồi. Chúng tôi thật có lỗi với tiền nhân, có lỗi với mọi người!”

Cụ Nhân mỉm cười đôn hậu, khẽ vỗ nhẹ lên mu bàn tay vị trưởng thôn. Đôi mắt cụ sáng trong, đong đầy vẻ bao dung “Bà con đừng tự trách mình nữa. Kẻ gian mang dã tâm cướp đoạt cổ vật nên mới mượn bóng tối hang sâu và bột nấm độc để dọa dẫm lòng người. Nay chân tướng đã phơi bày dưới ánh mặt trời, đá ngàn năm lại tìm về đúng giá trị thiêng liêng. Lòng người sáng tỏ thì làng xóm khắc bình yên.”

Cụ hướng ánh mắt về phía gian tiền tế của ngôi đình. Nơi ấy, bức thác bản rập trên giấy dó đại bản khổ lớn được căng phẳng phiu trên giá gỗ hương bề thế. Từng nét chữ Hán cổ thể chân phương đen nhánh hiện lên sắc sảo trên nền giấy trắng ngà, trán bia chạm nổi hoa văn viền mây lửa thời Đinh mềm mại như làn khói thoảng.

Cách đó không xa, Đại úy Trần Tuấn cùng TS. Minh và cậu sinh viên Huy đang vui vẻ trò chuyện bên tấm bảng ảnh tư liệu. Thấy cụ Nhân bước tới, Tuấn liền đứng nghiêm, nụ cười rạng rỡ bừng sáng trên gương mặt sạm nắng “Báo cáo cụ, chuyên án Hang Cóc Cổ đã chính thức khép lại thắng lợi. Đặng Bá Khoát cùng toàn bộ bốn tên đồng phạm đã ký biên bản nhận tội, chuyển sang Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh để truy tố theo đúng pháp luật. Tài liệu điều tra và bản hợp đồng buôn lậu hai triệu đô la cũng đã được chuyển giao cho cơ quan an ninh cửa khẩu cùng tổ chức cảnh sát quốc tế nhằm truy quét triệt để chân rết của đối tác David. Làng Thung Nham ta từ nay hoàn toàn sạch bóng kẻ gian rồi cụ ạ!”

Cụ Nhân gật đầu tán thưởng, nhận ra vẻ thanh thản, tự hào ánh lên trong ánh mắt người chiến sĩ công an trẻ. Chàng trai làng Thung năm nào nay đã làm tròn trọng trách giữ vững kỷ cương phép nước, bảo vệ trọn vẹn sự bình yên cho quê hương.

Cậu sinh viên Huy đứng bên cạnh cũng tươi cười khoe:“Nhờ nước tro củi bưởi và bồ kết ấm của cụ mà cháu đào thải hết độc tố nấm, khỏe lại ngay đấy ạ! Cháu với anh Minh vừa vào hang nghiệm thu, lỗ khoan bốn mét sau lưng bệ rùa đã được chúng cháu dùng vữa vôi truyền thống trộn bột đá và tro thảo mộc trám bít phẳng lỳ, trả lại vi khí hậu tĩnh lặng nguyên bản cho tấm bia rồi.”

Đúng giờ hoàng đạo, tiếng trống sấm rền vang ba hồi chín tiếng. TS. Hoàng Minh đĩnh đạc bước lên bục danh dự trước sự chứng kiến trang nghiêm của chính quyền địa phương và toàn thể dân làng. Giọng vị tiến sĩ trẻ vang lên khúc chiết, xúc động qua loa phóng thanh “Kính thưa bà con! Hôm nay, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Viện Khảo cổ học chính thức hoàn tất hồ sơ trình Thủ tướng Chính phủ công nhận tấm thạch bi tại Hang Cóc Cổ là Bảo vật Quốc gia với tên gọi ‘Thái Bình An Dân Bi’. Minh văn thế kỷ thứ mười đã được giải mã trọn vẹn, ca ngợi tinh thần đại đoàn kết toàn dân của triều đại Đinh Tiên HSu khi dẹp yên loạn mười hai sứ quân. Dự án bảo tồn di tích dài hạn tại Thung Nham đã được phê duyệt nguồn kinh phí đặc biệt để xây dựng nhà che bia kiên cố ngay tại lòng hang.”

Minh dừng lại một nhịp, trân trọng hướng ánh nhìn về phía cụ Trì Thuần Nhân rồi cúi đầu thật sâu “Để có được ngày vui trọn vẹn hôm nay, chúng tôi xin bày tỏ lòng tri ân sâu sắc nhất tới cụ Trì Thuần Nhân. Bằng nhãn quan âm học vách đá, độc chất học dân gian và bí thuật rập thác bản gia truyền, cụ đã dạy cho những người làm khoa học chúng tôi một bài học vô giá: Di sản lịch sử chưa bao giờ là nỗi sợ hãi hay lời nguyền ma quái, mà chính là sợi dây ấm áp nối liền các thế hệ. Ánh sáng của tri thức và lòng nhân ái sẽ luôn xua tan mọi bóng tối mê tín cùng lòng tham ích kỷ!”

Những tràng pháo tay giòn giã vang lên như sấm dậy, hòa cùng tiếng hò reo phấn khởi của bà con xóm núi.

Sau phần lễ trang trọng, cụ Nhân khoan thai bước ra hiên đình râm mát, ngồi xuống chiếc chõng tre quen thuộc. Cụ khẽ nâng chén trà ướp sen thơm ngát, nhấp một ngụm trà ấm rồi nhìn ra khoảng sân ngập tràn nắng vàng.

Nơi mé hiên đình, một đám đông thanh thiếu niên và các cháu thiếu nhi đang quây quần quanh chiếc bàn đá dài. Giữa vòng vây của lũ trẻ, cô học trò Lê Thảo Lam trong bộ áo bà ba mộc mạc đang thoăn thoắt đôi tay thực hành kỹ nghệ rập thác bản. Cô cẩn thận áp mảnh giấy dó Phong Khê đã ngâm nước tro ấm lên phiến đá mô phỏng, miết nhẹ từng góc mép rồi cầm chiếc vồ gỗ bọc nỉ cùng chiếc chổi dập nỉ cán mun bọc da hoẵng mà cụ trao tặng hôm trước. Từng nhịp gõ của Lam rơi xuống êm ái, nhịp nhàng theo hơi thở, chuẩn xác và thanh thoát đến lạ kỳ.

Nhìn dáng điệu chăm chút, tỉ mỉ của cô học trò nhỏ, lòng cụ Nhân dâng lên một niềm an ủi khôn nguôi. Ký ức về mùa đông năm 1946 xa xăm bên người bạn già làng Phong Khê gánh giấy dó vượt đèo vào hang sâu năm xưa bỗng chốc hiện về, vẹn nguyên như mới hôm qua. Giờ đây, ngọn lửa nghề rập thác bản của dòng họ Trì đã tìm được truyền nhân xứng đáng, không còn mối âu lo mai một trước dòng chảy thời gian.

Cụ Nhân ngước nhìn về rặng núi đá vôi Thung Nham sừng sững tạc vào nền trời biếc. Luồng gió thu mát rượi thổi qua đầm sen ngát hương, mơn man trên mái tóc bạc phơ như cước. Cụ bỗng nhận ra rằng, âm thanh phì phò dưới chân bệ rùa đá mới hôm nào chẳng phải tiếng thở của ma quái, mà chính là tiếng thở của thời gian, là nhịp đập trường tồn của non sông đất nước qua ngàn năm lịch sử. Tiếng thở ấy đã được đánh thức bằng tri thức, bằng tấm lòng trân quý của hậu thế, và giờ đây đang hòa quyện trong hơi ấm vĩnh cửu của tình người, lan tỏa mãi muôn đời sau.