Chương 2: Căn Cứ Địa Kho Cũ

Gió buốt từ đỉnh núi Langbiang luồn qua kẽ lá, thổi tung những lọn tóc lòa xòa trước trán Thiều Gia Mẫn. Nhìn vào ánh mắt kiên định của Nhan Tiểu My, nỗi mặc cảm trói buộc cậu suốt ba năm qua dường như tan biến trước ngọn lửa nhiệt huyết mà cô bạn lớp trưởng vừa nhen nhóm. Vết sẹo lồi nơi mu bàn tay phải khẽ giật nhói như nhắc nhở về khát khao chế tạo cỗ máy cứu hộ bấy lâu.

“Được, tớ làm!” Mẫn siết chặt nắm đấm, giọng dứt khoát. “Nhưng hạn chót nộp đơn là chiều nay, kiếm đâu ra người phụ trách phần mạch điều khiển?”

Tiểu My nở nụ cười rạng rỡ “Cậu lo phần cơ khí, tớ phụ trách điều phối và hậu cần. Còn chân lập trình mạch... cậu quên mất phù thủy vi điều khiển của lớp mình rồi sao? Đi tìm Vũ Đăng thôi!”

Hai mươi phút sau, tại phòng thực hành tin học ở cuối dãy nhà hai tầng, không gian tĩnh mịch chỉ có tiếng quạt tản nhiệt của dàn máy tính cũ kêu ro ro đều đặn. Ở góc trong cùng, một bóng người thấp đậm đang gục đầu ngủ say sưa trên bàn phím, màn hình vẫn nhấp nháy những dòng code C++ lằng ngoằng.

“Vũ Đăng!” Tiểu My bước tới, đập mạnh tập hồ sơ xuống mặt bàn gỗ.

Cậu bạn giật bắn mình, bật dậy làm cặp kính cận dày cộp trượt xuống tận chóp mũi, để lộ đôi mắt thâm quầng vì thiếu ngủ. Đăng hốt hoảng xua tay “Thầy ơi em không ngủ gật! Em đang kiểm tra lỗi vòng lặp thôi mà!”

Nhận ra Mẫn và Tiểu My, Đăng thở phào nhẹ nhõm, tiện tay kéo vạt áo thun in hình mã code lau vệt nước dãi bên khóe mép, làu bàu “Làm ông đây hết hồn! Hai người không lo chuẩn bị bài vở đi, mò xuống tận đây dọa ma ai thế?”

“Mời chuyên gia ký tên cứu vãn danh dự cho lớp 10A3.” Tiểu My đẩy thẳng tờ đơn thành lập câu lạc bộ cùng tài liệu VietTech Youth đến trước mặt bạn.

Đăng liếc qua tiêu đề in đậm rồi lắc đầu nguầy nguậy “Tha cho tớ đi đại tỷ! Chế tạo robot cứu hộ á? Cuộc thi quy mô toàn quốc thế này tốn thời gian lắm. Bố tớ mà bắt gặp tớ nghịch vi mạch thay vì ôn thi học kỳ thì kiểu gì cũng lôi cổ về vườn cà phê cuốc đất. Đôi tay gõ phím này của tớ còn quý giá lắm!”

Trước lời thoái thác của bạn thân, Mẫn không dùng lời nói suông. Cậu rút cây bút chì kim trong túi ngực, lật mặt sau tờ nháp trên bàn rồi thoăn thoắt vạch những đường nét cơ khí dứt khoát “Cậu nhìn đi, Đăng. Đây là cấu trúc khớp mềm nhiều đốt mô phỏng loài rết. Mỗi khoang đốt liên kết bằng trục xoay độc lập, dẫn động qua sợi cáp thép bọc dù. Khi trườn qua rãnh đất bazan nứt toác dưới mười lăm centimet, nó không dùng bánh xích mà co duỗi theo làn sóng cơ học để triệt tiêu ma sát dính ướt.”

Ngón tay Mẫn lia nhanh trên giấy, đôi mắt ánh lên vẻ sắc sảo “Nhưng để cỗ máy vận hành, tớ cần một bộ não điện tử xử lý tín hiệu phản hồi từ cảm biến khoảng cách, rồi tự động tính toán nhịp co bóp cho từng cụm môtơ giảm tốc trong tích tắc. Ở trường này, ngoài cậu ra chẳng ai viết nổi thuật toán đó đâu.”

Ánh mắt Đăng dán chặt vào bản vẽ chuẩn xác từng góc độ. Bản năng lập trình trỗi dậy khiến sự ngần ngại tan biến, đôi mắt sau tròng kính cận rực sáng phấn khích “Khoan đã... nếu dùng thuật toán ngắt ngoài để đo chu kỳ xung thì độ trễ chưa tới mười miligiây! Cơ chế này đỉnh thật đấy Mẫn culi! Được rồi, tớ tham gia! Bố tớ có bắt đi hái cà phê thì tớ cũng trốn đi làm!”

Nói đoạn, Đăng hí hửng ký ngoáy một nét to đùng vào mục thành viên kỹ thuật. Tiểu My mỉm cười mãn nguyện, khẽ nháy mắt với Mẫn “Xong khâu thành viên. Bây giờ đến cửa ải khó khăn nhất: giáo viên bảo trợ chuyên môn.”

Trong toàn trường THPT Lạc Dương, người duy nhất am tường cơ khí và công nghệ chế tạo không ai khác ngoài thầy Bùi Khắc Trọng. Nhưng thầy Trọng nổi tiếng nghiêm khắc, từng thẳng tay đánh trượt nhiều học sinh vì thái độ cẩu thả.

Mười lăm phút sau, ba đứa trẻ đã đứng trước cửa phòng bộ môn Công nghệ. Qua ô cửa kính mờ sương, một người đàn ông ngoài bốn mươi tuổi với dáng người gầy gò, râu quai nón lấm tấm bạc đang ngồi tỉ mẩn hàn chân linh kiện. Khói nhựa thông bốc lên nhè nhẹ quyện cùng hương cà phê đen nồng đượm.

Mẫn hít sâu một hơi định thần, khẽ gõ ba tiếng cộc cộc lên cánh cửa.“Vào đi.” Giọng nói trầm ấm nhưng đầy uy lực vang lên.

Thầy Trọng đặt mỏ hàn xuống giá đỡ kim loại, ngước nhìn ba học trò. Ánh mắt sắc sảo của người từng bôn ba qua nhiều xưởng chế tạo lớn dừng lại trên xấp giấy Tiểu My vừa lễ phép đặt lên bàn.

“Mấy đứa tìm thầy có việc gì?”

“Dạ thưa thầy, chúng em muốn xin thành lập Câu lạc bộ STEM và đăng ký tham gia VietTech Youth. Chúng em tha thiết mong thầy nhận lời bảo trợ chuyên môn cho nhóm ạ.” Tiểu My dõng dạc trình bày.

Thầy Trọng cầm bản vẽ của Mẫn lên xem xét. Căn phòng im ắng đến mức chỉ còn nghe thấy tiếng kim đồng hồ nhảy từng nấc. Đột nhiên, thầy nheo mắt nhìn Mẫn “Robot cứu hộ địa hình hẹp? Ý tưởng táo bạo đấy. Nhưng cơ khí không phải trò đùa trên trang giấy. Trò Mẫn, giả sử cỗ máy trườn lên con dốc taluy nghiêng ba mươi lăm độ đầy sỏi ướt, trọng tâm dồn hết về đuôi, mômen xoắn của cụm môtơ tái chế liệu có đủ để giữ khớp thân không bị bẻ gãy?”

Câu hỏi hóc búa không làm Mẫn nao núng. Cậu bước lên một bước, tự tin đáp “Thưa thầy, nếu dùng trục đơn thì khớp truyền động sẽ gãy vụn vì quá tải lực. Em đã chia đều tải trọng lên ba cụm khớp độc lập qua tỷ số truyền giảm tốc một phần bốn mươi. Khi gặp góc nghiêng ba mươi lăm độ, lực kéo phân bố tịnh tiến theo từng nhịp trườn chứ không dồn vào một điểm cố định ạ.”

Thầy Trọng khẽ gật đầu, ánh mắt lập tức chuyển sang Vũ Đăng “Còn phần điều khiển? Khi bánh trước trượt trên đá dăm, tín hiệu xung xử lý thế nào để không làm cháy cuộn dây môtơ?”

Đăng lập tức đẩy kính, đáp rành rọt “Dạ, em lập trình thuật toán điều chế độ rộng xung PWM dựa trên dòng tiêu thụ tức thời. Cứ mỗi năm phần trăm độ trượt phát hiện qua cảm biến gia tốc, vi điều khiển sẽ tự động giảm điện áp kích từ và bù trừ góc xoay cho hai khớp đốt sống liền kề để giữ thăng bằng ạ!”

Sự phối hợp ăn ý giữa tư duy cơ học sắc bén của Mẫn và nền tảng thuật toán của Đăng khiến nét mặt nghiêm nghị của người thầy giãn ra. Khóe môi thầy Trọng khẽ nhếch nụ cười kín đáo đầy hài lòng. Thầy cầm bút, dứt khoát ký tên vào lá đơn.

“Lý thuyết rất mạch lạc. Nhưng thực tế sẽ nghiền nát mọi tính toán nếu các trò không bắt tay vào làm.” Thầy Trọng mở ngăn kéo, lấy ra một chùm chìa khóa bằng đồng đã gỉ sét rồi đứng dậy. “Đi theo thầy.”

Thầy dẫn ba đứa học trò băng qua sân bóng rổ lộng gió, tiến về góc khuất rợp bóng thông phía sau trường. Ẩn mình dưới những tán cây um tùm là một gian nhà kho cũ lợp mái tôn ximăng, những mảng tường gạch rêu phong nhuốm màu năm tháng.

Thầy Trọng đặt chùm chìa khóa vào lòng bàn tay chai sạn của Mẫn, giọng nói ấm áp “Nhà trường bỏ trống gian này mấy năm nay rồi. Thầy đã xin phép Ban Giám hiệu dọn dẹp để làm chỗ nghiên cứu. Từ hôm nay, đây sẽ là căn cứ địa của mấy đứa. Hãy biến nó thành một phòng thực nghiệm sáng chế xứng đáng với khát vọng của mình.”

Nhìn gian phòng rộng rãi ngổn ngang vài chiếc bàn gỗ cũ dưới vạt nắng sớm rọi qua khung cửa sổ, tim Mẫn đập rộn ràng. Cậu siết chặt chùm chìa khóa, cảm nhận trọn vẹn niềm tin người thầy vừa trao gửi.

“Chúng em cảm ơn thầy nhiều lắm ạ!” Cả ba đồng thanh reo vui.

Thầy Trọng mỉm cười gật đầu rồi quay bước trở lại dãy phòng học. Đăng và Tiểu My háo hức chạy ùa tới bậc thềm. Mẫn tra chiếc chìa khóa gỉ vào ổ, dùng lực vặn mạnh một tiếng “tách”. Cậu đưa tay đẩy cánh cửa gỗ mọt kẹt rít đầy bụi bặm bước vào gian kho, hít hà mùi gỗ ẩm và không gian khoáng đạt của một khởi đầu mới.

Đúng khoảnh khắc ấy, tiếng bước chân nện gót da dồn dập vang lên gay gắt ngay phía sau lưng.

“Mấy em lớp 10 kia đang làm gì ở đó đấy?”

Một giọng nói lạnh lùng xé toạc bầu không khí háo hức. Cả ba giật mình quay phắt lại. Đứng sừng sững dưới bóng râm của rặng thông là thầy Phó Hiệu trưởng Trần Văn Đức trong bộ âu phục phẳng phiu. Đôi mắt sau tròng kính gọng vàng của thầy quét một lượt từ cánh cửa kho mở toang đến chùm chìa khóa trên tay Mẫn, lộ rõ vẻ quở trách “Sắp đến giờ vào lớp rồi, ai cho phép các em tự ý tụ tập mở cửa kho tài sản của nhà trường?”