Chương 13: Phong Bì Chưa Xé

Bước chân của Quản Thiếu Ngạn khựng lại ở hành lang dãy phòng học tầng trệt khi vừa từ văn phòng Ban giám hiệu trở về. Tờ giấy triệu tập còn thơm mùi mực in được anh cuộn tròn trong lòng bàn tay. Ngay trước ngưỡng cửa lớp 10 Năng khiếu Toán, bóng dáng nhỏ bé của Chiếu Nguyên Hạnh đứng chết trân, hai bàn tay bấu chặt quai balo đến mức các khớp ngón tay trắng bệch. Phía bên trong, Nguyễn Minh Khoa vừa nghiêng đầu thì thầm với người bạn cùng bàn; thanh âm sắc lạnh về cuộc họp bỏ phiếu kín vào sáng mai vẫn còn phảng phất giữa bầu không khí ngột ngạt.

Ngạn sải bước tới, bóng anh đổ dài che khuất khung cửa gỗ. Anh không truy hỏi Khoa, cũng không giải thích bất cứ điều gì về tờ giấy đang cầm trên tay. Đưa bàn tay có cùi chỏ áo sơ mi vương vệt phấn quen thuộc, Ngạn khẽ đặt lên vai Hạnh, ấn nhẹ hai nhịp dứt khoát “Vào chỗ đi Hạnh. Tiết của cô Duyên bắt đầu rồi.”

Lực ấn trầm ổn cùng hơi ấm từ bàn tay người thầy kéo cô bé mười một tuổi thoát khỏi trạng thái tê liệt. Hạnh giật mình, ngước nhìn tròng kính cận chữ nhật của Ngạn rồi gật đầu, bước nhanh về phía chiếc bàn cuối cạnh ô cửa sổ lộng gió. Đúng lúc ấy, cô giáo Ngữ văn Trần Thị Mỹ Duyên ôm tập giáo án bước tới cửa lớp. Thoáng thấy vẻ trầm ngâm của Ngạn cùng góc giấy triệu tập nhô ra nơi túi áo anh, cô khẽ nghiêng đầu chào rồi bước lên bục giảng.

Ngạn quay gót trở về phòng giáo viên ở cuối dãy hành lang. Căn phòng vắng lặng trong buổi chiều muộn, chỉ có tiếng quạt trần quay đều đều phả từng luồng gió hanh hao. Anh ngồi xuống bàn làm việc quen thuộc, trải phẳng tờ giấy vừa nhận. Dòng tiêu đề in hoa đậm nét đập vào mắt: "GIẤY TRIỆU TẬP HỌP TOÀN THỂ HỘI ĐỒNG SƯ PHẠM BẤT THƯỜNG Xem xét tính pháp lý và hiệu lực thử nghiệm học liệu mở lớp 10 Năng khiếu Toán".

Phía dưới là chữ ký dứt khoát của Phó hiệu trưởng Trần Bảo Kha cùng trích lục đơn khiếu nại tập thể do bà Huỳnh Thu Cúc, đại diện Ban cha mẹ học sinh, đệ trình. Lá đơn viện dẫn đủ mọi điều khoản về sự công bằng điểm số, nguy cơ xáo trộn xếp hạng học bổng và yêu cầu một cuộc bỏ phiếu kín vào sáng thứ Sáu để đình chỉ việc cho phép Hạnh làm bài trên giấy A3.

Ngạn tháo kính, dùng vạt áo sơ mi lau nhẹ tròng kính dính bụi phấn. Anh nhìn ra rặng me già ngoài cửa sổ. Nắng chiều Cần Thơ rọi xiên những vệt vàng sẫm lên mặt bàn gỗ.

Tiếng chuông tan tiết reo vang phá tan sự tĩnh mịch. Một lát sau, cô Mỹ Duyên bước vào phòng giáo viên, đặt chiếc ấm gốm nhỏ cùng hai tách sứ lên bàn Ngạn. Khói trà sen bốc lên thoang thoảng, mang theo hương vị thanh mát xua bớt mùi mực đỏ nồng nặc.

Cô rót một dòng nước trong veo vào tách sứ, đẩy về phía anh “Thầy Kha đã đi gặp từng tổ trưởng bộ môn từ đầu giờ chiều rồi. Ngày mai không chỉ là một buổi chất vấn thông thường đâu, anh Ngạn.”

Ngạn nâng tách trà, cảm nhận hơi ấm thấm qua da thịt “Tôi biết. Áp lực từ phụ huynh của Khoa rất lớn.”

“Bỏ phiếu kín là con dao hai lưỡi,” Duyên nhìn thẳng vào đôi mắt mệt mỏi của đồng nghiệp, giọng chùng xuống. “Nhiều thầy cô trong tổ Tự nhiên vẫn chưa quen với việc một bài toán không gian lại thiếu vắng phương trình đại số. Họ vin vào sự an toàn của quy chế để phản đối. Anh đã chuẩn bị tâm lý để đối diện với những phản biện gay gắt nhất chưa?”

Ngạn nhấp một ngụm trà, cảm nhận vị chát nhẹ đọng lại nơi đầu lưỡi rồi tan thành vị ngọt “Nếu một kết cấu chỉ đứng vững khi mọi thanh giằng đều cứng đơ như nhau, công trình đó sẽ nứt toác ngay đợt rung chấn đầu tiên. Hạnh không sai, phương pháp trực quan cũng không sai. Học trò không phải những viên gạch nung sẵn để người ta gọt giũa cho vừa chiếc khuôn chật hẹp.”

Duyên nhìn vệt phấn bạc bám trên cùi chỏ áo anh, khẽ thở dài:“Anh lúc nào cũng nói chuyện bằng tư duy của một kiến trúc sư. Nhưng người đứng mũi chịu sào trước sóng gió sáng mai là anh đấy.”

“Tôi quen gánh tải trọng rồi,” Ngạn đặt tách trà xuống đĩa lót, giọng điềm đạm. “Cảm ơn Duyên vì chén trà.”

Mười một giờ đêm.

Căn hộ tập thể ngành giáo dục nằm sâu trong con hẻm nhỏ gần bến Ninh Kiều chìm trong tĩnh mịch. Gió sông Hậu thổi qua khe cửa sổ mang theo hơi nước mát lạnh, lay động tấm rèm vải thô sờn mép. Ngạn ngồi lặng lẽ trong bóng tối gian phòng khách.

Ở góc phòng, chiếc bàn vẽ kiến trúc bằng gỗ thông phủ tấm bạt màu xám đứng đó suốt sáu năm qua như một khối tượng đài câm lặng. Bụi thời gian phủ mờ từng nếp gấp vải bạt. Đã từ rất lâu rồi anh không dám bước lại gần nó, cũng không dám để bất kỳ ký ức nào về bản vẽ kết cấu thép năm 2019 len lỏi vào tâm trí.

Ngạn vươn tay bật công tắc chiếc đèn bàn kim loại. Quầng sáng vàng vọt rọi xuống mặt bàn, hắt bóng dáng gầy gò của anh lên bức tường vôi cũ. Ngạn mở ngăn tủ nhỏ, lấy ra chùm chìa khóa cũ. Ngón tay anh lần tìm chiếc chìa bằng đồng nhỏ nhất, đã xỉn màu theo năm tháng, rồi tra vào ổ khóa ngăn kéo dưới cùng của bàn làm việc—nơi anh niêm phong sự dằn vặt của đời mình.

Tiếng lách cách khô khốc vang lên giữa đêm khuya. Ngăn kéo từ từ trượt ra ngoài, mang theo mùi giấy mục và băng keo lưu cữu.

Nằm sâu dưới đáy là chiếc phong bì xi măng màu nâu nhạt. Mép phong bì dán kín bằng sáp niêm phong đỏ, bề mặt sáp đã xuất hiện những vết rạn nứt li ti. Bên trong lớp giấy thô ráp ấy là bản vẽ kết cấu gốc của nhà xưởng năm 2019 kèm theo bức thư tự vấn dài ba trang do chính tay anh viết trong đêm xảy ra vụ tai nạn giông sét khiến hai người thợ tử nạn.

Ngạn run rẩy nâng chiếc phong bì lên bằng cả hai tay. Chiếc phong bì nhẹ bẫng trên đầu ngón tay, nhưng sức nặng vô hình của nó khiến lồng ngực anh thắt lại từng cơn nghẹn buốt. Đầu ngón tay anh miết nhẹ dọc theo mép giấy sờn rách. Sáu năm qua, anh tự giam cầm linh hồn mình trong chiếc phong bì này, biến nó thành bức tường ngăn cách với mọi đam mê hình khối. Anh từng nghĩ rời bỏ ngành kiến trúc để đi dạy học là cách chuộc lỗi, nhưng thực chất đó chỉ là sự đào thoát trước nỗi sợ hãi sụp đổ.

Thế nhưng chiều nay, khi nhìn thấy Hạnh đứng bấu chặt quai balo nơi cửa lớp, ánh mắt đứa trẻ mười một tuổi ngập tràn sự hoang mang trước nguy cơ bị tước đoạt quyền tư duy, Ngạn hiểu ra tất cả. Nỗi sợ của Hạnh trước bức tường bảng đen cũng giống hệt nỗi sợ của anh trước những bản vẽ kết cấu: cả hai đều bị giam cầm trong những chiếc hộp vô hình do định kiến và bóng ma quá khứ dựng nên.

Nếu sáng mai anh lùi bước, chấp nhận để hội đồng dập tắt thể nghiệm này bằng những lá phiếu kín vô cảm, thì chính anh sẽ biến mình thành kẻ tiếp tay bóp nghẹt một mầm sống thiên tài. Anh không thể tiếp tục lùi bước sau chiếc phong bì dán kín này nữa. Món nợ lương tâm với hai người thợ năm xưa không thể trả bằng sự trốn chạy, mà phải được chuộc lại bằng lòng dũng cảm chở che cho thế hệ đi sau.

Hơi thở của Ngạn dần trở nên đều đặn. Anh nhìn chăm chú vào mép sáp niêm phong đang rạn nứt. Đầu ngón tay chạm vào mép giấy, nhưng rồi anh dừng lại. Anh không xé mở chiếc phong bì. Quá khứ đau đớn ấy không cần phải xé toạc để tìm kiếm sự tha thứ dễ dãi; nó cần được trả lời bằng hành động kiên cường của hiện tại.

Ngạn trịnh trọng đặt chiếc phong bì xi măng trở lại mặt bàn vẽ gỗ thông, ngay cạnh chân đèn bàn kim loại.

Anh với tay lấy xấp giấy trắng A4 cùng cây bút chì bấm kỹ thuật trong túi áo. Chỉnh lại tròng kính cận, Ngạn kéo ghế ngồi thẳng lưng dưới quầng sáng vàng vọt xuyên suốt đêm trắng tĩnh mịch, rồi nắn nót đặt nét bút đầu tiên lên trang giấy trắng muốt: "Đề cương thể nghiệm sư phạm: Học liệu hình học không gian mở".