Chương 3

Tôi quen Giang Khâm vào tám năm trước.

Tôi sinh ra tại một huyện nhỏ của Quảng Châu, nơi người ta sống bằng việc phơi khô rong biển.

Một gia đình trọng nam khinh nữ.

Thực ra tên tôi không phải là Nguyễn Dao.

Mà là Nguyễn Yểu.

Yểu trong từ yểu mệnh.

Còn em trai tôi, sinh sau tôi một năm, tên là Nguyễn Tông Diệu.

Tông Diệu trong từ quang tông diệu tổ.

Tôi tình cờ nghe được từ miệng một bà hàng xóm lắm điều về ý nghĩa tên của chúng tôi.

Lúc đó tôi không hiểu, rõ ràng là bố mẹ ruột, tại sao họ lại căm ghét tôi như vậy.

Sau này tôi mới nhận ra.

Sự ngu muội là tội lỗi nguyên sơ.

Yểu Mai, Dẫn Đệ, Phán Đệ, Vọng Đinh...

Những cô gái sinh ra đã bị bố mẹ in dấu như một công cụ.

Từ nhỏ tôi đã cảm nhận được sự chán ghét và thiên vị của bố mẹ.

Tôi chưa bao giờ được mua quần áo mới, tất cả đều là quần áo cũ của mẹ sửa lại cho tôi sau khi mặc rách.

Những miếng vá trên đó, vá đi vá lại.

Còn em trai tôi mỗi mùa lại có quần áo mới.

Bố mẹ làm việc trong nhà máy, cả tháng lương cộng lại không đến hai ngàn tệ.

Nhưng để mua đôi giày ba, bốn trăm tệ cho em trai thì họ không bao giờ tiếc tay.

Còn tôi, ngay cả mùa đông cũng phải mang dép, tay chân đầy những vết nứt vì lạnh.

Em trai thì ăn gà rán, mỡ chảy đầy miệng.

Tôi chỉ có cháo trắng với rau dưa, đôi khi thèm quá, lén xé một miếng da gà cũng bị mắng là đồ không biết xấu hổ.

Họ nói con gái mà béo thì không ai muốn, nuôi cũng chỉ là của nợ.

Trong trường tiểu học nơi tôi sống, không có nhiều cô gái được kỳ vọng.

Dường như họ dần chấp nhận số phận của mình, cho rằng không cần học hành nhiều.

Dù sao đến tuổi cũng sẽ lấy chồng, cuộc đời chỉ gói gọn trong mảnh đất nhỏ này, không còn khả năng nào khác.

Nhưng cũng có người không muốn từ bỏ.

Từ nhỏ tôi chỉ có một mục tiêu.

Đó là bước lên phía trước.

Rời khỏi nơi này.

Thế giới rộng lớn như vậy, chẳng lẽ chỉ có con đường lấy chồng, sinh con để đi thôi sao?

Sau này, tôi tình cờ thấy một câu nói.

Bước đầu tiên để trở thành một nhà văn là gì?

Là phải có một gia đình nguyên sinh không hoàn hảo.

Lên trung học, tôi tình cờ đọc hết vài cuốn tiểu thuyết.

Thế là tôi nảy ra ý định muốn cầm bút viết nên một câu chuyện.

Tôi viết về gia đình nguyên sinh của mình, về trải nghiệm của tôi, về ước mơ của tôi, tất cả được ghi vào cuốn nhật ký.

Tôi muốn trở thành một nhà văn.

Sau này, cuốn nhật ký của tôi bị cô giáo phát hiện.

Sau khi cô giáo Chu tịch thu cuốn nhật ký của tôi, cô gọi tôi lên văn phòng.

Tôi có chút sợ hãi.

Cuốn nhật ký đầy những bí mật không thể nói ra miệng của tôi, và cả những giấc mơ viển vông mà lúc đó tôi xấu hổ không dám bộc lộ.

Nhưng cảm giác lo lắng hồi hộp nhanh chóng tan biến trước nụ cười hiền lành của cô.

Cô trả lại cuốn sổ cho tôi.

"Tiết học hôm đó là tiết Vật lý, em không nên làm việc khác trong giờ học."

Cô dừng lại một chút rồi mỉm cười: "Cô chỉ đọc một trang thôi, viết rất hay, rất có năng khiếu."

"Hứa với cô nhé, lần sau hãy viết vào giờ đọc sách, được không?"

Tôi rất bất ngờ, ngẩng đầu lên nhìn vào mắt cô.

Cô giáo Chu trạc tuổi mẹ tôi, nhưng ánh mắt cô khi nhìn tôi lại khác với ánh mắt mẹ tôi.

Khi cô nhìn tôi, trong đáy mắt chỉ có sự dịu dàng.

Mắt tôi nóng lên, tôi gật đầu thật mạnh.

Tôi luôn nghĩ chỉ cần mình cố gắng đủ, sẽ dần dần thoát khỏi nghịch cảnh.

Cho đến một ngày, tôi nghe thấy bố mẹ đang nói chuyện với dì Trương nhà bên cạnh.

Dì Trương nói “Hết chín năm học nghĩa vụ, coi như anh chị đã làm tròn trách nhiệm của bậc cha mẹ rồi. Con gái học chút chữ nghĩa là để sau này dạy con trai thôi.”

“Dù sao con gái cũng không phải người nhà mình.”

“Cho nó vào nhà máy kiếm tiền phụ giúp Tông Diệu mới là đúng đắn, lớn thế rồi không kiếm tiền mà còn tiêu tiền? Nhà ai nuôi con gái kiểu thế chứ?”

“Yểu Yểu trông xinh đẹp, nhiều người thèm muốn lắm. Đến lúc đó lấy được nhiều tiền sinh lễ, sau này cũng để dành cho Tông Diệu cưới vợ. Yểu Yểu gả đi rồi an phận sinh con, chăm sóc chồng, sống cuộc đời yên ổn, chẳng phải cuộc đời người phụ nữ là như vậy sao? Đến lúc đó Tông Diệu có vợ sinh cho anh chị đứa cháu trai mập mạp, anh chị chỉ việc hưởng phúc thôi."

Bên ngoài là tiếng cười nói vui vẻ.

Lần đầu tiên tôi thấy mẹ cười vui vẻ như vậy, bà đầy mong chờ về cuộc sống trong lời dì Trương.

Nhưng tôi đứng sau khung cửa sổ hẹp bẩn thỉu, chỉ cảm thấy chân tay lạnh lẽo.

Hóa ra dù bây giờ thành tích của tôi tốt thế nào.

Bố mẹ cũng không muốn tôi học lên cấp ba.

Tôi biết những cô gái bỏ học sớm là như thế nào.

Họ lập gia đình sớm, sinh con, những vết rạn da bụng trở thành cơn ác mộng của tôi mỗi khi đêm về.

Nếu may mắn gặp người chồng siêng năng thì còn đỡ, nếu không thương vợ thì về nhà chỉ nằm trên giường, chờ người khác phục vụ.

Những cô gái ấy có khi chưa đến hai mươi tuổi, đứa con còn đang khóc trên lưng, tay thì bận rộn với nồi niêu xoong chảo, trong khi người chồng phía sau chỉ biết chơi game, rồi đá vào lưng vợ một cú như thể đang đuổi một con lừa

Tồi tệ hơn nữa, sau khi sinh con gái đầu lòng, chưa kịp hết tháng cữ đã phải mang bầu tiếp, phải sinh ra con trai.

Còn đứa con gái thường được đặt cái tên liên quan đến “đệ” (em trai), hời hợt và đáng buồn.

Lớn lên, chúng lại tiếp tục cuộc đời của mẹ.

Tôi nghe thấy kế hoạch của bố mẹ.

Nhưng tôi không có cách nào.

Tôi chỉ có thể giả vờ như không biết rồi điên cuồng học hành.

Lặng lẽ làm việc nhà, số tiền sinh hoạt vốn đã ít ỏi, tôi cố gắng tiết kiệm được một chút để dành cho học phí cấp ba.

Ai biết được tôi thèm khát được như Nguyễn Tông Diệu biết nhường nào.

Và cũng căm ghét nó biết bao, khi nó có cơ hội học hành nhưng lại chọn phung phí thời gian, ôm lấy chiếc điện thoại thông minh duy nhất của gia đình mà chơi không biết chán.

Kỳ thi trung học kết thúc, tôi đỗ vào trường trung học phổ thông ở thành phố với thành tích đứng đầu toàn trường.

15 năm nay, lần đầu tiên tôi lo lắng cầm giấy báo nhập học, bày tỏ yêu cầu với gia đình.

Tôi mặc chiếc áo ngắn tay không vừa vai, đứng trước mặt bố mẹ im lặng, khẽ nói: "Bố, mẹ, con muốn đi học."

Họ ngồi trên ghế đẩu, cúi đầu không nói gì.

Người phản ứng đầu tiên là bố tôi.

Ông ném điếu thuốc xuống đất: "Học đến điên luôn rồi à! Con muốn học là được hả? Nhà lấy đâu ra tiền cho con học?"

Dự đoán được kết quả của cuộc đàm phán này, nhưng tôi vẫn không nhịn được sự tủi thân.

Nước mắt chực trào, tôi lớn tiếng hỏi: "Tại sao không có tiền? Có tiền cho Tông Diệu ăn gà rán, có tiền cho Tông Diệu đi chơi, có tiền cho Tông Diệu làm mọi thứ, sao lại không có tiền cho con học?"

Nguyễn Tông Diệu đã nặng 100 ký, nó vừa chửi vừa chơi game.

Nghe thấy tôi nói vậy, nó giận dữ quăng cuốn sách đang lót dưới tay: "Con khốn, ý mày là gì hả!"

"Mày không chịu được việc tao sống tốt chứ gì!"

Cuốn sách nó dùng làm giá đỡ cho trò chơi lại chính là thứ nâng đỡ cuộc đời tôi.

Bố tôi tức giận đến thở phì phò: "Con nhãi này! Đồ không biết thân biết phận! Mày dám so với Tông Diệu à, mày so với Tông Diệu được chắc?!"

"Nếu không có Tông Diệu, nhà họ Nguyễn tao tuyệt tự tuyệt tôn rồi mày có biết không?!"

Ông vừa gào thét vừa xé tờ giấy báo nhập học của tôi.

Tôi định giật lấy nhưng lại bị hất mạnh xuống đất.

Mẹ tôi im lặng, đi qua một bên nấu cơm.

Bà đã mua xương sườn từ sớm, vì Nguyễn Tông Diệu muốn ăn sườn kho.

Nguyễn Tông Diệu không hề nhúc nhích, nhưng nó đã là người chiến thắng.

Nó nhổ một bãi nước bọt vào tôi, không ai ngăn cản.

Trong khoảnh khắc ấy, họ đã dập tắt hy vọng cuối cùng của tôi.

Vết thương trầy xước dưới đất không được xử lý, đến đêm vẫn còn đau rát.

Tôi nằm trên giường khóc, để không phát ra tiếng, tôi cắn chặt cổ tay mình.

Đêm đen thăm thẳm.

Đêm ở làng quê còn đen hơn, như không có chút ánh sáng nào.

Không lâu sau, tin tức thủ khoa thi vào cấp ba từ bỏ việc học lan ra khắp trường.

Mọi người nghe xong, chỉ thở dài "Haizz, con gái mà."

"Con gái, chẳng còn cách nào. Chí hướng ngắn."

Nếu con gái không lên tiếng, không ai biết họ đã bị bóp nghẹt như thế nào.

Người ta chỉ thản nhiên nói: "Tự họ không có chí lớn."

Tin đồn lan đi chưa được bao lâu, cô giáo Chu tìm đến tôi.

Cô kéo tôi ngồi xuống trong văn phòng, nhìn tôi một lúc lâu rồi mới mở lời.

"Nguyễn Yểu, cô đã nói rồi, em rất có tài, câu chuyện em viết rất hay."

"Nhưng... viết lách cần trải nghiệm, cần vốn sống. Trong trang giấy cô đọc, em viết rằng sau này em muốn trở thành một nhà văn. Làm nhà văn, sao có thể không tiếp tục đi học được?"

Nỗi tủi thân trong lòng bùng lên, tôi nghẹn ngào, không nói nên lời.

Đôi khi điều làm người ta đau đớn không phải là nỗi đau hiện tại và thực tế trước mắt.

Mà là việc bạn đã từng thực sự tin rằng, mình có thể trở thành người mà mình mơ tưởng.

"Không phải em không muốn đi học, mà là em không thể. Bố đã xé giấy báo nhập học của em rồi. Ông ấy không cho em học..."

Tôi bật khóc, nhẹ nhàng níu lấy tay áo cô giáo Chu: "Cô ơi, tại sao em không thể đi học? Chỉ vì em là con gái sao? Con gái không được học sao? Con gái chỉ có một con đường để đi thôi sao?"

Ánh mắt cô giáo Chu lay động, rồi cô ôm tôi vào lòng.

Tôi tưởng cái ôm đó chính là kết thúc.

Tôi thậm chí đã nghĩ, nếu phải vào nhà máy, nếu nhất định phải lấy chồng, sinh con, tôi nên làm thế nào để vùng vẫy thoát ra.

Tôi có thể thoát ra được không?

Nhưng tôi không ngờ, cô giáo Chu đã đến nhà tôi.

Cô cầm theo một phong bì, đặt trước mặt bố mẹ tôi: "Trong này có mười ngàn tệ."

Tôi sững sờ.

Bố mẹ tôi cũng sững sờ.

Đó là tiền lương nửa năm của họ, vì Nguyễn Tông Diệu ăn uống chơi bời, mấy năm nay bọn họ cũng không dành dụm được.

Hồi lâu, mẹ tôi ngập ngừng mở lời: "Cô giáo, đây là?"

Cô giáo Chu mỉm cười kéo tay tôi: "Nguyễn Yểu đạt thủ khoa trong kỳ thi tốt nghiệp trung học, mang lại vinh quang cho trường. Đây là học bổng của trường cấp ba thành phố, chỉ có thủ khoa mới được thôi."

“Bên đó nói rồi, nếu Nguyễn Yểu có thể đi học, học phí và các khoản khác đều được miễn."

Tôi chưa từng nghe qua chuyện này.

Và tôi cũng không còn là đứa trẻ không biết gì.

Gần như ngay lập tức, tôi đã hiểu ra.

Số tiền này là cô giáo Chu cho.

Bố tôi nhìn tiền rồi nhìn cô giáo Chu: "Đi học còn kiếm được tiền à?"

Cô giáo Chu lắc đầu: "Người bình thường thì không, chỉ có học sinh giỏi mới được."

"Sau này Nguyễn Yểu lên đại học còn có học bổng, trợ cấp, nếu gia đình khó khăn thì có thể vay tiền hỗ trợ học phí, sau khi tốt nghiệp thì trả lại. Tất cả những thứ này đều không cần gia đình bỏ tiền ra. Nguyễn Yểu là một hạt giống tốt, đứa trẻ như thế này, sau khi tốt nghiệp đại học sẽ có tương lai rộng mở. Tôi nghe nói các vị đang bàn chuyện gả chồng cho cháu, ở vùng quê này, sính lễ có thể được bao nhiêu tiền? Sau này Nguyễn Yểu có thể kiếm được bao nhiêu? Cả nhà không tính toán được khoản này sao?"

Giọng cô giáo Chu mềm mỏng, nhưng cô kiên quyết đứng trước mặt tôi.

Còn tôi chỉ có thể nhìn vết chỉ bung trên quần áo cô, nước mắt rơi lã chã.

Ký ức về ngày hôm đó luôn xuất hiện trong tâm trí tôi.

Tôi nhớ bố tôi đã nhượng bộ.

Nhớ mẹ tôi vội vàng cầm lấy tiền rồi l**m ngón tay đếm từng tờ một.

Nhớ khi tôi tiễn cô giáo Chu ra về, cô kéo tôi ra cửa.

Thấy không ai theo sau, cô mới lén đưa cho tôi một tấm thẻ.

"Cớ gì mà khóc? Không được khóc. Em chỉ cần học hành cho tốt, cứ mạnh dạn mà bước về phía trước. Cô đã bàn với gia đình rồi, tiền lên đại học của em, nhà cô sẽ giúp em. Coi như là cho em mượn. Tương lai em phải trả lại đấy, hiểu chưa?"

Tôi quá khao khát được đi học.

Cầm lấy tấm thẻ ngân hàng, vừa khóc vừa gật đầu: "Em hiểu."

Nụ cười dịu dàng hiện trên môi cô giáo Chu, cô xoa đầu tôi.

Phía trước là ánh sáng le lói.

Sau lưng là màn đêm vô tận.

Tôi đứng ở ranh giới giữa ánh sáng và bóng tối, gào khóc nức nở.

Âm thầm quyết tâm, tuyệt đối không phụ lòng cô.

Cuộc sống ở trường cấp ba càng vất vả hơn.

Nhưng một điểm tốt là tôi đã chọn ở ký túc xá, không phải làm việc nhà, đồng áng, không phải đối mặt với ba gương mặt ấy, có thể dồn hết tinh thần vào việc học.

Ngày thường, tôi cố gắng học tập.

Kỳ nghỉ, tôi chăm chỉ làm thêm.

Cô giáo Chu thường xuyên chuyển tiền vào thẻ, thấy tôi tiêu ít còn gọi điện dặn dò, bảo tôi không cần tiết kiệm quá, những thứ cần mua, cần dùng thì cứ tiêu không phải lo.