Chương 15: Chạy Đua Với Giờ Chết

Tiếng xích sắt khóa nghiến vào then cửa gió chính dội ngược lại lòng hầm như tiếng đóng sầm nắp quan tài. Ngay khoảnh khắc ấy, luồng hơi mát mỏng manh cuối cùng rứt khỏi vách đá, nhường chỗ cho cái nóng hầm hập của lòng đất trỗi dậy bóp nghẹt buồng phổi.

Cụ Ba Trình tựa lưng vào sườn xe goòng trật bánh, ngực thắt lại từng cơn buốt nhói. Chỉ sau chưa đầy nửa khắc, không khí tầng âm bốn mươi đã đặc quánh như cháo loãng nấu lẫn xỉ than. Hơi ẩm mốc meo, mùi lưu huỳnh nồng nặc hòa với mùi mồ hôi chua loét quẩn quanh không lối thoát. Cách đó mươi bước chân, hai phu thợ bửa thuộc kíp ngoài ngã vật ra rãnh lò, ôm bụng nôn mửa thốc tháo ra bãi mật xanh mật vàng, hai mắt trợn ngược vì ngột khí.

c* Sắn quỳ rạp dưới chân cụ, hai tay bấu chặt vào đá dăm, thở hắt ra từng ngụm đứt quãng “Bố Ba… ngực con tức như có tảng đá tạ đè lên… Chúng nó khóa tiệt gió thế này, liệu có sống nổi qua đêm nay không bố?”

“Ngồi thụp xuống, sát mặt đất mà thở!” Cụ Ba hạ giọng dứt khoát, đưa bàn tay gân guốc đè chặt vai Sắn xuống thấp. “Khí nhẹ bốc lên vòm, tầng đáy còn chút hơi thở cầm cự. Nghe già dặn đây: Renard rút hạn nổ mìn xuống còn ba ngày, nghĩa là chúng ta không thể thụ động chờ đợi chuyến thanh tra của ông Mercier được nữa. Ba ngày sau mìn kích hỏa ở ngách số 5, túi khí mỏ phát nổ thì không ai sống sót để gặp thanh tra đâu. Phải thông bằng được giếng trời phụ trước khi kíp mìn của nó bén lửa!”

Nói đoạn, cụ Ba quay sang Đượm đang run rẩy nép bên vách đá “Đượm, bò men theo chân ray ra xóm lán Tro, gọi thằng Thao, chú Quỳ với bốn đứa thợ mộc tổ chống lò vào đây. Bảo chúng nó mang theo cưa tay, đục và gióng bương đựng nước phèn. Đi khẽ, tuyệt đối tránh mắt lính gác!”

Đượm cắn môi gật đầu, rạp người bò lướt qua bóng tối như một con thằn lằn.

Chưa đầy nửa giờ sau, bóng sáu người thợ nòng cốt của xóm lán Tro lầm lũi xuất hiện nơi ngách số 4. Gương mặt ai nấy xám ngoét, bờ môi khô nứt nẻ nhưng ánh mắt rực lên niềm tin tuyệt đối khi nhìn thấy cụ già chống cây thước thợ đứng đợi. Không một lời hô hào sáo rỗng, cụ Ba chia kíp thợ thành ba tổ xoay vòng liên tục: tổ bửa đá, tổ dội nước phèn dập nhiệt, tổ vét đá vụn lèn chặt xuống gầm xe goòng đưa ra bãi thải.

“Cứ mỗi khắc đổi người một lần,” cụ Ba nghiêm giọng dặn dò, tay vỗ vào vai từng người thợ. “Không ai được ham làm quá sức mà lả đi. Đục trúng vỉa cứng phải gặm từng thớ, tuyệt đối không được nện búa dội lửa. Nhớ lấy, chúng ta đang đào đường sống cho hai trăm anh em dưới đáy lò này!”

Kỷ luật thép của cụ Ba như liều thuốc hồi sinh truyền vào từng thớ cơ bắp rã rời. Dưới ngách lò chật chội ngột ngạt, tiếng đục chạm đá không còn xao xác, hỗn loạn mà biến thành nhịp điệu đều đặn, bền bỉ. Mồ hôi túa ra như xối, róc rách chảy qua những vết lở loét do bụi than ăn da, nhưng không một ai buông tay. Khi người này vừa lảo đảo vì kiệt sức, người kia lập tức ghé vai thay thế, nhịp choòng sắt không ngơi nghỉ dù chỉ một khắc.

Ở góc khuất mép cửa ngách, dưới ánh sáng leo lét của ngọn đèn dầu hỏa che kín bằng mo cau, thầy giáo Sanh ngồi ép sát vách than. Cặp kính cận buộc dây dù trễ xuống sống mũi, chiếc áo cộc rách tả tơi ướt sũng mồ hôi. Sanh cẩn trọng lật từng trang của cuốn sổ tay bìa cứng bọc vải gai nâu, ngón tay run run kẹp mẩu bút chì than vẽ lại biểu đồ khí áp.

Cụ Ba Trình bước lại gần, rút cây thước thợ bằng gỗ nghiến giắt bên hông ra. Cụ áp cạnh thước thẳng tắp vào đường thông gió tự tạo từ lỗ khoan mồi. Sợi tơ tằm mảnh ở đầu thước khẽ rũ xuống một góc chênh chếch, run rẩy theo từng đợt co giật của áp suất ngầm.“Thước báo thế nào rồi cụ Ba?” Sanh ngước lên, giọng khàn đặc.

Cụ Ba nheo mắt nhìn kỹ từng vạch khắc chìm trên thớ gỗ nghiến bóng loáng, trầm giọng đọc “Lưu lượng qua lỗ mồi giảm ba ly so với canh trước. Nhưng áp suất từ vỉa lõi số 5 dội sang vách ngăn đã tăng vọt lên bảy vạch. Khí tử thần đang bị nén chặt như nước trong nồi đồng sôi sùng sục bị bịt nắp vung. Chú ghi lại cẩn thận bằng tiếng Tây: Áp suất vỉa tăng tỷ lệ nghịch với lưu lượng đối lưu do van gió chính bị phong tỏa trái phép. Từng nét chữ của chú chính là bản cáo trạng đanh thép nhất để bẻ gãy mọi lời chối quanh của Renard trước mặt ông Mercier.”

Sanh cắn chặt môi, ngòi bút chì than miết mạnh lên mặt giấy gai ráp, ghi lại rành rọt từng dòng số liệu thực nghiệm bằng tiếng Pháp chuẩn mực. Từng vạch đo trên cây thước thợ của người thợ già lam lũ được chuyển hóa trọn vẹn thành bằng chứng khoa học không thể chối cãi.

Đến quá nửa đêm ngày thứ hai của cuộc chạy đua sinh tử, tiếng hô khe khẽ của c* Sắn từ sâu trong ngách đá dội ra phá tan bầu không khí nín thở “Bố Ba ơi! Vào xem này, vách đá mỏng lại rồi!”

Cụ Ba vội vàng lách qua những gùi xỉ than, khom mình tiến vào sâu trong vòm ngách số 4. Vòm đá chật hẹp chỉ vừa một người bò trườn. c* Sắn cả người bê bết bùn than và máu tươi từ vết thương rách toạc ở lòng bàn tay vẫn chưa kịp khép miệng, đang chỉ vào vách đá cát kết xám hạt mịn trước mặt.

Cụ Ba giơ cây thước gỗ nghiến lên đo đạc cẩn thận từng tấc đá. Khoảng cách từ đỉnh vòm ngách số 4 đến khe nứt tự nhiên nơi bụi dứa dại trên sườn đồi hoang giờ đây chỉ còn lại một lớp cát kết mỏng chừng một sải tay người lớn. Gió tươi từ biển ngoài vịnh xa luồn qua lỗ khoan mồi phả vào mặt mát rượi, ngai ngái mùi đất ẩm của bầu trời tự do phía trên. Chỉ cần phá thủng lớp đá cát kết cuối cùng này, luồng chênh áp khổng lồ sẽ được thiết lập, giải cứu hai trăm mạng người khỏi thảm họa diệt vong.

Thế nhưng, cụ Ba chưa kịp nở nụ cười thì lồng ngực bỗng nghẹn lại.

Từ trong hốc đá nhỏ khoét sâu bên vách vòm, nơi cụ cẩn thận giấu chiếc đèn an toàn Davy bằng đồng thau, một hiện tượng bất thường đập thẳng vào mắt cụ.

Bấc đèn làm mềm bằng dầu lạc vốn chỉ cháy hạt đậu vàng vọt, lúc này bỗng nhiên run rẩy dữ dội. Lớp lưới đồng hai mươi tám mắt trên một phân vuông bắt đầu nóng rực lên. Bên trên ngọn lửa dầu, một chóp lửa màu xanh lơ hình búp sen bỗng từ từ nhô cao, vượt qua mức hai phân thông thường rồi nở rộng ra, nuốt trọn lấy khoảng không bên trong bầu lưới kim loại. Ngọn lửa nhảy múa điên cuồng, nhấp nháy những tia sáng xanh ma quái như ánh mắt của tử thần đang nhìn trừng trừng qua kẽ đá.

Khí mỏ đã rò rỉ ồ ạt qua các khe nứt li ti, nồng độ tích tụ đã vượt ngưỡng cực kỳ nguy hiểm.

Cùng lúc đó, từ sâu trong vòm ngách và các vỉa than antraxit đen nhánh trên nóc lò, những tiếng rạn vỡ rợn người bắt đầu vang lên. Từng tiếng “rắc... rắc... cọt kẹt...” kéo dài the thé như tiếng xương cốt của một con quái vật khổng lồ đang bị nghiền nát dưới sức nén nghìn cân. Vòm đá rung chuyển nhè nhẹ, từng mảng bụi than mịn rơi lả tả xuống vành nón mê của kíp thợ, báo hiệu giờ phút sụp đổ định mệnh đã điểm ngay trên đầu họ.