Chương 6: Bụi Cưa Dưới Nắng Xiên

Lời nói trầm ấm của thầy Tường như dòng nước mát tưới vào bầu không khí căng thẳng trước cửa gian nhà kho. Bà Nhạn sững người, đôi bàn tay nứt nẻ đang ghì chặt vai con gái khẽ buông lỏng. Người mẹ lam lũ ngước nhìn gương mặt đôn hậu hằn sâu những nếp nhăn kiên nghị của người thầy bảy mươi lăm tuổi.

Thầy Tường bước tới một bước, từ tốn giãi bày – Chị Nhạn à, tôi hiểu nỗi lòng người làm mẹ. Chị sợ con ra biển lớn rồi tổn thương, sợ ánh mắt người đời cười chê. Nhưng chị nhìn xem, suốt một tuần qua, Lam đã dùng chính đôi tay này đo được góc bốn mươi lăm độ, tự mình chạm vào khoa học. Con bé không hề yếu đuối. Nếu hôm nay chúng ta tước đi cơ hội ấy, chính sự bảo bọc sẽ giam cầm con trong bóng tối vĩnh viễn.

Lam khẽ nâng bàn tay thon dài, run run chạm vào mu bàn tay ráp sần của mẹ – Mẹ ơi, cho con ở lại xưởng mộc cùng thầy và bạn Đức. Con không sợ cực, cũng không sợ người ta chê cười. Con chỉ sợ suốt đời không biết bầu trời ngoài kia rộng lớn ra sao...

Nhìn đôi mắt phủ sương mờ đục của con gái rồi ngước nhìn mái tóc bạc cước của người thầy già, nét mặt âu lo của bà Nhạn dường như chùng xuống. Bà quệt vội giọt nước mắt lăn dài trên gò má sạm nắng, nghẹn ngào – Thầy Tường... tôi cậy nhờ thầy. Tôi chỉ là người đàn bà buôn thúng bán bưng ngoài chợ, không biết chữ nghĩa cao xa, chỉ mong thầy che chở cho con bé.

– Chị cứ yên tâm, – thầy Tường mỉm cười đôn hậu. – Tôi sẽ coi Lam như con cháu trong nhà.

Bà Nhạn khẽ gật đầu, ngậm ngùi bước về phía chiếc xe đạp cũ dựng bên gốc bàng rồi đạp xe về phía chợ Miếu Bông, để lại một khoảng lặng trong trẻo giữa sân trường.

Thầy Tường hít một hơi dài, ngắm nhìn gian nhà kho cũ ngổn ngang bàn ghế gãy mục và mạng nhện giăng mắc. Thầy xắn cao tay áo sơ mi đã ngả màu cháo lòng, hào hứng cất tiếng – Nào hai đứa, chúng ta bắt tay vào dọn dẹp thôi!

Đức lập tức xốc vác chạy tới, cùng thầy Tường nhấc từng khung sắt hoen gỉ, khiêng những dãy bàn ghế gãy mục chuyển ra khoảng sân đất phía sau để giải phóng mặt bằng. Lam đứng bên cửa kho, dùng đôi tai mẫn cảm lắng nghe tiếng động để thu gom dăm gỗ vụn, rồi cầm chiếc chổi tre nhỏ quét sạch những đống lá khô dạt vào góc tường.

Để tránh những cơn mưa rào bất chợt làm hư hại gỗ, thầy Tường bắc chiếc thang tre cũ nép vào vách tường, cẩn trọng trèo lên sửa lại vài viên ngói âm dương bị nứt vỡ. Ở dưới chân thang, Đức hai tay giữ chặt thân tre, luôn miệng dặn thầy cẩn thận.

Chỉ sau hơn một giờ đồng hồ lao động miệt mài, gian nhà kho ẩm mốc đã hoàn toàn lột xác. Mạng nhện bị quét sạch, nền gạch tàu đỏ au lộ ra phong quang, sáng sủa. Bụi bặm lưu cữu nhường chỗ cho mùi gỗ mít già vàng thẫm, hương mùn cưa mới nồng ngái và chút dầu tràm thoang thoảng phát ra từ chiếc lọ nhỏ thầy đặt trên bậu cửa sổ đón gió.

Đức lấy giẻ lau sạch mặt chiếc bàn gỗ dày dặn ở trung tâm gian phòng, rồi cẩn thận trải rộng bốn tờ bản vẽ kỹ thuật phẳng phiu lên mặt bàn, dùng đá cuội chặn ở các góc – Thưa thầy, đây là bản vẽ chi tiết bốn cấu phần con đã hoàn thiện theo thảo luận hôm trước ạ!

Thầy Tường kéo chiếc kính lão dây dù xuống sống mũi, cúi nhìn từng đường nét chỉn chu được vẽ bằng mực đen và thước kẻ cơ khí. Bản vẽ thể hiện rõ ràng bốn cấu phần nòng cốt của đề tài: Thước đo góc định vị 180 độ hình bán nguyệt; Sa bàn quỹ đạo Kepler rãnh trượt bi đồng mô phỏng chuyển động của hành tinh với rãnh elip có độ dốc vi mô; Địa cầu chữ nổi Braille chất liệu gỗ mít; và Mô hình chu kỳ trăng đa chất liệu giúp người khiếm thị nhận biết các pha trăng qua bề mặt xúc giác.Nhìn sự nghiêm túc của hai đứa trẻ, lòng thầy Tường dâng lên niềm xúc động sâu sắc. Thầy rút chiếc thước kẹp cơ khí bằng thép mạ sáng bóng từ túi ngực ra, đặt lên bàn cùng một thanh phôi gỗ mít vừa bào nhẵn – Đức vẽ rất chuẩn. Nhưng khi chạm khắc vào thớ gỗ, hai con phải tuyệt đối tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật xúc giác. Với người khiếm thị, ngón tay chính là đôi mắt. Nếu gờ nổi gồ ghề hay quá sắc, da tay sẽ bị đau đớn và chai sạn.

Thầy Tường kẹp mũi thước kẹp vào một gờ mẫu, tỉ mỉ giảng giải – Gờ khắc nổi bắt buộc phải đạt độ cao chuẩn từ không phẩy sáu đến không phẩy tám milimét. Thấp hơn khoảng này, đầu ngón tay lướt qua sẽ không nhận biết được; cao hơn, gờ sẽ gây cản trở và trầy xước. Riêng sa bàn Kepler, rãnh trượt elip phải rộng đúng bốn milimét và sâu hai milimét để viên bi đồng lăn êm ái mà không kẹt, đồng thời giúp ngón tay rà soát không bị vướng dăm gỗ.

Lam chăm chú lắng nghe, khuôn mặt rạng rỡ vẻ háo hức – Thầy ơi, con lướt thử phôi gỗ mẫu được không ạ?

– Con ngồi xuống đây, – thầy Tường ân cần kéo chiếc ghế đẩu lại gần, đặt thanh phôi gỗ mít trước mặt Lam.

Bàn tay Lam khẽ nâng lên. Búp ngón trỏ tay phải – nơi có bề ngang đúng mười hai milimét – bắt đầu chậm rãi lướt trên bề mặt thớ gỗ vàng ươm. Gian xưởng mộc im phăng phắc, chỉ còn tiếng cọ xát rất êm giữa da thịt non nớt với thớ gỗ mít. Thầy Tường chăm chú quan sát từng biểu cảm trên gương mặt cô học trò. Đôi chân mày thanh tú của Lam khẽ nhíu lại rồi giãn ra – Thưa thầy, đoạn gờ thẳng này rất vừa vặn, ngón tay con nhận biết được ngay mà không hề bị cấn. Nhưng ở khúc cua của đường cong elip... thớ gỗ hơi ngược chiều, đầu ngón tay con còn cảm thấy một chút gợn dăm vi mô. Rà soát nhiều lần trong một buổi học sẽ rất dễ trầy da ạ.

Thầy Tường giật mình ghé sát mắt nhìn khúc gỗ. Quả đúng như Lam nhận xét, một mắt gỗ nhỏ ở khúc cua đã khiến sợi gỗ hơi xơ xác mà mắt thường nếu không nhìn thật kỹ sẽ khó phát hiện.

– Cảm nhận của con tinh tế lắm! – Thầy Tường tấm tắc khen ngợi, cầm giũa mịn và miếng sáp ong lên. – Thầy sẽ dùng sáp ong tự nhiên mài nhẵn bóng lại toàn bộ các khúc cua. Nhờ có đôi tay con, sản phẩm mới đạt độ hoàn hảo tuyệt đối.

Lam mỉm cười rạng rỡ, hai má ửng hồng vì vui sướng. Đức cũng reo lên khe khẽ rồi nhanh tay ghi chú nhận xét của bạn vào góc bản vẽ.

Buổi chiều trôi qua trong không khí miệt mài say mê quên cả thời gian. Khi ánh hoàng hôn buông xuống, những tia nắng muộn xiên qua kẽ ngói rọi thành từng luồng sáng vàng óng ả cắt ngang gian nhà kho. Trong luồng sáng ấm áp ấy, vạt bụi cưa li ti bay lơ lửng, lấp lánh như những hạt bụi vàng trong một giấc mơ cổ tích.

Đứng tựa lưng vào mép bàn, thầy Tường ngắm nhìn nụ cười rạng rỡ của hai đứa trẻ đang chụm đầu bên phôi gỗ. Một niềm hạnh phúc đôn hậu trào dâng trong lòng người thầy già, như xua tan mọi nhọc nhằn của một ngày dài lao động.

Thế nhưng, ngay khoảnh khắc trọn vẹn ấy, một cơn co rút nhói buốt đột ngột giật giật nơi các khớp ngón tay phải của thầy Tường. Cơn đau thoái hóa khớp dữ dội ập đến như có hàng ngàn mũi kim châm buốt thấu xương tủy, khiến năm đầu ngón tay từng nửa thế kỷ cầm phấn bỗng co quắp lại, run rẩy không sao kiểm soát nổi.

Thầy Tường giật thót mình, cắn chặt môi nén một tiếng rên đau đớn. Sợ hai đứa trẻ nhìn thấy sẽ dao động tinh thần, thầy vội vã giấu bàn tay đang run bần bật vào sâu trong túi quần, cố giữ cho hơi thở mình thật bình thản.