Chương 20: Nối Lại Giấc Mơ Xanh

Lời đề xuất bất ngờ từ vị Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo như một luồng gió ấm thổi qua sảnh triển lãm, khiến không gian quanh gian trưng bày của Trường THCS Hòa Vang chùng xuống trong thoáng chốc. Mai Lam nín thở, lắng nghe tiếng nhịp tim mình đập thình thịch nơi lồng ngực. Bên cạnh em, tiếng thở của thầy Tường khẽ ngập ngừng, rồi bàn tay thô ráp của ông siết nhẹ lấy bờ vai cô học trò nhỏ.

– Thưa đồng chí Giám đốc, – giọng thầy Tường cất lên, trầm đục và run run vì xúc động, – nếu điều đó giúp những đứa trẻ không nhìn thấy ánh sáng có thể tự tay chạm vào tri thức, để không một ước mơ nào bị bỏ lại phía sau... thì dẫu đôi tay già nua này có mỏi, tôi xin đem chút sức lực còn lại cùng nhà trường dốc lòng gánh vác.

Tiếng vỗ tay giòn giã của vị Giám đốc Sở hòa cùng lời cảm ơn ríu rít của thầy Hiệu trưởng Lê Bá Thuận. Nguyễn Văn Đức đứng sát bên Lam, khẽ huých nhẹ cùi chỏ vào tay bạn, thì thầm trong hơi thở nghẹn ngào – Cậu nghe thấy chưa, Lam? Chúng mình làm được thật rồi!

Lam không đáp thành lời, chỉ khẽ gật đầu, đưa những ngón tay chạm vào chiếc cúp lưu niệm bằng pha lê mát lạnh mà Đức đang ôm trước ngực. Đằng sau lưng em, tiếng sụt sùi quen thuộc của mẹ Nhạn cất lên giữa tiếng cười rộn rã. Mẹ đã không phải bán đi đôi bông tai kỷ vật ngày cưới; chiếc túi thổ cẩm bốn ngăn chần bông gòn mẹ thức trắng đêm may giờ đây đang nâng niu bốn món học cụ thân thương trở về quê nhà trong niềm kiêu hãnh khôn xiết.

Chuyến xe hai mươi chín chỗ đưa đoàn dự thi trở lại huyện Hòa Vang vào một buổi chiều nắng ráo. Vừa quẹo qua cổng trường rợp bóng xà cừ cổ thụ, tiếng trống trường đã vang lên từng hồi dồn dập, giòn tan. Tiếng hò reo, tiếng bước chân rầm rập của hàng trăm học sinh và thầy cô ùa ra đón chào khiến khoảng sân trường ven đô bừng lên như ngày hội. Lam bước xuống bậc xe, hai tai ngập tràn những thanh âm thân thương: tiếng gọi tên em vang dội của các bạn cùng lớp 8/2, tiếng vỗ tay chan chứa niềm tự hào của các thầy cô bộ môn. Mùi hương hoa phượng vĩ cuối mùa thoang thoảng trong làn gió thổi từ triền sông Cẩm Lệ như ôm lấy bước chân em.

Chỉ ít tuần sau ngày vinh quy ấy, quyết định chính thức từ Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Đà Nẵng được ban hành. Đề án nhân rộng mô hình thiết bị xúc giác được phê duyệt với nguồn kinh phí thỏa đáng, lấy Trường THCS Hòa Vang làm hạt nhân trung tâm.

Gian nhà kho cũ kỹ, ẩm mốc sau phòng thực hành Hóa Sinh năm nào giờ đây đã hoàn toàn đổi khác. Những hàng gạch vỡ nứt được trát phẳng phiu, mái tôn rung lắc trong bão gió đã được thay thế bằng khung xà gồ thép kiên cố, vững chãi. Ô cửa sổ rộng mở đón ánh sáng tự nhiên và gió trời lồng lộng từ vườn cây phía sau. Trước cửa xưởng, một tấm biển bằng gỗ mít khắc nổi trang trọng được dựng lên.

Lam đưa những đầu ngón tay mẫn cảm lướt qua từng nét chữ gờ nổi trên mặt gỗ phẳng phiu, đánh vần từng thanh âm ngọt ngào: “Xưởng mộc Sáng tạo Ánh Dương”.

Bước qua bậu cửa, khứu giác quen thuộc lập tức đánh thức mọi miền ký ức trong tâm can Lam. Vẫn là mùi hương nồng ngái, mộc mạc của dăm gỗ mít già, quyện cùng hương sáp ong ngọt dịu và mùi dầu tràm thoang thoảng. Nhưng giờ đây, gian xưởng không còn vắng vẻ, hiu hắt với ba bóng người cặm cụi trong đêm lạnh nữa. Dọc theo những chiếc bàn mộc mới tinh tươm là hàng chục bộ cưa lọng, đục thép, giấy nhám được xếp ngay ngắn. Tiếng rù rì của máy bào cơ khí mini, tiếng búa gõ lách cách nhịp nhàng và tiếng cười nói sôi nổi của các thầy cô giáo trẻ từ nhiều trường huyện đổ về tập huấn kỹ thuật chế tác học cụ xúc giác khiến không gian rộn ràng như một công xưởng thực thụ.

– Lam ơi, vào đây với thầy, – tiếng thầy Tường ấm áp gọi từ chiếc bàn mộc quen thuộc đặt cạnh cửa sổ.

Lam lần theo lối đi nhẵn nhụi, bước lại gần chiếc bàn gỗ xoan đào cũ mà ba thầy trò từng gắn bó suốt những tháng ngày gian khó. Thầy Tường ngồi đó, mái tóc bạc cước cắt ngắn gọn gàng, cặp kính lão dây dù trễ xuống sống mũi. Trên mặt bàn, ngoài bộ học cụ bốn món đã đoạt giải Nhất thành phố, còn có hai vật phẩm nhỏ được đặt ngay ngắn trên tấm khăn lụa đỏ.

Bàn tay phải của thầy Tường với những khớp ngón gồ ghề, sưng phù vì chứng thoái hóa khớp run rẩy nâng bàn tay Lam lên, đặt vào lòng tay em hai món đồ thân thương.

Món thứ nhất là chiếc dùi sắt bấm chữ Braille thân gỗ tiện tròn nhẵn bóng — kỷ vật ngày nào em từng vô tình đánh rơi trong tiết học Vật lý đầu tiên, mở ra mối nhân duyên kỳ diệu giữa hai thầy trò. Món thứ hai là chiếc thước gỗ đo góc khắc nổi định vị 180 độ hình bán nguyệt, với những rãnh khuyết định vị mười lăm độ thân thuộc từng giúp em lần đầu tiên tự mình đo được góc bốn mươi lăm độ dưới gốc bàng râm mát.

– Thầy trao lại hai kỷ vật này cho con, – giọng thầy Tường trầm lắng, chất chứa niềm tin yêu bao la. – Khớp ngón tay thầy giờ đã cứng, không còn đủ sức ghì chặt lưỡi cưa, tay đục để gọt giũa từng thớ gỗ nữa. Nhưng ngọn lửa đam mê khoa học và đôi bàn tay mẫn cảm của con sẽ thay thầy thắp sáng con đường phía trước. Con hãy là người truyền lại ngọn lửa này cho các thế hệ học trò sau con.Nước mắt Lam khẽ trào ra, nóng hổi lăn dài trên má. Em ôm chặt chiếc thước gỗ và cây dùi sắt vào ngực, cảm nhận từng đường thớ gỗ ấm áp như chính nhịp đập yêu thương từ trái tim người thầy già – Con khắc ghi lời thầy dạy. Con sẽ cùng bạn Đức và các thầy cô đưa những chiếc thước gỗ, những sa bàn này đến với mọi bạn nhỏ không nhìn thấy ánh sáng.

Đúng lúc ấy, ngoài cửa xưởng vang lên tiếng bước chân rụt rè, ngập ngừng. Thầy Thuận dẫn một cậu bé bước vào. Tiếng bước chân em rụt rè ngập ngừng, hơi thở khe khẽ và tiếng vải áo sột soạt bối rối trước người lạ.

– Lam này, – thầy Thuận mỉm cười nói, – đây là em Gia Bình, học sinh lớp 6 vừa chuyển về trường ta. Em cũng mang đôi mắt mờ sương như con năm nào, còn nhiều bỡ ngỡ với các môn khoa học tự nhiên lắm.

Lam khẽ mỉm cười. Em cất chiếc dùi sắt vào túi áo rồi chậm rãi bước tới bên cậu học trò nhỏ. Không một chút ngần ngại, Lam nhẹ nhàng nắm lấy bàn tay đang run rẩy của Bình, truyền sang em hơi ấm dịu dàng – Bình đừng sợ. Đi theo chị nào, chị dẫn em ra sân trường chơi nhé!

Hai chị em bước ra khoảng sân rợp bóng cây phượng vĩ. Dưới bóng mát xum xuê của những tán lá xanh rì, chiếc bàn đá tròn quen thuộc đã được đặt sẵn sa bàn quỹ đạo Kepler và mô hình chu kỳ pha Mặt Trăng. Gió trưa thổi qua những kẽ lá phượng, mang theo tiếng ve râm ran đầu hè hòa cùng tiếng lá xào xạc thanh bình.

Lam ân cần đặt bàn tay nhỏ nhắn của Bình vào mép sa bàn gỗ mít, hướng dẫn từng ngón tay em lần tìm điểm xuất phát của đường rãnh elip.

– Em có thấy viên bi đồng nhỏ này không? – Lam cất giọng trong trẻo, nhỏ nhẹ. – Đây là quỹ đạo chuyển động của các hành tinh quanh Mặt Trời đấy. Đáy rãnh ở chỗ này hơi nghiêng xuống, em thử dùng ngón tay đẩy nhẹ viên bi xem nào.

Cậu bé Bình ngập ngừng một thoáng rồi khẽ gạt ngón tay. Viên bi đồng lập tức trượt đi êm ru, lao nhanh vút qua điểm cận nhật rồi từ từ trôi chậm lại ở khúc viễn nhật bên kia. Dưới đầu ngón tay non nớt của cậu bé, quy luật biến thiên vận tốc kỳ diệu của vũ trụ bỗng chốc hiện hình sống động qua từng vòng lăn mượt mà.

– Chị Lam ơi... bi lăn nhanh hơn rồi lại chậm lại kìa! Em chạm được vào đường đi của ngôi sao rồi! – Bình reo lên, giọng nói vỡ òa kinh ngạc và sung sướng.

Từ phía cửa xưởng mộc, tiếng bước chân khẽ khàng cùng tiếng ho nhẹ quen thuộc của thầy Tường vọng lại trong gió, ấm áp dõi theo hai đứa trẻ.

Lam ngẩng đầu lên, khẽ nhắm mắt đón nhận ngọn gió mát lành mơn man trên gò má. Xung quanh em, bóng tối không còn là một khoảng không quạnh quẽ, mà đã hóa thành một dải ngân hà rực rỡ, bao la. Câu hỏi ấm áp của thầy Tường ngày nào lại vang vọng êm đềm trong tâm tưởng: “Có phải mắt con không thấy, nhưng trong tâm trí con đang vẽ nên cả một bầu trời sao?”.

Phải rồi, bầu trời ấy không hề xa xôi. Bầu trời ấy hiện hữu ngay dưới những đầu ngón tay lao động kiên cường, đong đầy trong hương gỗ mít nồng nàn và hơi ấm thiêng liêng của tình thầy trò dưới bóng phượng vĩ sân trường Hòa Vang.