Chương 4: Canh Lửa Đêm Trường

Gió bấc ngoài phá Tam Giang gầm rít mỗi lúc một dữ dội. Từng cơn gió lùa qua khe liếp nứa rách tươm, thốc thẳng vào gian lều mé cồn cát những luồng buốt giá thấu tận xương tủy. Càng về khuya, cái rét cắt da cắt thịt càng phủ trùm lên vạn chài.

Phía chiếc chõng tre ọp ẹp, tiếng thở của mạ Thược bỗng dồn dập rồi nghẹn ứ lại. Chị Thược co quắp người, hai bàn tay khẳng khiu bấu chặt lấy mép chiếu rách đến mức các đầu ngón tay trắng bệch. Cơn hen phế hàn kịch liệt lại bùng lên tàn nhẫn giữa đêm sâu. Lồng ngực chị giật nảy từng chặp, buồng phổi như bị đá tảng đè nặng khiến hơi thở đứt quãng, rít lên từng hồi khò khè đau đớn.

Khoa hốt hoảng buông nắm que củi, lao vội lại mé chõng. — Mạ! Mạ ơi!

Thằng bé áp bàn tay nhỏ vào trán mạ. Da thịt mạ lạnh ngắt như tảng băng vừa vớt dưới đáy đầm. Đôi môi chị Thược tím tái, hai mắt nhắm nghiền mệt mỏi, từng thớ thịt trên gương mặt xanh xao giật giật vì nghẹt phế khí. Chị muốn cất tiếng gọi con nhưng nơi cuống họng chỉ bật ra những tiếng thở nghẹn yếu ớt.

Nước mắt Khoa chực trào ra, nhưng nó cắn chặt môi ngăn lại. Khóc lúc này chẳng cứu được mạ. Nó nhớ như in bóng dáng bất lực của bà con xóm vạn chiều nay trước thuyền buôn của lão phú hộ Tống, nhớ tiếng quát tháo tàn nhẫn đòi một đồng bạc mới bán cho một lọ dầu tràm pha tạp chất. Mạ nó không thể đợi tới sáng mai, và nhà nó cũng chẳng đào đâu ra một đồng bạc. Mầm sống của mạ chỉ còn trông cậy vào mẻ dầu đêm nay.

Khoa nắm lấy bàn tay lạnh buốt của mạ, ghé sát tai thì thầm: — Mạ ráng lên nghen mạ. Con cất dầu tràm chừ nì, mạ ráng giữ hơi thở đợi con một lát thôi nghen mạ!

Chị Thược dường như nghe thấy tiếng con, mi mắt khẽ run rẩy nhưng không sao mở ra nổi. Bàn tay gầy gò của chị khẽ động đậy như muốn níu lấy đứa con thơ.

Khoa quay phắt người, quệt ngang giọt nước mắt chưa kịp rơi rồi lao về mé chái bếp.

Chiếc ấm đất nung sứt miệng đã nhét chặt nắm lá tràm giập cùng lưng bát nước lã, đặt vững chãi trên ba hòn gạch bếp. Thời gian trôi qua từng khắc như dao cứa vào ruột gan, thằng bé thoăn thoắt dùng bùn sét dẻo quánh vét từ bờ rãnh ban chiều trét một vòng thật dày quanh vành miệng ấm. Nó úp chiếc đĩa sành sứt mẻ lên trên, đoạn lấy thêm bùn ướt miết chặt từng kẽ hở li ti. Lớp bùn nhão bọc kín mít miệng ấm, chỉ chừa lại duy nhất chiếc vòi đất vươn chếch lên không trung.

Khoa cẩn thận nâng dóng nứa tép dài ba gang tay đã ngâm nước lạnh buốt. Đầu dóng nứa vừa khít ôm trọn lấy vòi ấm. Thằng bé lại dùng một nhúm bùn nhão trét kín mối nối giữa vòi đất và thân nứa, không để chừa một khe hở nào cho hơi tràm lọt ra ngoài. Dóng nứa được đặt dốc nghiêng thoai thoải, luồn qua chiếc chậu sành chứa đầy nước lạnh múc từ mặt phá mênh mông. Nước đầm mùa đông buốt như ngâm đá, ôm trọn lấy đoạn giữa của dóng nứa. Đầu nứa còn lại nhô ra khỏi mép chậu, chúi thẳng miệng xuống chiếc chén mắt trâu được kê ngay ngắn trên mảnh gạch bằng phẳng.

Mọi thứ đã sẵn sàng. Khoa quỳ thụp xuống bên mé bếp, chụm mấy que củi khô nhóm lửa.

Tia lửa bùng lên le lói từ nắm bùi nhùi rơm rạ rồi bén vào cành tràm khô. Tiếng củi nổ lách tách phá tan không gian tĩnh mịch.

Ngay khoảnh khắc ngọn lửa bốc lên l**m vào đáy ấm đất, tâm thức của Khoa chấn động nhẹ. Thị giác nhiệt bừng sáng trong đôi mắt thằng bé.Quanh đáy ấm đất, quầng nhiệt ban đầu chỉ tỏa ra một sắc xanh lam nhạt nhẽo. Màu xanh yếu ớt báo hiệu lửa quá non, hơi nước bên trong còn chưa đủ nóng để lay động lớp tinh chất đang ẩn sâu trong từng phiến lá tràm gió. Phía chõng tre, tiếng rít nghẹn của mạ Thược lại dội tới, như chiếc roi quất vào lòng thằng bé.

Khoa vội ghé sát miệng thổi mạnh vào lớp than hồng, bồi thêm hai nhánh củi to. Lửa bùng lên dữ dội. Lưỡi lửa đỏ au l**m trùm lấy thành ấm.

Thế nhưng, quầng sáng quanh ấm đất lập tức chuyển sang màu đỏ rực như máu, kèm theo những vệt khói đen sì cuồn cuộn. “Lửa hung quá rồi!” — Khoa thầm thốt lên kinh hãi.

Màu đỏ rực và khói đen là điềm báo quá nhiệt. Nếu để độ nóng hung hãn này tiếp diễn, tinh dầu trong bụng ấm sẽ bị cháy khét, biến thành thứ khói đen đắng ngắt làm hỏng cả mẻ thuốc quý. Thằng bé vội vã dùng thanh đóm gạt phăng hai nhánh củi to ra ngoài đống tro, chỉ để lại những nhánh củi nhỏ cháy âm ỉ rồi quạt nhẹ từng nhịp đều đặn.

Dưới bàn tay khéo léo của đứa trẻ tám tuổi, quầng nhiệt đỏ gay gắt từ từ dịu lại. Sắc đỏ lùi dần, nhường chỗ cho một vầng sáng màu vàng mơ óng ả, êm ả và thuần hậu như ánh nắng ban mai rọi xuống dòng nước mùa thu.

Độ lửa hoàn hảo đã tới! Lòng ấm đất bắt đầu sôi ùng ục những tiếng trầm đục, êm ru.

Trước mắt Khoa, một cảnh tượng kỳ diệu hiện ra. Từng luồng hơi tràm mang hàng vạn hạt quang xanh biếc như ngọc bích từ đáy ấm bốc lên cuồn cuộn. Chúng chen chúc nhau luồn qua cổ vòi đất, rồi ùa vào lòng dóng nứa tép đang dốc nghiêng.

Dòng hạt quang xanh biếc hừng hực hơi nóng vừa chạm vào đoạn nứa ngâm trong chậu nước lạnh liền khựng lại. Vách nứa buốt giá như một bức tường chặn đứng sự phân tán, ép từng hạt hơi ngọc bích co cụm, quện chặt lấy nhau. Làn hơi nước lã mỏng manh tản dần, nhường chỗ cho dòng tinh chất tràm nặng hạt lập tức ngưng tụ, đọng thành những giọt chất lỏng lấp lánh bám dọc thành nứa.

Khoa nín thở, hai mắt mở to không dám chớp. Hai bàn tay nhỏ run rẩy vì lạnh nhưng đôi chân vẫn quỳ vững như đóng cọc bên bếp lửa. Thằng bé dán chặt ánh nhìn vào miệng dóng nứa thò ra ngoài thành chậu.

Từng hạt ngọc lỏng tích tụ lớn dần nơi đầu ống. Nặng trĩu. Tròn xoe.

Tách!

Giọt đầu tiên rơi xuống, gõ nhẹ vào lòng men chiếc chén mắt trâu một tiếng trong veo. Tiếp theo đó là giọt thứ hai, giọt thứ ba... Từng giọt tinh dầu sánh vàng óng ả tí tách nhỏ vào đáy chén mắt trâu, tỏa ra làn hương thơm nồng ấm áp xua tan cái lạnh buốt của căn lều rách.